Ο Νετανιάχου έπεισε τον Ντόναλντ Τραμπ πως ο πόλεμος θα φέρει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Κατ' ελάχιστο, ήταν αποφασισμένος να βάλει τέλος στην ιρανική απειλή προς το Ισραήλ.
Αλλά η εκστρατεία του στο Ιράν πήγε πολύ στραβά. Το καθεστώς της Τεχεράνης παραμένει σταθερά στη θέση του και έχει δείξει πως μπορεί ακόμα να εξαπολύει πυραύλους κατά του Ισραήλ. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ έχει βομβαρδίσει το βόρειο Ισραήλ και πολεμά τους ισραηλινούς στρατιώτες στον Λίβανο.
Και τώρα, η στενή συμμαχία του Νετανιάχου με τον Τραμπ βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Οι πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν το βράδυ της Κυριακής ήταν μια απάντηση στα ισραηλινά πλήγματα στη νότια Βηρυτό. Το Ισραήλ απάντησε βομβαρδίζοντας το Ιράν. Αλλά ο Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να αποτρέψει την περαιτέρω κλιμάκωση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε στους FT: «Εγώ κάνω κουμάντο. Δεν κάνει αυτός (σ.σ. ο Νετανιάχου) κουμάντο».
Ο Νετανιάχου έρχεται τώρα αντιμέτωπος με μια πολύ δύσκολη επιλογή. Να ακυρώσει τις επιθέσεις κατά του Ιράν και της Χεζμπολάχ –και να διακινδυνεύσει να φανεί αδύναμος στα μάτια τόσο του ιρανικού καθεστώτος, όσο και του ισραηλινού λαού; Ή να αψηφίσει τον Τραμπ και να θέσει σε κίνδυνο τη συμμαχία του με τις ΗΠΑ;
Παρά τα θαρραλέα λόγια Ισραηλινών πολιτικών περί επίδειξης ότι το Ισραήλ είναι ένα κυρίαρχο κράτος που παίρνει μόνο του αποφάσεις για την υπεράσπισή του, η πραγματικότητα είναι πως η χώρα παραμένει πολύ εξαρτημένη από τα αμερικανικά όπλα.
Το δίλημμα είναι ακόμα πιο οξύ επειδή η ειρηνευτική συμφωνία επί της οποίας εργάζεται ο Τραμπ φαίνεται πιθανό να αφήσει το Ιράν σε ισχυρότερη οικονομική θέση –διατηρώντας παράλληλα στοιχεία της πυρηνικής του ικανότητας.
Το επιτυχημένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει δώσει στην Ισλαμική Δημοκρατία ένα νέο και ισχυρό εργαλείο. Το γεγονός πως η Τεχεράνη έχει επίσης δείξει πως μπορεί να πλήξει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και τις υποδομές των κρατών του Κόλπου -και να μην ανατραπεί από τα αντίποινα- έχει ενισχύσει περαιτέρω την αποτρεπτική ικανότητα του Ιράν.
Ο Νετανιάχου επιμένει πως η χώρα του πρέπει να έχει το «ελεύθερο» να κυνηγήσει τη Χεζμπολάχ, που στο παρελθόν ανάγκασε χιλιάδες βορειοϊσραηλινούς να εκκενώσουν τις περιοχές τους. Η ισραηλινή επίθεση κατά της Χεζμπολάχ, με τη σειρά της, έχει αναγκάσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο Λιβανέζους να φύγουν από τις εστίες τους.
Ο Τραμπ, όμως, τηλεφώνησε στον Νετανιάχου την περασμένη εβδομάδα και του έδωσε εντολή, σε εμφανώς υβριστικό τόνο, να συντομεύσει την εκστρατεία του Ισραήλ στον Λίβανο.
Το διαφαινόμενο τέλμα Ισραήλ-Λιβάνου είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αποτυχίας. Το Ισραήλ πλέον βρίσκεται σε πόλεμο εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου του 2023. Η κτηνωδία της ισραηλινής εκστρατείας στη Γάζα έχει κάνει μεγάλη ζημιά στη διεθνή θέση της χώρας –με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να συμφωνεί να εξετάσει κατηγορίες για διάπραξη γενοκτονίας από το Ισραήλ.
