Αλλά την ώρα που μιλούσε, η αγορά είχε καταλήξει σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα. Έχοντας αγγίξει τα 112 δολάρια το βαρέλι λίγο μετά την εμφάνιση του Birol, το Brent άρχισε να υποχωρεί σταδιακά. Είχε πέσει κατά ένα πέμπτο πριν την ανακοίνωση της προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν την περασμένη Κυριακή. Έκτοτε έχει υποχωρήσει επιπλέον 10%.
Μέχρι την Τετάρτη, το αφήγημα είχε αλλάξει αποφασιστικά. Μετά από μήνες, κατά τους οποίους traders, στελέχη επιχειρήσεων και πολιτικοί ανησυχούσαν πως ο πετρελαϊκός κλάδος οδεύει προς οξείες θερινές ελλείψεις, η προσοχή στράφηκε αντ’ αυτού στην εκτίναξη της ροής αργού πετρελαίου που θα μπορούσε να υπάρξει στην περίπτωση που η ειρήνη στον Περσικό Κόλπο έχει διάρκεια.
Το Brent διαπραγματευόταν κάτω των 80 δολαρίων στις συναλλαγές στην Ασία την Πέμπτη, επίπεδο που είχε να «δει» από τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Ακόμα και στο αποκορύφωμα της κρίσης, οι τιμές κινήθηκαν μέχρι τα 126 δολάρια, πολύ χαμηλότερα των προβλέψεων πολλών αναλυτών της Wall Street για 200 δολάρια.
«Η πρόβλεψη είναι πάντα δύσκολη, αλλά η πρόβλεψη για την αγορά πετρελαίου συγκεκριμένα είναι εξαιρετικά ταπεινωτική», ανέφερε η Amrita Sen, ιδρύτρια της εταιρείας συμβούλων Energy Aspects. «Όταν η μεγαλύτερη διατάραξη της προμήθειας πετρελαίου στην ιστορία οδηγεί μόνο σε πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι, πρέπει να διερωτηθείς, μήπως η αγορά, ημών συμπεριλαμβανομένων, το έπιασε τελείως λάθος;»
Για τον Robin Brooks, senior fellow στο Brookings Institution, οι παραφουσκωμένες προβλέψεις για το πετρέλαιο κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν απηχούσαν τις προειδοποιήσεις που εκδόθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
«Αυτό είναι το δεύτερο επεισόδιο κατά το οποίο είχαμε καταστροφολογικές προβλέψεις για τις τιμές του πετρελαίου» που δεν υλοποιήθηκαν, είπε. Όπως υποστήριξε, το μάθημα για τις δυτικές κυβερνήσεις είναι πως η αγορά πετρελαίου είναι πιο ανθεκτική απ’ όσο υποθέτουν πολλοί και υπάρχει περισσότερο περιθώριο για αντιμετώπιση κακών παραγόντων χωρίς να προκαλούνται σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
«Μακάρι η Ευρώπη να επέβαλε την καταστολή του [ρωσικού] σκιώδους στόλου στη Βαλτική [Θάλασσα] πιο επιθετικά, επειδή η ανησυχία για τις τιμές του πετρελαίου δεν ευσταθεί τόσο όσο λένε ορισμένοι», σχολίασε ο Brooks.
Τους τελευταίους τρεις μήνες, τα στελέχη και οι traders του πετρελαϊκού κλάδου τακτικά προειδοποιούσαν πως οι τιμές του πετρελαίου είναι υπερβολικά χαμηλές και πως δεν αντανακλούν την ακραία πίεση που έβλεπαν στο παγκόσμιο σύστημα ενέργειας. Αλλά ο Brooks δήλωσε πως ο κλάδος είχε υποτιμήσει το πόσο γρήγορα θα πέσει η ζήτηση.
«Τα στελέχη, ιδιαίτερα τον τελευταίο μήνα, δήλωναν πως οι τιμές θα αυξάνονταν λόγω της μείωσης των αποθεμάτων» είπε, αναφερόμενος στην αποδέσμευση μεγάλων όγκων πετρελαίου από τα παγκόσμια αποθέματα. «Βλέπουν τι βρίσκεται μπροστά τους, αλλά δεν νομίζω πως έχουν μακροοικονομική οπτική».
