Εκεί που κάποτε υπήρχε πλήθος εμπορεύσιμων τιμών τώρα δημιουργούνται κενά, κάνοντας ευκολότερη την έντονη διακύμανση μετοχών, ομολόγων, συναλλαγμάτων και κάθε άλλου περιουσιακού στοιχείου, με βάση ελάχιστες ή και καθόλου πληροφορίες.
Ένα ζωντανό πρόσφατο παράδειγμα αυτού είχαμε το 2024 όταν μια μικρή απογοήτευση για κάποια στοιχεία του αμερικανικού πληθωρισμού έπληξε ασυνήθιστα σκληρά το δολάριο, εκτίναξε το γεν και σφυροκόπησε τις μετοχές του τεχνολογικού κλάδου.
Η κατάσταση γρήγορα βγήκε εκτός ελέγχου, με τις ιαπωνικές μετοχές να καταγράφουν πτώση 12% σε μια μέρα και να κυκλοφορούν έντονες φήμες για έκτακτες μειώσεις των αμερικανικών επιτοκίων.
Το φετινό καλοκαίρι, να είστε έτοιμοι για ένα παρόμοιο θρίλερ. Οι μετοχές εισέρχονται σε αυτό που ο Emmanuel Cau της Barclays αποκαλεί μια «επικίνδυνη θερινή περίοδο», με πολλά ισχυρά αντίρροπα ρεύματα κάτω από την επιφάνεια των φαινομενικά ήρεμων δεικτών αναφοράς των αγορών, και με μια υψηλού διακυβεύματος περίοδο ανακοίνωσης εταιρικών αποτελεσμάτων β’ τριμήνου εν όψει.
Επενδυτές και αναλυτές μου λένε πως παρακολουθούν στενά μερικά δυνητικά «καυτά» σημεία. Το πρώτο, όπως πάντα, είναι η Federal Reserve. Ο νέος της πρόεδρος Kevin Warsh έχει προκαλέσει κάποια νευρικότητα στους επενδυτές με την αποφασιστικότητά του γενικά να λέει λιγότερα και να δίνει λιγότερο guidance για τα πιθανά επόμενα βήματα της κεντρικής τράπεζας.
Γενικά αυτό είναι δίκαιο -δεν είναι δουλειά του να κρατά το χέρι των συμμετεχόντων στην αγορά, άλλωστε, και μια ελαφρώς πιο περιορισμένη και πιο συντονισμένη προσέγγιση ως προς την εξωτερική επικοινωνία μπορεί μάλιστα να είναι επωφελής.
Αλλά αν αναμείξετε σε αυτό μια αρκετά δυναμική μεταρρυθμιστική ατζέντα που απαιτεί προσεκτική χορογραφία, όπως έχει κάνει ο Warsh, και την εύθραυστη κατάσταση εντός και γύρω από το Ιράν, με όλες τις πιθανότητες που συνεπάγεται για την αναζωπύρωση του πληθωρισμού, θα βρεθείτε σε δύσκολη θέση.
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποδυναμώθηκαν κάπως αυτήν την εβδομάδα, ακριβώς επειδή οι επενδυτές δεν ξέρουν αν ο Warsh θα αγνοήσει την πρόσφατη μικρή, αλλά ουσιαστική αύξηση των τιμών του πετρελαίου.
Δεν έχουν καλή αίσθηση της κατεύθυνσης προς την οποία θα επιδιώξει να οδηγήσει τη Fed στη συνέχεια. «Θα είναι πολύ πιο δύσκολο να ‘διαβάσουμε’ τη Fed» μου είπε αυτήν την εβδομάδα η Yie-Hsin Hung, διευθύνουσα σύμβουλος της State Street Investment Management.
«Αυτό θα φέρει μεταβλητότητα και αβεβαιότητα». Οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση στον πόλεμο με το Ιράν θα έφερνε πραγματικά αυτό το ζήτημα στο προσκήνιο.
Άλλος ένας λάκκος στον οποίο μόλις τώρα αρχίζουμε να πέφτουμε είναι, όπως και το 2024, το ιαπωνικό γεν. Το νόμισμα έχει διολισθήσει πρόσφατα στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 ετών έναντι του δολαρίου, καθώς οι επενδυτές στοιχηματίζουν πως οι ιαπωνικές αρχές θα αφήσουν τον πληθωρισμό να φτάσει σε υψηλά επίπεδα (για τα δεδομένα της Ιαπωνίας δηλαδή), με μια προσεκτική προσέγγιση ως προς την αύξηση επιτοκίων.
