Είναι ο Κέβιν Γουορς αξιόπιστος οικονομολόγος; Αυτό είναι ένα ερώτημα που έθεσαν πολλοί επενδυτές όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τον πρότεινε για πρόεδρο της Federal Reserve. Και ενώ οι επικριτές προειδοποιούσαν για «μια καταστροφή που έρχεται», η πρόσφατη ομιλία του Γουορς στο Τζάκσον Χολ, στην οποία δεσμεύτηκε να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό, έχει προκαλέσει συγκρατημένους επαίνους από ορισμένους πρώην επικριτές του.
Όμως το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα τώρα, ενόψει της σημαντικής συνεδρίασης της Fed την Τετάρτη, είναι αν ο Γουορς είναι καλός πολιτικός στρατηγιστής. Διότι η πρόκληση που αντιμετωπίζει δεν είναι «απλώς» η οικονομία, αλλά οι απρόβλεπτες πολιτικές απειλές από τον Λευκό Οίκο.
Γνωρίζω τον Γουορς εδώ και πολλά χρόνια και ανέκαθεν εξέφραζε ισχυρές θέσεις υπέρ των ελεύθερων αγορών. Ως εκ τούτου, απεχθάνεται τον πληθωρισμό και την κρατική παρέμβαση — και, όπως κι εγώ, απεχθανόταν την υπερβολική χρήση της ποσοτικής χαλάρωσης από τη Fed μετά την κρίση του 2008.
Ο Τραμπ, όμως, είναι το αντίθετο: αγαπά την παρέμβαση στις αγορές όταν αυτή ενισχύει την ισχύ του, απαιτεί χαμηλότερα επιτόκια και πιθανότατα θα πιέσει τη Fed να αγοράσει περισσότερα ομόλογα εάν οι τιμές των κρατικών ομολόγων συνεχίσουν να υποχωρούν, μετά την άνοδο των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων προς το 5% την περασμένη εβδομάδα.
Πρόσωπα όπως η Δημοκρατική γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν έχουν, επομένως, θεωρήσει δεδομένο ότι, σε περίπτωση άμεσης πολιτικής σύγκρουσης, ο Γουορς θα υποκύψει προκειμένου να διατηρήσει τη θέση του. «Έχοντας αποδείξει ότι είναι η μαριονέτα του Ντόναλντ Τραμπ... η αξιοπιστία του έχει γίνει κουρέλι», δήλωσε εκείνη την άνοιξη.
Τώρα, όμως, αυτή η «μαριονέτα» αντεπιτίθεται. Και υπάρχουν τουλάχιστον πέντε λόγοι για τους οποίους αυτό μπορεί να συνεχιστεί, καθώς ο Γουορς διαθέτει πλέον μεγαλύτερη πολιτική επιρροή — και ικανότητα — από όση φοβούνταν πολλοί αρχικά.
Ο πρώτος αφορά τον Τζερόμ Πάουελ, τον προκάτοχό του. Όταν ο Πάουελ αποχώρησε από τη θέση του προέδρου της Fed τον Μάιο, έλαβε την εξαιρετικά ασυνήθιστη απόφαση να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed και είπε σε φίλους του ότι θα παρέμενε εκεί έως ότου ο Τραμπ εγκατέλειπε οριστικά τις απειλές να τον διώξει ποινικά.
Πολλοί παρατηρητές της Fed πίστευαν ότι ο Γουορς θα απεχθανόταν αυτή την εξέλιξη. Δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Ως πρόεδρος, ο Πάουελ ήταν ο αγαπημένος αποδιοπομπαίος τράγος του Τραμπ για κάθε οικονομικό πρόβλημα, και η συνεχιζόμενη παρουσία του σημαίνει ότι οι πιστοί στον Τραμπ αποτελούν μειοψηφία στο διοικητικό συμβούλιο.
Η απρόβλεπτη συνέπεια είναι ότι ο Γουορς μπορεί να αποδίδει σε εκείνον οτιδήποτε εξοργίζει τον πρόεδρο. Το διοικητικό συμβούλιο της Fed λειτουργεί πλέον με έναν ασυνήθιστα δημοκρατικό τρόπο, με «οικογενειακές διαμάχες», όπως έχει πει ο Γουορς.
Ένας δεύτερος παράγοντας είναι η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων. Αυτό αποτελεί σοβαρό πονοκέφαλο για τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος πρέπει να πουλήσει κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ ύψους άνω των $10 τρισ. μέσα στον επόμενο χρόνο.
Εξ ου και η προσπάθειά του την περασμένη εβδομάδα να περιορίσει τις αποδόσεις μέσω ενός προγράμματος επαναγοράς ομολόγων ύψους $6 δισ. — το οποίο απέτυχε.
