Το ράλι στην τιμή του αερίου δεν θα πρέπει να εκπλήσσει. Μήνες τώρα οι αναλυτές εκφράζουν ανησυχία για τα χαμηλά επίπεδα των αποθεμάτων αερίου στην Ευρώπη. Αυτά πρέπει να αυξηθούν για να μπορέσει η Ηπειρος να είναι έτοιμη για τη χειμερινή περίοδο θέρμανσης –και για να εξασφαλίσει τις προμήθειες, η Ευρώπη θα πρέπει να ανταγωνιστεί τους ασιάτες αγοραστές.
Οι προειδοποιήσεις όμως δεν εισακούστηκαν. Οι προθεσμιακές τιμές για το αέριο αυτόν τον χειμώνα παρέμειναν πεισματικά στάσιμες σε σχέση με τις θερινές τιμές. Άρα δεν υπήρχε κίνητρο για τους traders να αγοράσουν αέριο και να πληρώσουν για τη χρήση αποθηκευτικών χώρων για μήνες, περιμένοντας τον χειμώνα.
Οι κυβερνήσεις ήθελαν να διατηρήσουν μια αίσθηση ηρεμίας.
Τι άλλαξε λοιπόν; Στο επίκεντρο έρχεται το πλησίασμα του χειμώνα. Αλλά ίσως πιο σημαντικό είναι ότι υπάρχει μια αυξανόμενη συνειδητοποίηση πως το εμπόριο LNG δια των Στενών του Ορμούζ δεν έχει κάποια εμφανή λύση, και ο αποκλεισμός μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον. Και η προοπτική για το LNG μοιάζει πιο ζοφερή από αυτήν για το πετρέλαιο. Η νοοτροπία έχει αλλάξει, από προσδοκίες για μια επιστροφή στην κανονικότητα σε ανησυχίες για παρατεταμένη διακοπή.
Από όλα τα εμπορεύματα που διαταράχθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το LNG είναι μεταξύ αυτών που δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα. Λιγότερο από το 10% της προπολεμικής διακίνησης διέρχεται από τα Στενά. Το μέγεθος και μόνο των πλοίων μεταφοράς LNG, η αξία του εμπορεύματός τους και οι επιπτώσεις ενός πλήγματος συνιστούν υπερβολικά αυξημένο ρίσκο.
Συγκρίνετέ το αυτό με το πετρέλαιο. Η αμερικανική κυβέρνηση επέδειξε αποφασιστικότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου έχοντας στόχο να επαναφέρει το πετρέλαιο στην αγορά. Ενώ ο ακριβής όγκος των ροών αργού πετρελαίου της Μέσης Ανατολής είναι επί του παρόντος ασαφής, οι ροές έχουν αυξηθεί σημαντικά, προφανώς λόγω της αποναρκοθέτησης και της αμερικανικής συνοδείας.
Είναι προς το συμφέρον της κυβέρνησης Τραμπ να «ξεκλειδώσει» αυτό το πετρέλαιο καθώς προσπαθεί να χαλιναγωγήσει τις τιμές των καυσίμων εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η τωρινή ανταλλαγή πυρών μεταξύ των μαχόμενων είναι ένας αγώνας μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ για το ποιος θα ελέγχει τις πετρελαϊκές ροές. Το LNG είναι, ειλικρινά, ένας απλός θεατής.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, δεν είναι προτεραιότητα των ΗΠΑ να φέρει στην αγορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής, καθώς απλώς θα ανταγωνίζονταν τις αμερικανικές εξαγωγές. Μάλιστα η απουσία του LNG της Μέσης Ανατολής αυτό το καλοκαίρι μπορεί να απέτρεψε μια κατάρρευση τιμών καθώς οι εξαγωγές αμερικανικού LNG φτάνουν όλο και υψηλότερα επίπεδα και πρέπει να βρουν προορισμό.