Οι traders βρίσκονται σε ύψιστο συναγερμό για περαιτέρω παρεμβάσεις με στόχο τη σταθεροποίηση του νομίσματος (σ.σ. είχαμε ήδη μια χθες Δευτέρα). Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή κάτι τέτοιο θα περιλάμβανε πωλήσεις δολαριακών περιουσιακών στοιχείων –κυρίως αμερικανικά κρατικά ομόλογα- κάτι που θα μπορούσε εύκολα να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις παγκόσμιες αγορές χρέους και εν μέρει επειδή θεωρείται πως υπάρχουν πολλά λεγόμενα carry trades εκεί έξω, με φθηνά δανεισμένα γεν να χρησιμοποιούνται για την αγορά άλλων περιουσιακών στοιχείων ανά τον κόσμο.
Αν το γεν πράγματι ενισχυθεί σημαντικά αυτό θα έκοβε τα πόδια αυτών των trades και δυνητικά θα αποσυμπίεζε τμήματα που τώρα είναι δύσκολο να προβλεφθούν.
Ομοίως, όπως σημείωσε πρόσφατα η Τράπεζα της Αγγλίας, η μόχλευση (ή το δανεισμένο χρήμα) υπήρξε μια ισχυρή και ταχέως αναπτυσσόμενη δύναμη πίσω από τις ανθεκτικές χρηματιστηριακές αγορές τους τελευταίους μήνες. Αυτό δεν είναι ποτέ πηγή ανακούφισης.
Το τρίτο στοιχείο που πρέπει να προσέξουμε είναι απλώς η γενική έλλειψη βεβαιότητας και εμπιστοσύνης όσον αφορά το παγκόσμιο μακροοικονομικό καθεστώς, ιδιαίτερα αφού ορισμένες από τις μεγάλες τάσεις στις οποίες έσπευσαν να επενδύσουν οι αγορές στις αρχές του έτους ξεφούσκωσαν απότομα.
Η τιμή του πετρελαίου κατέρρευσε παρά τις κραυγές των ειδικών της ενέργειας που προειδοποιούσαν για επικείμενη καταστροφή –όπως αποδεικνύεται, κανένας μας δεν καταλαβαίνει την προσφορά ενέργειας όσο καλά νομίζαμε. Ο χρυσός -το μεγάλο αστέρι των αρχών του 2026- μόλις κατέγραψε τον χειρότερο μήνα του από το 2008, με πτώση μεγαλύτερη του 11%.
Οι μετοχές των τεχνολογικών κολοσσών, που αποτελούσαν τους πρωταγωνιστές των παγκόσμιων αγορών για μήνες, δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα. Η Barclays υπολογίζει ότι, συνολικά, οι Apple, Meta, Amazon, Alphabet, Microsoft και Nvidia έχουν χάσει 2 τρισ. δολάρια σε κεφαλαιοποίηση από τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, την ίδια στιγμή που οι μετοχές των ημιαγωγών έκαναν άλμα με έντονα μεταβλητό τρόπο.
Παραδόξως, όμως, ο εντυπωσιακός γίγαντας των τσιπ Nvidia, αξίας 5 τρισ. δολαρίων, διαπραγματεύεται πλέον με παρόμοιο δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) με την εταιρεία σνακ Hershey. Η μετοχή της Nvidia εξακολουθεί να καταγράφει κέρδη από την αρχή του έτους, αλλά οι επενδυτές δεν την αντιμετωπίζουν πλέον με το ίδιο δέος.
Μετά από αυτό το ξεκαθάρισμα, τα σοκ προς οποιαδήποτε κατεύθυνση είναι εξίσου πιθανά -θύλακες των αγορών θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε υπερβολές χωρίς κάποιον ουσιαστικό ή βιώσιμο λόγο. Γενικά, οι βεβαιότητες είναι λίγες, η εμπιστοσύνη έχει χαθεί, επενδύσεις που απέδιδαν έχουν σκοντάψει, ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται και ο κίνδυνος για ολισθήματα είναι υψηλός.
Όπως το έθεσε σε πρόσφατη παρουσίασή του ο Vincent Mortier της Amundi, η μόνη απάντηση είναι να αντισταθμίσεις τα στοιχήματά σου και να διαφοροποιήσεις τους κινδύνους σου όσο το δυνατόν περισσότερο.
Αυτό, όπως είπε, σημαίνει πως «κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μπορείς να είσαι χαλαρός στις διακοπές, κάτι που είναι ένας καλός στόχος».