Μεταξύ αυτών που θαμπώθηκαν ήταν ο Karl Ludwig Giesecke, ένας ηθοποιός που έγινε ορυκτολόγος, ο οποίος αποκλείστηκε στο νησί κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων. Είχε διάφορα ψευδώνυμα κατά τη διάρκεια μιας ζωηρής και πολυταξιδεμένης καριέρας, συμπεριλαμβανομένης αυτής του dealer ορυκτών.
Ταξίδεψε σε όλη τη Γροιλανδία στις αρχές του 19ου αιώνα καταγράφοντας έναν κατάλογο των ορυκτολογικών θησαυρών του νησιού. Οι ημερολογιακές του καταχωρήσεις, στις οποίες αναγνωρίζεται η πρότερη γνώση του λαού Inuit, περιλαμβάνουν περιγραφές του κρυόλιθου, που εξορύσσεται εκεί αποκλειστικά από τη δεκαετία του 1850 και είναι γνωστός ως «λευκός χρυσός» λόγω της βιομηχανικής του αξίας ως χημικού πρόσθετου (συνθετικές εναλλακτικές χρησιμοποιούνται σήμερα).
Οι χρυσοθήρες από τότε καλοβλέπουν την περιοχή, με τον Τραμπ να καθιστά σαφές πως εξακολουθεί να έχει στο μάτι τη Γροιλανδία. Η στρατηγική της θέση στο δυτικό ημισφαίριο, μεταξύ του Καναδά και της Ευρώπης, θα ενίσχυαν την αμερικανική σφαίρα επιρροής και θα πρόσφερε νέες ναυτιλιακές γραμμές καθώς λιώνουν τα χιόνια της Αρκτικής, αλλά πολλοί πιστεύουν πως στο μυαλό του έχει την εξόρυξη.
Η γεωλογία της Γροιλανδίας υποδηλώνει στοιχεία αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών, καθώς και χρυσού, πολύτιμων λίθων, μετάλλων της ομάδας της πλατίνας (που χρησιμοποιούνται στους καταλυτικούς μετατροπείς), λιθίου, τιτανίου, βολφραμίου, χαλκού και γραφίτη, μεταξύ άλλων. Η προοπτική των offshore κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου συμπληρώνουν το προσπέκτους.
Αλλά η εικόνα της ως μιας παγωμένης νιρβάνας πλούσιας σε θησαυρούς μπορεί να είναι παρατραβηγμένη. «Η Γροιλανδία δεν είναι ασυνήθιστα πλούσια σε ορυκτά», μου είπε η Kathryn Goodenough, γεωλόγος στο British Geological Survey και ειδική στην γεωλογία των στοιχείων σπάνιων γαιών. Ούτε είναι μοναδικό κάποιο κοίτασμα ορυκτών της, πρόσθεσε.
Το νησί είναι μάλλον γεωλογικά ανάλογο με τον Καναδά και χώρες της βόρειας Ευρώπης που είναι πλούσιες σε ορυκτά, καθώς και περιοχές της Αφρικής, της Νότιας Αμερικής και της Αυστραλίας που είναι πλούσιες σε ορυκτά. «Πολύ απλά, αυτές οι χώρες χαρακτηρίζονται από πολύ μακρές γεωλογικές ιστορίες, που πάνε δισεκατομμύρια χρόνια πίσω και… έχουν βιώσει ποικίλα γεωλογικά γεγονότα, όπως σύγκρουση ηπείρων, που επιτρέπουν τον σχηματισμό κοιτασμάτων ορυκτών».
Έρευνα του 2023 από τη Γεωλογική Υπηρεσία Δανίας και Γροιλανδίας συμπέρανε πως, με βάση κυρίως τη γεωλογία, το νησί -μια αυτόνομη περιοχή της Δανίας- διαθέτει σημαντικά ανεκμετάλλευτα αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών.
Πρόκειται για ύλες που από την ΕΕ ορίζονται ως απαραίτητες για την πρόοδο, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης ενεργειακής μετάβασης, που υπόκεινται σε κινδύνους προμήθειας, και για τις οποίες δεν υπάρχουν υποκατάστατα.