Εδώ είναι το πρόβλημα: οι Αμερικάνοι καταναλωτές είναι απίθανο να νοιώσουν τις υψηλές διεθνείς τιμές φυσικού αερίου. Οι τιμές του αμερικανικού φυσικού αερίου παραμένουν κάτω των 4 δολαρίων ανά εκατομμύριο Βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu), λιγότερο από το ένα πέμπτο του διεθνούς LNG. Εν ολίγοις, οι ΗΠΑ είναι εκτεθειμένες στη διακοπή του πετρελαίου, αλλά όχι και του LNG.
Αν λοιπόν το LNG παραμείνει εκτός αγοράς, πόσο ψηλά μπορεί να πάνε οι τιμές; Οι τρέχουσες τιμές είναι περίπου 25 δολάρια ανά MMBtu, και υπάρχουν αναφορές για options αγοράς LNG πάνω από τα 30 δολάρια ανά MMBtu.
Αυτό είναι υψηλό και επώδυνο. Υποδηλώνει πως τα νοικοκυριά και τα εργοστάσια θα βρεθούν αντιμέτωπα με αυξανόμενους λογαριασμούς. Αλλά εξακολουθεί να απέχει πολύ από τα 50-70 δολάρια ανά ΜΜBtu της κρίσης του 2022. Αυτά τα επίπεδα τιμών και η επακόλουθη προστασία των καταναλωτών μέσω επιδομάτων ήταν αυτά που ευθύνονται εν μέρει για τις σημερινές προκλήσεις του δημοσίου χρέους και τις πιέσεις στα κρατικά ομόλογα.
Η πλειοψηφούσα γνώμη στον κλάδο είναι πως δεν θα φτάσουμε πάλι στα εξωφρενικά επίπεδα του 2022. Θα υπάρξει μια διελκυστίνδα αυτόν τον χειμώνα μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τις προμήθειες και η ένταση αυτού του ανταγωνισμού για προμήθεια θα εξαρτηθεί εν μέρει από τον καιρό.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες –αλλά επίσης οι χαμηλής έντασης άνεμοι που μειώνουν την παροχή ηλεκτρισμού από τα αιολικά πάρκα – θα μπορούσαν να αυξήσουν τη ζήτηση για αέριο. Αλλά η φρενήρης προσπάθεια των Ευρωπαίων το καλοκαίρι του 2022 να γεμίσουν τις αποθήκες με κάθε κόστος όταν αποσύρθηκε το αέριο από τους αγωγούς της Ρωσίας, δεν θα επαναληφθεί.
Οι ασιατικές αγορές δεν έχουν τη διάθεση και πιθανότατα δεν θα προβούν σε επιθετικές δημοπρασίες σε τιμές πάνω από τα 25 δολάρια ανά MMBtu. Οι πιο εύπορες οικονομίες της Ιαπωνίας και της Κορέας έχουν λάβει σοβαρά μέτρα για να διαχειριστούν την κατανάλωσή τους. Η Κίνα διαθέτει πολλαπλές εναλλακτικές πηγές προμήθειας αερίου. Οι λιγότερο εύπορες αναδυόμενες οικονομίες δεν έχουν το οικονομικό εκτόπισμα για να ανταγωνιστούν με την Ευρώπη για τις προμήθειες.
Επιπλέον, άλλοι παράγοντες παρέχουν κάποιους αντίθετους ανέμους. Ο σημαντικότερος είναι η ισχυρή ανάπτυξη μιας εναλλακτικής πηγής προμήθειας LNG από τη Βόρεια Αμερική -τον Καναδά και τις ΗΠΑ- και η ανάπτυξη της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, που μετριάζουν την κατάσταση.
Η αγορά αερίου έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτική τους τελευταίους έξι μήνες. Η μεγαλύτερη δοκιμασία της μπορεί να μην έχει έρθει ακόμα. Τα περιθώρια ασφαλείας στο σύστημα είναι ελάχιστα. Παρ' όλα αυτά, με προσεκτικό σχεδιασμό μπορεί να αποφευχθεί μια επανάληψη των εξάρσεων τιμών που σημειώθηκαν το 2022.
* Ο συγγραφέας του άρθρου είναι διευθυντής της Stoppard Energy