Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο, κάποιοι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησαν, σε έναν μικρό βαθμό, να εμφανίσουν την κίνηση ως μέρος μιας μεγαλεπίβολης στρατηγικής να πιεστεί η Κίνα, η οποία παίρνει το μεγαλύτερο μέρος των πετρελαϊκών της εισαγωγών από τη Μέση Ανατολή.
Μετά από δέκα και πλέον εβδομάδες, καθώς ο Σι Τζινπίνγκ προετοιμάζεται να φιλοξενήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ στο Πεκίνο την Πέμπτη, αυτό το αφήγημα φαίνεται ακόμα πιο αμφίβολο.
Η διατάραξη των αποστολών ενέργειας στα Στενά του Ορμούζ έχει αυξήσει τα κόστη για τα κινεζικά εργοστάσια και νοικοκυριά. Αλλά η οικονομία έχει σε μεγάλο βαθμό απορροφήσει το σοκ, με τη βοήθεια των επαρκών αποθεμάτων εμπορευμάτων και των παρεμβάσεων στις τιμές. Μάλιστα, η σύρραξη έχει ανοίξει δρόμους για να αυξήσει η Κίνα την παγκόσμια οικονομική της επιρροή.
Πρώτον, οι υψηλές τιμές των ορυκτών καυσίμων και οι ευμετάβλητες προμήθειες έχουν υπογραμμίσει την ανάγκη τα κράτη να επιταχύνουν τη στροφή τους προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτό είναι δώρο για το Πεκίνο. Οι κινεζικές εταιρείες αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 70% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας για σημαντικές πράσινες τεχνολογίες.
Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, οι κινεζικές εξαγωγές ηλιακών προϊόντων και προϊόντων μπαταρίας έχουν εκτιναχθεί, δικαιώνοντας τη μακροχρόνια επένδυση της κυβέρνησης στις αλυσίδες προμήθειας καθαρής ενέργειας.
Έπειτα, η αλλοπρόσαλλη προσέγγιση του Τραμπ ως προς την εξωτερική πολιτική έχει αποξενώσει τους συμμάχους των ΗΠΑ και ενισχύσει τη σχετική διεθνή θέση του Πεκίνου. Δεδομένα ερευνών της εταιρείας πληροφοριών Morning Consult δείχνουν πως η καθαρή παγκόσμια προτίμηση προς την Κίνα βρίσκεται σε θετικό έδαφος και πάνω από αυτήν της Αμερικής μετά τους δασμούς της «ημέρας απελευθέρωσης» του Τραμπ τον Απρίλιο του 2025.
Η κυβέρνηση της Κίνας θα μπορούσε να το αξιοποιήσει αυτό για να ενισχύσει τους οικονομικούς δεσμούς με προηγμένα κράτη και αναπτυσσόμενες χώρες. Τον Μάρτιο ο πρωθυπουργός Λι Κιάνγκ πραγματοποίησε συνάντηση με παγκόσμιους διευθύνοντες συμβούλους στο Αναπτυξιακό Φόρουμ της Κίνας για να προβάλει την αξιοπιστία και τις αλυσίδες προμήθειας της χώρας.
Τα αποθέματα πόρων του Πεκίνου -από λιπάσματα μέχρι διυλισμένα καύσιμα- σημαίνουν ότι μπορεί επίσης να ενεργήσει ως ύστατος προμηθευτής για χώρες που αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Και η εμπειρία της Κίνας στα έργα υποδομών τη φέρνει σε προνομιούχο θέση για να υποστηρίξει την ανοικοδόμηση λιμανιών, ενεργειακών υποδομών και εργοστασίων στη Μέση Ανατολή.
Ο πόλεμος έχει επίσης προωθήσει την ευρύτερη χρήση του ρενμίνμπι, ένα στόχο που το Πεκίνο επιδιώκει εδώ και πολλά χρόνια. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την τεχνολογία καθαρής ενέργειας και τα ομόλογα που εκδίδει το Πεκίνο -με την οικονομία να εμφανίζεται ως σχετικά ασφαλές καταφύγιο από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας- έχουν βοηθήσει ώστε να αυξηθεί η ζήτηση για το νόμισμα.
Από τον Μάρτιο υπάρχουν αναφορές πως το Ιράν επιτρέπει να περάσουν πλοία από τα Στενά του Ορμούζ με τέλη που καταβάλλονται σε ρενμίνμπι ή κρυπτονομίσματα. Άλλα κράτη χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο το κινεζικό νόμισμα ή τα συστήματα πληρωμών του Πεκίνου για να αντισταθμίσουν τους κινδύνους της διακύμανσης του δολαρίου και των οικονομικών κυρώσεων υπό τη νυν αμερικανική κυβέρνηση.
Αυτά τα ανοίγματα, ωστόσο, δεν εγγυώνται μια ισχυρότερη Κίνα. Η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποτελέσει βαρίδι για την ανάπτυξη, αποδυναμώνοντας τη ζήτηση στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Οι ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, είναι επίσης πιθανόν να περιορίσουν την έκρηξη των πράσινων εξαγωγών. Πράγματι, αν δεν κάνει περισσότερα για να ενισχύσει την εσωτερική κατανάλωση, η αντιπάθεια για τα εμπορικά πλεονάσματα θα μπορούσε να περιορίσει τις προσπάθειες της χώρας να βελτιώσει τις διεθνείς της σχέσεις.
Η επικέντρωση του Πεκίνου στη διασφάλιση των αποθεμάτων πρώτων υλών έχει επίσης περιορίσει τις προσπάθειές του να παράσχει υποστήριξη σε χώρες που αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Και ενώ η γεωπολιτική αστάθεια θα μπορούσε να αποτελέσει καταλύτη για τη διεθνοποίηση του ρενμίνμπι, η Κίνα θα δυσκολευτεί να αυξήσει την ελκυστικότητά της για τους επενδυτές, αν δεν χαλαρώσει η κυβέρνηση τα capital controls και δεν δείξει περισσότερη σταθερότητα στη χάραξη πολιτικής στο εσωτερικό.
Η βάση Maga του Τραμπ μπορεί ακόμα να πιστεύει πως ο πρόεδρος παίζει ένα έξυπνο τετραδιάστατο σκάκι. Στην πραγματικότητα, όμως, ο πόλεμός του το μόνο που έχει κάνει είναι να ενισχύσει τη θέση της Κίνας στη σκακιέρα.