Όμως, δεν χρειάστηκε να φροντίσω παιδιά που γύρισαν στο σπίτι επειδή η σχολική τους αίθουσα έβραζε. Δεν απομακρύνθηκα από το σπίτι μου για να γλιτώσω από κάποια δασική πυρκαγιά. Δεν ξέμεινα από νερό, δεν ανησύχησα για μια κατεστραμμένη σοδειά, ούτε κατέληξα στο νοσοκομείο με θερμοπληξία.
Πόσο ανακουφιστικό θα ήταν αν υπήρχε κάποιος τρόπος να σταματήσουμε τις δυνάμεις που μας οδηγούν σε ακόμη πιο εφιαλτικούς καύσωνες και πυρκαγιές στο μέλλον.
Όπως αποδεικνύεται, υπάρχει. Δεν χρειάζονται μαντικές ικανότητες για να βρει κανείς το όνομά του. Δύο λέξεις, η πρώτη ξεκινά από «Μ». Σωστά. Μηδενικό ισοζύγιο (net zero)· η κατάσταση στην οποία θα βρισκόταν ο πλανήτης αν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μειώνονταν σε τόσο χαμηλά επίπεδα, ώστε όσες απέμεναν να απορροφώνται από τα δέντρα, να δεσμεύονται από μηχανήματα ή να απομακρύνονται με άλλον τρόπο από την ατμόσφαιρα.
Οι επιστήμονες κατανοούν εδώ και χρόνια ότι το μηδενικό ισοζύγιο είναι το σημείο στο οποίο σταματά η υπερθέρμανση του πλανήτη, δηλαδή οι θερμοκρασίες παύουν να ανεβαίνουν. Όπως μου δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Τζιμ Σκία, επικεφαλής της κορυφαίας κλιματικής αρχής του κόσμου, της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC): «Αν θέλετε να σταματήσετε την υπερθέρμανση του πλανήτη, πρέπει να φτάσετε σε μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα. Αν δεν το πετύχετε, ο πλανήτης θα συνεχίσει να θερμαίνεται και όλα όσα βλέπουμε αυτή τη στιγμή θα γίνουν πιο έντονα και πιο απαιτητικά. Αυτή είναι ουσιαστικά η επιλογή».
Για την ιστορία, οι πιθανότητες να φτάσουμε σύντομα στο μηδενικό ισοζύγιο είναι ελάχιστες. Εκπέμπουμε περισσότερους από 30 δισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων κάθε χρόνο κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτού του αιώνα και, παρόλο που η αύξηση των εκπομπών έχει επιβραδυνθεί, δεν έχει ακόμη καταγράψει μόνιμη μείωση.
Θυμηθείτε το αυτό την επόμενη φορά που θα διαβάσετε ότι ένας «οικολογικός ζηλωτής» όπως ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ έχει μια «θρησκευτική» εμμονή με αυτό που το κόμμα Reform UK αποκαλεί «καθαρό ανόητο μηδέν» (net stupid zero).
Πρόκειται για gaslighting ολκής. Η αλήθεια είναι ότι απαιτείται αφοσιωμένη ιδεολογική προσκόλληση για να επιχειρηματολογήσει κανείς ενάντια στα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι το μηδενικό ισοζύγιο είναι απαραίτητο για να σταματήσει μια ολοένα και πιο δαπανηρή και καταστροφική υπερθέρμανση.
Το ίδιο ισχύει και για την άποψη ότι το μηδενικό ισοζύγιο μοιάζει, ας πούμε, με τον εξωραϊσμό των αυτοκινητοδρόμων: κάτι καλό να υπάρχει αν έχεις την οικονομική δυνατότητα, αλλά κατά τα άλλα μετατίθεται εύκολα για αργότερα.
Όχι. Όσο περισσότερο καθυστερούμε να φτάσουμε στο μηδενικό ισοζύγιο, τόσο υψηλότερη θα είναι η τελική κορύφωση της θερμοκρασίας και τόσο χειρότερες οι συνεπαγόμενες ζημιές. Η υπερθέρμανση βρίσκεται τώρα σχεδόν 1,4°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Φανταστείτε τα καλοκαίρια όταν θα πλησιάζει τους 2°C.