Συχνά βρίσκονται μέσα σε «παρεισδύσεις», γεωλογικούς σχηματισμούς που δημιουργούνται από το μάγμα που ωθείται προς τα πάνω διαπερνώντας υφιστάμενα πετρώματα και στη συνέχεια ψύχονται προτού φτάσουν στην επιφάνεια. Η νότια Γροιλανδία έχει παρεισδύσεις που εκτιμάται πως περιέχουν εντυπωσιακές ποσότητες σπάνιων γαιών, μια περιζήτητη ομάδα στοιχείων που περιλαμβάνουν το τέρβιο, το νεοδύμιο, το σκάνδιο και το ύττριο. Αυτά χρησιμοποιούνται στις οθόνες των smartphones, καθώς και σε πράσινη και αμυντική τεχνολογία.
Η επεξεργασία τους, όμως, είναι δύσκολη. Η Goodenough περιγράφει τα μεταλλεύματα της νότιας Γροιλανδίας ως εξαιρετικά περίπλοκα με ασυνήθιστη ορυκτολογία. Το έδαφος επίσης είναι εχθρικό, καθώς περίπου το 80% της Γροιλανδίας καλύπτεται από πάγο. Οι 57.000 κάτοικοι του νησιού είναι σκορπισμένοι σε έκταση 2,2 εκατ. τετραγωνικών χιλιομέτρων, με περιορισμένες υποδομές.
Πολλές περιοχές είναι προσβάσιμες μόνο με βάρκα ή ελικόπτερο όταν είναι καλός ο καιρός. Αρκετές ιδιωτικές εταιρείες ερευνούν αδειοδοτημένες περιοχές, προσθέτει, αλλά «καμμία εταιρεία δεν έχει ανοίξει επιτυχώς στην περιοχή κάποιο ορυχείο σπάνιων γαιών, λόγω ενός συνδυασμού γεωλογικών, περιβαλλοντικών, μηχανολογικών, οικονομικών προκλήσεων και προκλήσεων κοινωνικής αποδοχής».
Ο Diogo Rosa, γεωλόγος που συνέβαλε στη σύνταξη της έρευνας για τα ορυκτά της Γροιλανδίας του 2023, μου είπε πως ενώ το νησί δεν είναι σημαντικά πιο πλούσιο από άλλους παγκόσμιους προορισμούς εξορύξεων, το γεγονός ότι είναι τόσο απομακρυσμένο και η έλλειψη ερευνών καθιστούν πιθανό να υπάρξουν σημαντικά ευρήματα.
Η κλιματική αλλαγή, σημείωσε, θα ανοίξει επίσης νέες ρότες για αποστολές μεταλλευμάτων, ιδιαίτερα από τα βόρεια παγωμένα φιόρδ. Ακόμα και έτσι, παραδέχθηκε, η έλλειψη λεπτομερούς γεωλογικής χαρτογράφησης καθιστά την εμπορική εξόρυξη δύσκολη επί του παρόντος.
Μετά τη Γροιλανδία, ο Giesecke συνέχισε τον περίεργο δρόμο του στη ζωή. Πέρασε τα τελευταία του χρόνια ως αυτοαποκαλούμενος Sir Charles Lewis Giesecke, καθώς λέγεται, μετά από τιμή που του έκανε ο Βασιλιάς της Δανίας. Κάπου στην πορεία ισχυρίστηκε πως είχε γράψει το λιμπρέτο για τον Μαγικό Αυλό του Μότσαρτ. Τα αρχεία δείχνουν πως ο Giesecke είχε επίσης κατηγορηθεί ως ψεύτης και απατεώνας.
Έχει κανείς την αίσθηση πως το πνεύμα αυτού του μετρ της ορυκτολογίας, ενός αεικίνητου πρώην showman που ήθελε να αποτυπώσει το μέγεθος της Γροιλανδίας, παραμένει ζωντανό σήμερα.
* Η συγγραφέας του άρθρου είναι σχολιαστής επιστημονικών θεμάτων