Παρ’ ολ’ αυτά, ο Νετανιάχου επιμένει πως οδηγεί το έθνος του στη νίκη. Τον Σεπτέμβριο στον ΟΗΕ, καυχήθηκε πως το Ισραήλ «συνέτριψε» το μεγαλύτερο μέρος της «τρομοκρατικής μηχανής» της Χαμάς, «σακάτεψε» τη Χεζμπολάχ και «κατέστρεψε» τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν.
Αλλά αυτοί οι ισχυρισμοί μοιάζουν όλο και πιο διάτρητοι. Η Χαμάς εξακολουθεί να υπάρχει στη Γάζα, η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να είναι μια ισχυρή δύναμη στον Λίβανο. Η Ισλαμική Δημοκρατία εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο της χώρας και μπορεί ακόμα να σπείρει τον όλεθρο με τους πυραύλους και τα drone της.
Σε κάθε περίπτωση, ο Νετανιάχου έχει κάνει το ίδιο λάθος. Επέλεξε να επιδιώξει μια αποκλειστικά στρατιωτική λύση για τα προβλήματα ασφάλειας του Ισραήλ –αγνοώντας την πολιτική και διπλωματική διάσταση. Ως αποτέλεσμα, έχει «πουλήσει» λανθασμένα την επιτυχία σε επίπεδο τακτικής του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών –όπως τον φόνο των ηγετών της Χεζμπολάχ, του Ιράν και της Χαμάς- ως απόδειξη ότι το Ισραήλ γίνεται πιο ασφαλές.
Αλλά, πλέον, θα πρέπει να είναι προφανές: το Ισραήλ δεν μπορεί να φτάσει στην ασφάλεια σκοτώνοντας. Αν μια ομάδα ηγετών δολοφονηθεί στη Γάζα ή στη Βηρυτό ή στην Τεχεράνη, θα ανέβουν άλλοι στη θέση τους.
Είναι πιο απλό –πολιτικά και πνευματικά- ο Νετανιάχου να εμφανίσει τους εχθρούς του Ισραήλ ως ανεγκέφαλους φανατικούς που πρέπει εξαλειφθούν, παρά να ασχοληθεί με τα υποκείμενα ζητήματα που οδηγούν τον πόλεμο. Ως αποτέλεσμα, οι Ισραηλινοί αρνούνται να σκεφτούν πως πολλοί Παλαιστίνιοι, Λιβανέζοι και Ιρανοί όταν βομβαρδίζονται και σκοτώνονται είναι πιθανόν να απαντήσουν με τον ίδιο τρόπο με αυτόν που απάντησαν οι Ισραηλινοί στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου –όχι παραδινόμενοι, αλλά μαχόμενοι ακόμα σκληρότερα.
Οποιοσδήποτε μιλάει έτσι κατηγορείται από τον Νετανιάχου ότι υποστηρίζει τρομοκράτες. Ως αποτέλεσμα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει καταπνίξει τον διάλογο αντί να ηγηθεί αυτού –όπως θα έπρεπε να κάνει μια πραγματική πολιτική προσωπικότητα.
Εκκινώντας έναν ολοκληρωτικό πόλεμο κατά των εχθρών του Ισραήλ, ο Νετανιάχου στόχευε να αποκαταστήσει τη δική του φήμη και να εξασφαλίσει το πολιτικό του μέλλον. Η νίκη επί του Ιράν είχε σκοπό να αποτελέσει το κορυφαίο επίτευγμα: τον τελικό θρίαμβο επί του υπέρτατου εχθρού –που πολύ βολικά θα επιτυγχανόταν σε μια εκλογική χρονιά.
Αντ’ αυτού, ο Νετανιάχου είναι πιθανό να πάει στις εκλογές αργότερα φέτος με τους εχθρούς της χώρας ολοζώντανους και μάχημους –και με την υποστήριξη προς το Ισραήλ να πέφτει απότομα σε όλη τη Δύση και ακόμα και στον Λευκό Οίκο.
Οι ισραηλινές εκλογές είναι σχεδόν πάντα αμφίρροπες –άρα είναι ασαφές αν ο Νετανιάχου θα χάσει την εξουσία. Αλλά η ασφάλεια πιθανόν θα είναι το βασικότερο ζήτημα. Και το όραμα του Νετανιάχου για την ασφάλεια του Ισραήλ έχει αποτύχει.
Του αξίζει να χάσει.