Η Αθήνα αναγκάστηκε από την τρόικα των διεθνών δανειστών να περικόψει τις δαπάνες και να απελευθερώσει την οικονομία προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε συνολικά πάνω από 250 δις. ευρώ χρηματοπιστωτικής βοήθειας στο διάστημα 2010-2018.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ κατηγορήθηκαν από πολλούς Έλληνες για τα δυσκολότερα χρόνια της κρίσης χρέους, όταν η χώρα μαστιζόταν από τεράστια ανεργία και πολιτικές αναταράξεις.
Αλλά η Ελλάδα είναι τώρα μία από τις μόλις πέντε χώρες στην ΕΕ που εμφανίζει πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ τα φορολογικά της έσοδα υπερβαίνουν τις κρατικές δαπάνες, εξαιρουμένων των πληρωμών τόκων, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε στους FT: «Υπήρχαν πολλές μεταρρυθμίσεις σε αυτά τα προγράμματα σταθεροποίησης που ήταν απολύτως απαραίτητες». «Ήταν εκ των ων ουκ άνευ για να μπορέσουμε να πετύχουμε τις σημερινές επιδόσεις», είπε σε συνέντευξή του.
Ωστόσο, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε πως ο τρόπος με τον οποίον η τρόικα χειρίστηκε την Ελλάδα είχε τόσο «θετικές» όσο και «αρνητικές» πτυχές.
«Θα πρότεινα στο μέλλον να μάθουμε τα μαθήματα αυτής της εφαρμογής και να προσπαθήσουμε, εάν υπάρξει κάποια χώρα που θα βρεθεί στην ανάγκη, να εφαρμόσει αυτά που δούλεψαν αντί για αυτά που δεν δούλεψαν», πρόσθεσε.
Το ΔΝΤ είπε την περασμένη εβδομάδα πως η Ελλάδα βρίσκεται τώρα σε «καλή θέση να ανταπεξέλθει στα εξωτερικά σοκ, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προκύπτουν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή», εν μέρει λόγω των μεταρρυθμίσεων μετά το 2010 για τη βελτίωση της είσπραξης φόρων.
Κάποιοι από τους αρχιτέκτονες του προγράμματος της τρόικας παραδέχονται τώρα πως το κοινωνικό κόστος ήταν υπερβολικό.
Οι επώδυνες μεταρρυθμίσεις, που αντιμετώπισαν επίσης τομείς όπως οι συντάξεις και η αγορά εργασίας, οδήγησαν σε μια βάρβαρη μείωση του ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 25% από το 2008 έως το 2013. Η ανεργία εκτινάχθηκε στο 26,6% το 2014 από 8% πριν την κρίση. Οι διαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας κατά των μέτρων λιτότητας ήταν καθημερινές.
«Είχαμε υπερβολική λιτότητα [στην Ελλάδα]. Νομίζω πως πρέπει να το αναγνωρίσουμε αυτό» είπε ο Μάρκο Μπούτι, πρώην διευθυντής του τμήματος οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις εκείνη την περίοδο της βαθιάς κρίσης υπό εκείνη την πίεση δεν ήταν δίκαιες και μάλιστα ήταν αρκετά καταστροφικές», είπε ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup, Γερουν Ντάισελμπλουμ. «Το χειριστήκαμε καλά; Όχι. Είμαστε καλύτερα; Ναι, αλλά με υψηλό τίμημα».
Μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα της ευρωζώνης. Το μεικτό χρέος της, που κορυφώθηκε σε άνω του 209% του ΑΕΠ το 2020, προβλέπεται να μειωθεί στο 137,6% του ΑΕΠ φέτος, χαμηλότερα από αυτό της Ιταλίας.
«Πολλά πράγματα έχουν αλλάξει» είπε ο κ. Πιερρακάκης.
Η χώρα εξήλθε επισήμως του προγράμματος διάσωσης το 2018, κάτι που επέτρεψε την ολοκλήρωση της πρόωρης αποπληρωμής των δανείων του ΔΝΤ το 2022.
Η αύξηση του ΑΕΠ σε χώρες των οποίων οι κρίσεις χρέους ώθησαν κάποτε την ευρωζώνη κοντά στο σημείο της διάσπασης –συμπεριλαμβανομένων της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας και της Ισπανίας- ξεπερνά πλέον την ανάπτυξη των οικονομιών του «πυρήνα» της ευρωζώνης, της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Ενώ ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε αυτές τις τέσσερις χώρες μέχρι το 2027, θα συνεχίσουν να αυξάνονται στην ευρωζώνη ως σύνολο και στην Ιταλία, στη Γαλλία και στο Βέλγιο, σύμφωνα με προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στο συνέδριο των FT για την Ενέργεια την περασμένη εβδομάδα πως είναι μια «ενδιαφέρουσα αναλογία» πως αυτές οι χώρες «στην πραγματικότητα τα πάνε δημοσιονομικά πολύ καλύτερα απ’ ότι οι άλλες αυτές τις μέρες».
«Οι χώρες που εφάρμοσαν μεταρρυθμίσεις πριν από 10 με 15 χρόνια είναι εκείνες που υπεραποδίδουν της υπόλοιπης ευρωζώνης αυτή τη στιγμή» δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του στους FT o Λουις ντε Γκουίντος, ο Ισπανός απερχόμενος αντιπρόεδρος της ΕΚΤ.
«Θα μπορούσες να υποστηρίξεις πως υπήρχαν κάποια προβλήματα σε όρους ιδιοκτησίας και επιβολής από την τρόικα, αλλά η πραγματικότητα είναι πως, στο τέλος της μέρας, οι μεταρρυθμίσεις απέδωσαν», είπε.