Και σας παρακαλώ, μη λέτε ότι οι προσπάθειες της χώρας σας για μηδενικό ισοζύγιο είναι άσκοπες επειδή αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό ποσοστό των παγκόσμιων εκπομπών. Αυτό το επιχείρημα μετατόπισης ευθυνών προβάλλεται σε δεκάδες χώρες, παρ' όλο που οι συνδυασμένες εκπομπές τους υπερβαίνουν εκείνες της Κίνας.
Παρ' όλα αυτά, η επίτευξη του μηδενικού ισοζυγίου ήταν εξαρχής μια επίπονη διαδικασία. Οι ενεργειακές μεταβάσεις είναι σπάνιες και γενικά απαιτούν περίπου έναν αιώνα. Η ταχεία, σαρωτική στροφή προς την πράσινη ενέργεια που επιχειρείται σήμερα είναι η πρώτη του είδους της στην ανθρώπινη ιστορία.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν θα μειώσουν αυτόματα όλες τις τιμές της ενέργειας. Όμως, ο ισχυρισμός της αρχηγού της αντιπολίτευσης, Κέμι Μπάντενοχ, ότι οι στόχοι για μηδενικό ισοζύγιο ακριβαίνουν την ενέργεια και «καταστρέφουν» τη βιομηχανία είναι εξίσου λανθασμένος.
Τα στοιχεία από την Ευρώπη και τις πολιτείες των ΗΠΑ υποδηλώνουν ότι οι τιμές χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος είναι χαμηλότερες σε μέρη με περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, κυρίως, εκεί όπου το φυσικό αέριο δεν διαμορφώνει συχνά την τιμή της αγοράς.
Οι τιμές λιανικής στην ενέργεια δεν μειώνονται απαραίτητα με περισσότερη καθαρή ενέργεια, αλλά μπορούν να μειωθούν εάν αναδιαρθρωθούν οι λογαριασμοί για την κατανομή του κόστους και επανασχεδιαστούν οι αγορές.
Αν πιστεύετε το αντίθετο, δεν προκαλεί έκπληξη, αν αναλογιστεί κανείς τη δραματική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το μηδενικό ισοζύγιο αντιμετωπίζεται από τα μέσα ενημέρωσης του Ηνωμένου Βασιλείου. Το 2018, όταν η δράση για το κλίμα είχε ακόμη διακομματική πολιτική στήριξη, οι ερευνητές αναφέρουν ότι το 90% των άρθρων που αναφέρονταν στο μηδενικό ισοζύγιο αναφέρονταν επίσης στην κλιματική αλλαγή ή σε κάποιον παρόμοιο όρο, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη. Μέχρι το 2024, το ποσοστό αυτό είχε βυθιστεί στο 42% μόλις.
Δεν είναι να απορεί κανείς που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η υποστήριξη για πιο επείγουσα δράση έχει μειωθεί κάθετα, ακόμη και αν μια σημαντική πλειοψηφία εξακολουθεί να επιθυμεί έναν στόχο μηδενικού ισοζυγίου τουλάχιστον έως το 2050.
Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα στο TikTok και στο Instagram, απ' όπου ενημερώνονται κυρίως οι νεότεροι άνθρωποι. Σε αυτές τις πλατφόρμες, λιγότερο από το 18% των αναρτήσεων των μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων για τον καύσωνα του Ιουνίου στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε την κλιματική αλλαγή, πόσο μάλλον το μηδενικό ισοζύγιο.
Οι απόψεις μπορεί να αλλάξουν μετά από αυτό το απαίσιο καλοκαίρι, αλλά αυτό που πραγματικά πρέπει να αλλάξει είναι η πολιτική σκέψη. Το κόστος της δράσης για το κλίμα δεν μπορεί να αγνοηθεί, αλλά ούτε και το κόστος της αδράνειας. Οι λογικοί άνθρωποι μπορούν να συζητήσουν για τον καλύτερο δρόμο προς τα εμπρός.
Οι ιδεολογικοί ζηλωτές με τις παρωπίδες δεν θα μας βγάλουν ποτέ πουθενά.