Ο Gerardus Mercator έχει να δώσει λόγο για πολλά. Ήταν ο χαρτογράφος που, τον 16ο αιώνα, σχεδίασε έναν παγκόσμιο χάρτη ως βοήθημα για τους πλοηγούς.
Στον χάρτη του Mercator, που μεγεθύνει τις πολικές περιοχές και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα, η Γροιλανδία μοιάζει μεγαλύτερη απ’ όσο όλη η Νότια Αμερική και έχει περίπου το μέγεθος της Αφρικής. Στην πραγματικότητα, και οι δυο ήπειροι είναι πολλές φορές μεγαλύτερες.
Το παραπλανητικά τεράστιο μέγεθος της Γροιλανδίας μπορεί να βοήθησε ώστε να προκληθεί ο πόθος του Ντόναλντ Τραμπ για να καταλάβει το νησί. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε κάποτε σε αυτούς που του πήραν συνέντευξη: «λατρεύω τους χάρτες. Και πάντα έλεγα ‘κοιτάξτε το μέγεθός του, είναι τεράστιο, και πρέπει να είναι μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Η Δανία, η οποία έχει την κυριαρχία της νήσου, ευχαρίστως θα έδινε στην Αμερική όλες τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις που χρειάζεται, καθώς και πρόσβαση στα κρίσιμα ορυκτά της Γροιλανδίας. Άρα δεν υπάρχει κάποια στρατηγική επιχειρηματολογία για να την προσαρτήσουν οι ΗΠΑ. Ο εγωϊσμός του προέδρου είναι αυτός που καθοδηγεί αυτή την πολιτική.
Ο Τραμπ έχει μιλήσει απειλητικά για την απόκτηση της Γροιλανδίας με τον εύκολο τρόπο ή «τον πιο δύσκολο τρόπο» -μια αδιαμφισβήτητη αναφορά στη χρήση βίας. Ως απάντηση στις αμερικανικές απειλές, η Mette Frederiksen, η πρωθυπουργός της Δανίας, έχει πει πως η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα ήταν το τέλος της συμμαχίας του ΝΑΤΟ. Ο Nicholas Burns, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, συμφωνεί πως μια αμερικανική εισβολή «θα κατέστρεφε το ΝΑΤΟ».
Ορισμένα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πιθανότατα θα προσπαθούσαν να συνεχιστεί η συμμαχία, ακόμα και αν οι ΗΠΑ πράγματι εισέβαλλαν στη Γροιλανδία, επιχειρηματολογώντας πως εξακολουθούν να χρειάζονται την προστασία των ΗΠΑ από τη Ρωσία. Αλλά μια συμμαχία που βασίζεται στην αμοιβαία άμυνα δεν θα μπορούσε να επιβιώσει εάν ένα μέλος της επιτίθονταν σε ένα άλλο μέλος της.
Καμία αμερικανική εγγύηση ασφάλειας στην Ευρώπη δεν θα άξιζε τίποτα μετά από αυτό. Ακόμα και αν ορισμένοι Ευρωπαίοι προσπαθούσαν να γαντζωθούν στα συντρίμμια του ΝΑΤΟ, στο τέλος θα βυθίζονταν κάτω από τα κύματα του βόρειου Ατλαντικού.
Η πρώτη προτίμηση της αμερικανικής κυβέρνησης είναι σαφώς να πειθαναγκάσει τους Δανούς να πουλήσουν τη Γροιλανδία. Αλλά ακόμα και αυτό θα αντιπροσώπευε μια πρωτοφανή ενέργεια επιθετικότητας κατά ενός συμμάχου -από την οποία το ΝΑΤΟ θα δυσκολεύονταν πολύ να επιβιώσει.
Ευτυχώς, παρά τις απειλές του Τραμπ, εξακολουθούμε να απέχουμε από τα χειρότερα σενάρια. Τα γεγονότα στο Ιράν και στη Βενεζουέλα θα μπορούσαν να τραβήξουν την προσοχή του Λευκού Οίκου από τη Γροιλανδία. Κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφραστεί σθεναρά κατά της προσάρτησης.
Οι ευρωπαίοι μιλούν επίσης για την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Αλλά, αφού ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές πως θέλει να κατέχει το νησί, αυτό είναι απίθανο να τον κατευνάσει.
Ένας πιο γόνιμος δρόμος για την Ευρώπη θα ήταν να ξεκαθαρίσει -δημοσίως και κατ’ ιδίαν- τι θα σήμαινε για τις ΗΠΑ το τέλος του ΝΑΤΟ. Η συνεχιζόμενη ύπαρξη των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη θα θέτονταν αμέσως εν αμφιβόλω.