Αυτό που έλλειπε, πρόσθεσε, ήταν η αναγνώριση ότι οι τιμές είχαν ήδη αυξηθεί σημαντικά. Στα 126 δολάρια το βαρέλι, το Brent ήταν 75% υψηλότερα απ’ όσο πριν την έναρξη του πολέμου. «Ήταν μια μεγάλη αύξηση» που αντανακλούσε ένα μεγάλο σοκ στην προσφορά, σημείωσε.
Ο Aldo Spanjer, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην BNP Paribas Markets 360, είχε καταρτίσει ένα χειρότερο σενάριο που προέβλεπε πως το πετρέλαιο θα άγγιζε τα 200 δολάρια το βαρέλι εάν ο πόλεμος συνεχιζόταν μέχρι το τέλος του χρόνου. Κατά τον ίδιο, η συμφωνία της Κυριακής ήταν «πιο σοβαρή απ’ οτιδήποτε έχουμε δει τους τελευταίους μήνες» και φέρνει πιο κοντά την προοπτική επανέναρξης των ενεργειακών εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο προτού καταστεί κρίσιμη η μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Αλλά ο Spanjer είπε πως η κρίση έχει τονίσει επίσης ένα δομικό χαρακτηριστικό της πετρελαϊκής αγοράς: ότι τιμολογεί το παρόν αντί για το μέλλον. Ενώ ο ενεργειακός κλάδος επικεντρώνεται στην επικείμενη κρίση της προσφοράς, οι traders επικεντρώνονται σε ένα πιο απλό ερώτημα: αν το αργό πετρέλαιο θα είναι διαθέσιμο βραχυπρόθεσμα. «Η αγορά δεν τιμολογεί τις μελλοντικές ισορροπίες», επισήμανε.
Το ειρηνευτικό σχέδιο δεν έχει αυξήσει ακόμα την προσφορά πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή και οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να καταρρεύσουν. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τετάρτη πως αν δεν του αρέσει η τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αρχίσουν πάλι τους βομβαρδισμούς –και πως, χωρίς τη συμφωνία, ο κόσμος θα ξεμείνει από πετρελαϊκά αποθέματα «σε περίπου τέσσερις εβδομάδες».
Ακόμα και έτσι, οι traders κοιτάζουν πέραν της άμεσης διατάραξης. Βραχυπρόθεσμα, περιμένουν πως θα υπάρξει υπερκορεσμός καθώς τα δεξαμενόπλοια που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Κόλπο θα αρχίσουν να βγαίνουν από τα Στενά του Ορμούζ, αυτή τη στενή εξαγωγική θαλάσσια οδό που έκλεισε λόγω του πολέμου.
Μακροπρόθεσμα, στοιχηματίζουν πως η ζήτηση θα ανακάμψει βραδύτερα από την προσφορά.
Η Kpler, εταιρεία παροχής δεδομένων εμπορευμάτων, εκτιμά πως περισσότερα από 90 εκατ. βαρέλια μη ιρανικού αργού πετρελαίου και άλλα 70 εκατ. βαρέλια ιρανικού αργού πετρελαίου περιμένουν να φύγουν από την περιοχή. Η ΙΕΑ είπε την Τετάρτη πως, εάν διατηρηθεί η ειρήνη, αναμένει «σημαντικό πλεόνασμα» αργού πετρελαίου το 2027, καθώς οι χώρες αυξάνουν την παραγωγή τους. Αυτή η άποψη έρχεται σε αντίθεση με αυτήν του OPEC, που αναμένει ισχυρότερη ζήτηση το επόμενο έτος.
Ο Tamas Varga, αναλυτής της εταιρείας χρηματομεσιτών πετρελαίου PVM, είπε πως η αγορά ίσως ήδη προεξοφλεί το πλεόνασμα του επόμενου έτους, αν και προειδοποίησε πως οι πωλήσεις μοιάζουν «υπερβολικές».
«Το κλίμα είναι κάτι ισχυρό» είπε. «Αν η αγορά θέλει να είναι απαισιόδοξη, θα ψάξει για απαισιόδοξα σήματα. Αλλά δεν αναμένω να έχει διάρκεια αυτό το κλίμα. Περιμένω ισχυρότερες τιμές τους επόμενους μήνες και, ίσως, τα επόμενα τρίμηνα».