Όμως, «σε αντίθεση με τον Μπέσεντ... ο Γουορς δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων», όπως ανέφερε η Gavekal Research στους πελάτες της αυτή την εβδομάδα. Δεν είναι περίεργο: οι υψηλότερες αποδόσεις θα βοηθήσουν τον Γουορς να μειώσει τον πληθωρισμό, ακόμη και χωρίς αυξήσεις επιτοκίων, υποδηλώνοντας ότι η εποχή της μακροχρόνιας στασιμότητας έχει τελειώσει — όπως είπε στο Τζάκσον Χολ.
Βεβαίως, αυτό δημιουργεί έναν ακόμη κίνδυνο: οι επενδυτές μπορεί να πανικοβληθούν εάν ο Γουορς και ο Μπέσεντ βρεθούν εμφανώς σε πορεία σύγκρουσης ως προς την πολιτική.
Και αυτή η ανησυχία ενισχύθηκε από πρόσφατο άρθρο γνώμης στη Wall Street Journal του Στάνλεϊ Ντράκενμιλερ, πρώην προϊσταμένου και ιδεολογικού συμμάχου του Γουορς, ο οποίος προέτρεψε τον Μπέσεντ να «αφήσει την αγορά ομολόγων να μιλήσει» χωρίς παρεμβάσεις.
Ωστόσο, κανείς δεν πρέπει να ξεχνά ότι τόσο, ο Γουορς όσο και ο Μπέσεντ είναι προστατευόμενοι του Ντράκενμιλερ. Υποστήριξαν ο ένας την υποψηφιότητα του άλλου για τις σημερινές τους θέσεις και θα συνεργαστούν για να αποτρέψουν μια χρηματοπιστωτική κρίση.
Καθώς, όμως, ο Μπέσεντ παραπαίει, ο Γουορς φαίνεται αυτομάτως ισχυρότερος.
Ένα τέταρτο ζήτημα είναι ο ισολογισμός. Ο Τραμπ, όπως όλοι όσοι δραστηριοποιούνται στην αγορά ακινήτων, έχει εμμονή με τα επιτόκια. Φαίνεται όμως εντελώς αδιάφορος για τους σύνθετους μηχανισμούς της νομισματικής πολιτικής της Fed και δεν έχει ακόμη καταφερθεί —τουλάχιστον μέχρι στιγμής— εναντίον του γεγονότος ότι η Fed μειώνει πλέον τις τοποθετήσεις της σε μακροπρόθεσμους τίτλους με ρυθμό περίπου $19 δισ. τον μήνα (ποσό το οποίο, όπως επισημαίνει η Gavekal, είναι μεγαλύτερο από τις επαναγορές του Μπέσεντ).
Αυτό δίνει στον Γουορς ένα ακόμη εργαλείο για να περιορίσει τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες (έχει αναθέσει σε μια εξωτερική επιτροπή να επεξεργαστεί σχετικές ιδέες, η οποία θα υποβάλει την έκθεσή της αργότερα φέτος).
Έπειτα υπάρχει ένα πέμπτο σημείο: ο χρόνος. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι αποδοκιμάζουν ολοένα περισσότερο τον Τραμπ, εν μέρει λόγω του πολέμου του με το Ιράν.
Εξ ου και η απελπισμένη κίνησή του να προσφέρει σε κάθε ενήλικο πολίτη μέρισμα $5.000 εάν οι Ρεπουμπλικανοί κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, προκαλώντας στους επικριτές του σχόλια περί «κορύφωσης του Τραμπ».
Στην πραγματικότητα, τέτοιες συζητήσεις εξακολουθούν να φαίνονται πρόωρες ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Όμως οι επενδυτές είναι ήδη λιγότερο επιφυλακτικοί απέναντι στα μελοδραματικά ξεσπάσματα του Τραμπ ή στις δραματικές δηλώσεις του Μπέσεντ· άλλωστε, οι αποδόσεις αυξήθηκαν μετά την ανακοίνωσή του για τις επαναγορές.
Αυτό δίνει στον Γουορς μεγαλύτερη δυνατότητα να επιδείξει ανεξαρτησία.
Άρα αυτό σημαίνει ότι το διοικητικό συμβούλιο της Fed θα προχωρήσει πράγματι σε αύξηση επιτοκίων την Τετάρτη; Μετά τα στοιχεία για τον πληθωρισμό της Παρασκευής, οι αγορές τιμολογούν πιθανότητα αύξησης 80% ή και υψηλότερη (παρότι υποψιάζομαι ότι ορισμένα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Fed θα προτιμούσαν να περιμένουν έως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές).
Όμως το βασικό σημείο είναι το εξής: οι πιθανότητες δείχνουν πώς έχει αλλάξει ο πολιτικός υπολογισμός γύρω από τη Fed. Ο Γουορς επιδεικνύει ορισμένες στρατηγικές και πολιτικές ικανότητες. Ας ελπίσουμε ότι θα μπορέσει να τις διατηρήσει — ιδίως εάν (ή όταν) αυτές οι αυξανόμενες αποδόσεις των ομολόγων δημιουργήσουν πιέσεις για ποσοτική χαλάρωση.