Ορισμένοι στον κόσμο του Τραμπ μπορεί να το δεχθούν θετικά αυτό, αφού βλέπουν την υπεράσπιση της Ευρώπης ως ένα βάρος που δεν χρειάζονται οι ΗΠΑ. Αλλά βάσεις όπως αυτή στο Ramstein της Γερμανίας χρησιμοποιούνται για την προβολή της αμερικανικής ισχύος -μεταξύ άλλων στη Μέση Ανατολή και στο Ιράν.
Μια ρήξη στους δεσμούς ασφάλειας των ΗΠΑ με την Ευρώπη θα σήμαινε επίσης πως η ΕΕ δεν θα ένοιωθε πλέον την ανάγκη να απαντήσει παθητικά στους δασμούς του Τραμπ. Θα μπορούσαν αν επιβληθούν «αντιδασμοί» αντίστοιχοι με τους δασμούς 15% των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Οι πωλήσεις όπλων στην Ευρώπη που είναι τόσο σημαντικές για τις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες επίσης θα κατέρρεαν καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες θα γίνονταν πιο επιφυλακτικές για τη χρήση αμερικανικών προϊόντων στις κρίσιμες υποδομές τους.
Οι τεχνολογικοί γίγαντες της Silicon Valley θα πρέπει να περιμένουν πως θα φορολογούνταν και θα ρυθμίζονταν πολύ πιο βαριά. Μποϋκοντάζ από καταναλωτές στα αμερικανικά προϊόντα, κάτι που ήδη είναι συνηθισμένο στον Καναδά, θα μπορούσαν να εξαπλωθούν στην Ευρώπη -τη μεγαλύτερη αγορά της Αμερικής στο εξωτερικό. Η ενισχυμένη αμερικανική πρόσβαση στη ρωσική αγορά θα ήταν μια ανεπαρκής αποζημίωση.
Οι κίνδυνοι για τις ευρωπαϊκές χώρες από ένα διαζύγιο με τις ΗΠΑ σαφώς θα ήταν πολύ μεγάλοι. Θα χρειάζονταν να κινηθούν γρήγορα για να καθιερώσουν ένα νέο σύμφωνο ασφάλειας που θα αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ.
Οι χώρες που υπέγραψαν κοινή επιστολή υποστήριξης της Δανίας -η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ισπανία- θα μπορούσαν να σχηματίσουν τη βάση για αυτή τη συμμαχία, μαζί με τις σκανδιναβικές χώρες. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο συνδυαστικά έχουν τον πλούτο και τον πληθυσμό (αριθμητικά) για να αποτρέψουν τη Ρωσία. Αλλά θα κόστιζε πολύ χρήμα και μπορεί να απαιτούσε επώδυνα βήματα -όπως την καθιέρωση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.
Η Αμερική επίσης έχει άφθονα εργαλεία για να κάνει άβολη τη ζωή για μια μετα-Νατοϊκή Ευρώπη. Η κυβέρνηση Τραμπ οπωσδήποτε θα προσπαθούσε να διαιρέσει την ΕΕ και να καλλιεργήσει ειδικές συνεργασίες με ξεχωριστά μέλη. Αυτές οι χώρες που μπορεί να «τσιμπήσουν το δόλωμα» - όπως η Ουγγαρία- θα έρχονταν αντιμέτωπες με μια επιλογή μεταξύ της συμμαχίας με τις ΗΠΑ ή του να συνεχίσουν να είναι μέλη της ΕΕ.
Οι δεκαετίες διατλαντικής συνεργασίας έχουν επίσης δημιουργήσει οικονομικές εξαρτήσεις που οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν – οπλοποιώντας τα πάντα από τις αναβαθμίσεις λογισμικού μέχρι την πρόσβαση σε πιστωτικές κάρτες.
Η Βρετανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω του βάθους των δεσμών ασφαλείας της με τις ΗΠΑ. Οι υπηρεσίες πληροφοριών της Βρετανίας και της Αμερικής είναι βαθιά αλληλένδετες. Η βρετανική πυρηνική αποτροπή χρησιμοποιεί αμερικανικό λογισμικό και πυραύλους. Η BAE Systems, η μεγαλύτερη αμυντική εταιρεία της Βρετανίας, πουλά περισσότερο στις ΗΠΑ παρά στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ως εκ τούτου, πολλοί στο βρετανικό κατεστημένο θεωρούν πως το τέλος του ΝΑΤΟ είναι απλά αδιανόητο. Θα ήταν οπωσδήποτε πρωτοφανές και επικίνδυνο -όχι μόνο για τη Βρετανία, αλλά και για την Ευρώπη και για τις ίδιες τις ΗΠΑ. Αλλά πρωτοφανή και επικίνδυνα πράγματα συμβαίνουν συχνά στην ιστορία.
Δυστυχώς, σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, ήρθε η ώρα να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε το αδιανόητο.