Αυτά είπε την περασμένη εβδομάδα ο Guillaume Lacroix, ένας Γάλλος πολιτικός. Δεν είναι ο μόνος που βρίσκεται σε συναγερμό. Βδομάδες τώρα από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έρχονται σκοτεινές προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο του πολέμου.
Τα καμπανάκια που χτυπούν από τη Silicon Valley για την Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν ακουστεί σε όλον τον κόσμο. Μια ενεργειακή κρίση βρίσκεται προ των πυλών. Οι αγορές ομολόγων στέλνουν σήμα για μια πιθανή κρίση χρέους.
Είναι μια τεταμένη στιγμή στις παγκόσμιες υποθέσεις. Θεωρητικά, είναι ευτυχές το γεγονός πως οι ηγέτες των δύο ισχυρότερων κρατών θα συναντηθούν αυτή την εβδομάδα. Υπάρχουν πάρα πολλά για να συζητήσουν ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ: πόλεμοι, ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη, εμπόριο, Ταϊβάν, η αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου.
Αλλά η βαθιά καχυποψία που υπάρχει μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας -και οι περιορισμοί που αντιμετωπίζουν οι δύο ηγέτες που εμπλέκονται- καθιστούν εξαιρετικά απίθανο να υπάρξει πραγματική πρόοδος σε οποιοδήποτε από τα μεγάλα ζητήματα.
Ένας από τους βασικούς λόγους που οι ΗΠΑ και η Κίνα συνεχίζουν να κινούνται επιφυλακτικά η μια γύρω από την άλλη -χωρίς να δεσμεύονται σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος- είναι η συνεχιζόμενη μάχη τους στο εμπόριο.
Όταν το Πεκίνο προέβη για πρώτη φορά σε αντίποινα για τους δασμούς που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 2 Απριλίου του 2025, οι ΗΠΑ το περιφρόνησαν. Ο Σκοτ Μπέσεντ, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ -που πάντα του αρέσουν οι μεταφορικές εκφράσεις από τον τζόγο- ισχυρίστηκε πως το Πεκίνο παίζει πόκερ με «ένα ζευγάρι δυάρια».
Στην πραγματικότητα, οι περιορισμοί που η Κίνα επέβαλε στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και κρίσιμων μετάλλων έμοιαζαν περισσότερο με κέντα χρώμα. Οι γραμμές παραγωγής βασικών αμερικανικών βιομηχανιών αντιμετώπισαν μέσα σε λίγες εβδομάδες μεγάλες δυσκολίες.
Η Κίνα και οι ΗΠΑ υπέγραψαν εμπορική ανακωχή στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο του 2025, που μπορεί να ανανεωθεί στην αμερικανική πρωτεύουσα. Αλλά η ανταλλαγή πυρών για θέματα εμπορίου αύξησε τη δυσπιστία και από τις δύο πλευρές. Τόσο το Πεκίνο όσο και η Ουάσινγκτον τηρούν πλέον επιφυλακτική στάση έναντι οποιασδήποτε μορφής συνεργασίας που θα μπορούσε να στραφεί εναντίον τους στο μέλλον.
Με την αμοιβαία εμπιστοσύνη να είναι σχεδόν ανύπαρκτη, δεν υπάρχουν πολλές πιθανότητες οι ΗΠΑ και η Κίνα να συνεργαστούν αποτελεσματικά επί των κοινών απειλών που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα -όπως η ανεξέλεγκτη Τεχνητή Νοημοσύνη ή η κλιματική αλλαγή.
Οι κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης απευθύνουν έκκληση για κοινή προσέγγιση των ΗΠΑ και της Κίνας σε ότι αφορά τη ρύθμιση του κλάδου. Ο Μπέσεντ λέει πως οι δύο χώρες μόλις συμφώνησαν σε έναν διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αλλά οι συζητήσεις θα περιοριστούν από την εγγενή αντιπαλότητα μεταξύ της Ουάσινγκτον και του Πεκίνου.
Ο Τραμπ υποστηρίζει πως «προηγούμαστε της Κίνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη» και λέει πως θέλει να «παραμείνει έτσι η κατάσταση επειδή όποιος κερδίσει στην Τεχνητή Νοημοσύνη, κερδίζει».
