Σε μια αγορά που τα επί πληρωμή προγράμματα των αντίστοιχων αμερικανικών εταιρειών είναι κοντά στα 20 δολάρια μηνιαίως, αναλόγως του επιπέδου, και τα εταιρικά συμβόλαια ανέρχονται σε εκατομμύρια ετησίως, αυτή η κίνηση του Zhipu αντιστοιχεί σε πόλεμο τιμών.
Αυτό το χάσμα πάει πέραν της τιμολόγησης προϊόντων. Από την ημέρα που έκαναν ντεμπούτο στο Χονγκ Κονγκ τον Ιανουάριο, οι μετοχές της Knowledge Atlas Technology Joint Stock, γνωστής ως Zhipu AI, έχουν σημειώσει κέρδη 300%. Ωστόσο, ακόμα και μετά από αυτό το ράλι, η αγοραία αξία της των 29 δισ. δολαρίων εξακολουθεί να είναι ένα κλάσμα μόνο των κορυφαίων αμερικανικών ομίλων τεχνητής νοημοσύνης.
Η αγοραία αξία της OpenAI (που είναι εκτός χρηματιστηρίου) υπολογίζεται σε 500 δισ. δολάρια και η Anthropic αποτιμώνταν στα 350 δισ. δολάρια στον τελευταίο γύρο χρηματοδότησής της.
Οι αγορές τιμολογούν έναν κόσμο στον οποίον οι αμερικανικοί όμιλοι τεχνητής νοημοσύνης διατηρούν υπέρμετρο έλεγχο επί των παγκόσμιων εσόδων τεχνητής νοημοσύνης και κυριαρχούν στα τμήματα των υψηλότερων περιθωρίων, ενώ οι παγκόσμιοι χρήστες συνεχίζουν να αποδέχονται υψηλότερες τιμές. Πόσο βιώσιμη είναι όμως αυτή η υπόθεση;
Υπάρχουν καλοί λόγοι για τους οποίους οι Αμερικάνοι developers τεχνητής νοημοσύνης προσελκύουν υψηλότερες αποτιμήσεις. Έχουν μεγαλύτερες υφιστάμενες βάσεις εσόδων από τους αντίστοιχους κινεζικούς, και επωφελούνται των εδραιωμένων εταιρικών σχέσεων και της ευκολότερης πρόσβασης σε κεφάλαια. Οι OpenAI και Anthropic υποστηρίζονται από Αμερικανούς cloud providers, κάτι που τους επιτρέπει να λειτουργούν σε μεγάλη κλίμακα.
Σημασία έχει και η γεωπολιτική. Οι ανησυχίες για την ασφάλεια δεδομένων και ο ρυθμιστικός έλεγχος πιθανότατα θα περιόριζαν τη χρήση κινεζικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ και σε περιοχές της Ευρώπης, ιδιαίτερα για κρατικούς όγκους εργασίας. Αυτός ο περιορισμός θα βοηθούσε να συντηρηθεί η τιμολογιακή δύναμη για τους αμερικανικούς παρόχους σε ορισμένες αγορές.
Εν τούτοις, το τεχνολογικό χάσμα μεταξύ των αμερικανικών και των κινεζικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης περιορίζεται. Σε τυποποιημένα benchmarks του κλάδου, τα κορυφαία κινεζικά LLMs λειτουργούν πλέον σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με τα αμερικανικά αντίστοιχά τους σε εργασίες συλλογιστικής, κώδικα και γενικών γνώσεων.
Σε τομείς όπως η επίλυση μαθηματικών προβλημάτων, η ψαλίδα έχει περιοριστεί σε διαφορές χαμηλών μονοψήφιων ποσοστών, σύμφωνα με τον Δείκτη Τεχνητής Νοημοσύνης 2025 του Stanford University. Η Κίνα αντιστοιχεί επίσης σε σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ερευνητικής παραγωγής στην τεχνητή νοημοσύνη και των ιδιαίτερα συχνά αναφερόμενων επιστημονικών εργασιών στη μηχανική μάθηση.
Ο μεγαλύτερος αντιληπτός περιορισμός στις φιλοδοξίες της Κίνας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης είναι η πρόσβαση σε προηγμένα τσιπς τεχνητής νοημοσύνης και το κατά πόσον θα μπορούσε να δημιουργήσει μια βιώσιμη εγχώρια λύση που να παρακάμπτει τους αμερικανικούς εξαγωγικούς περιορισμούς. Η Zhipu έχει εκπαιδεύσει τα μοντέλα της σε AI chips Ascend της Huawei.
Αν και τα chips της Huawei δεν φτάνουν τις επιδόσεις αιχμής των πιο πρόσφατων chips της Nvidia, η χρήση τους υποδηλώνει ότι οι εξαγωγικοί περιορισμοί δεν έχουν εξαλείψει την ικανότητα της Κίνας να αναπτύσσει αξιόπιστους ανταγωνιστές των αμερικανικών μοντέλων, ιδίως αν οι βελτιώσεις στον σχεδιασμό chips και στο λογισμικό συμβάλουν στην αντιστάθμιση της χαμηλότερης υπολογιστικής ισχύος.
Αν η τεχνολογία δεν αποτελεί πλέον δεσμευτικό περιορισμό, τότε ο ανταγωνισμός μετατοπίζεται στην τιμή. Η τιμολόγηση της OpenAI για τους developers του κορυφαίου μοντέλου της GPT-5.2 διαμορφώνεται περίπου στα 1,75 δολάρια ανά εκατομμύριο tokens εισόδου (τις μονάδες που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του κειμένου που επεξεργάζονται και παράγουν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης) και στα 14 δολάρια ανά εκατομμύριο tokens εξόδου.
Στην εγχώρια πλατφόρμα developers της Zhipu, το πιο πρόσφατο κορυφαίο γλωσσικό μοντέλο της, το GLM-5, κοστολογείται περίπου στα 0,58 δολάρια ανά εκατομμύριο tokens εισόδου και στα 2,60 δολάρια ανά εκατομμύριο tokens εξόδου. Η διαφορά είναι εντυπωσιακότερη στην τιμολόγηση της εξόδου, όπου υποσκελίζει τα περισσότερα αμερικανικά μοντέλα.
Ακόμα και σε αγορές όπου οι αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης επωφελούνται της αναγνώρισης του brand και των πλεονεκτημάτων διανομής, ένα διατηρήσιμο χάσμα τιμών μπορεί να αλλάξει τις συμπεριφορές με την πάροδο του χρόνου. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται στην καθημερινή εργασία, αυτό ισχύει ιδίως για φοιτητές, ανεξάρτητους developers, μικρές επιχειρήσεις και start-ups με αυξημένη ευαισθησία στο κόστος.
Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα αποτίμηση της Zhipu ίσως αντανακλά υπερβολικά απαισιόδοξες προσδοκίες. Οι παγκόσμιες καταναλωτικές δαπάνες μόνο για την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη προβλέπεται να προσεγγίσουν τα 700 δισ. δολάρια έως το 2030, σύμφωνα με την Counterpoint Research, πριν καν ληφθούν υπόψη τα έσοδα από επιχειρησιακές εφαρμογές και υποδομές cloud.
Αν αγορές που είναι πιο δεκτικές σε Κινέζους παρόχους τεχνητής νοημοσύνης αποσπούσαν το ένα τρίτο αυτής της ζήτησης και η Zhipu εξασφάλιζε μόλις το 10% της συγκεκριμένης αγοράς, τα έσοδά της θα ξεπερνούσαν τα 23 δισ. δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας. Ακόμη και με συντηρητικούς πολλαπλασιαστές εσόδων και προεξοφλητικά επιτόκια, αυτό θα δικαιολογούσε αποτίμηση πολύ υψηλότερη από τη σημερινή.
Μεγάλο μέρος της αισιοδοξίας γύρω από τις αμερικανικές μετοχές τεχνητής νοημοσύνης στηρίζεται στην υπόθεση ότι οι χρήστες θα συνεχίσουν να πληρώνουν για οριακές βελτιώσεις στις επιδόσεις. Αλλά καθώς περιορίζονται οι διαφορές, η τιμή της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται σύντομα να καθορίζεται από το φθηνότερο μοντέλο που είναι αρκετά καλό.