Από την πλευρά της, η Κίνα υποπτεύεται πως οι εκκλήσεις που έρχονται από τις ΗΠΑ για μια κοινή προσέγγιση στο θέμα της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν προσπάθεια για να «κλειδωθεί» το μικρό προβάδισμα της Αμερικής σε μια καθοριστικής σημασίας τεχνολογία.
Πρόσφατα άρθρα στα κινεζικά επίσημα μέσα ενημέρωσης έχουν επικεντρωθεί στην απειλή που μπορεί να συνιστά η Τεχνητή Νοημοσύνη για τη συνεχιζόμενη διακυβέρνηση του Κομμουνιστικού Κόμματος –αντί για την ανθρωπότητα στο σύνολό της.
Στον Τραμπ αρέσει να απορρίπτει ως «hoax» κάθε ιδέα που βρίσκει άβολη. Αυτή είναι η λέξη που χρησιμοποίησε για τις απειλές που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι επίσης η λέξη που χρησιμοποιεί εδώ και καιρό για την κλιματική αλλαγή.
Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει ως προτεραιότητα τη χρήση του άφθονου πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αμερικής για την επιδίωξη της «αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας» -και καυχιέται για την αποχώρησή του από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα και από «δεκάδες άλλες διεθνείς κλιματικές συμφωνίες της Ριζοσπαστικής Αριστεράς».
Αυτή η πολιτική επέτρεψε στην Κίνα να εδραιώσει τη δική της κυριαρχία στις βιομηχανίες που στηρίζουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -όπως οι μπαταρίες, τα ηλιακά πάνελ, οι ανεμογεννήτριες και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Και οι δυο χώρες απειλούνται από την κρίση στις ενεργειακές προμήθειες που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η Κίνα έχει ανακατευτεί στο παρελθόν στις ειρηνευτικές διαδικασίες στη Μέση Ανατολή και είναι μεγάλος εισαγωγέας πετρελαίου από την περιοχή.
Ακόμα όμως και αν οι ΗΠΑ ήθελαν τη βοήθεια του Πεκίνου για να τερματίσουν τον πόλεμο -πράγμα απίθανο- ο Σι δεν έχει λόγο να βάλει το χέρι του στη φωτιά που ξεκίνησε ο Τραμπ στον Περσικό Κόλπο.
Η προοπτική συνεργασίας ΗΠΑ-Κίνας για τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ακόμα πιο περιορισμένη. Το Πεκίνο συνεχίζει να παίζει κρίσιμο ρόλο στο να μην βουλιάξει η ρωσική οικονομία.
Αντί να παίξει τον ρόλο του ειρηνοποιού, εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος η Κίνα να ξεκινήσει μια τρίτη μεγάλη παγκόσμια σύρραξη εισβάλλοντας ή αποκλείοντας την Ταϊβάν. Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο Ιράν και τα αμερικανικά αποθέματα όπλων έχουν μειωθεί. Σε αντίθεση με τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την ιδέα οι ΗΠΑ να πολεμήσουν για την Ταϊβάν.
Όλα αυτά μπορεί να αυξήσουν τον πειρασμό για τον Σι να κάνει γρήγορα κίνηση. Από την άλλη πλευρά, ο Κινέζος ηγέτης θα έχει σημειώσει το πώς οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν δυσκολευτεί να κερδίσουν πολέμους ενάντια σε πιο αδύναμα κράτη, κάτι που μπορεί να τον κάνει να επικεντρωθεί αντ’ αυτού στην αύξηση της πολιτικής πίεσης στην Ταϊβάν.
Τόσο ο Τραμπ, όσο και ο Σι αγαπούν τη φαμφάρα και τις τελετές. Θα υπάρξουν μπόλικα τέτοια στην Ουάσινγκτον –αλλά πιθανόν θα είναι ελάχιστη η σοβαρή ενασχόληση με τα ζητήματα που έχουν σημασία για τον κόσμο. Δεν θα είναι το σύγχρονο αντίστοιχο της συνόδου κορυφής Ρήγκαν-Γκορμπατσόφ στο Ρέικιαβικ το 1986, όπου οι δυο ηγέτες συζήτησαν τον ριζοσπαστικό πυρηνικό αφοπλισμό και διέκριναν μια χαραμάδα για το τέλος του ψυχρού πολέμου.
Ο Τραμπ και ο Σι αντιπροσωπεύουν αντίπαλα έθνη. Αλλά, δυστυχώς, οι δυο ηγέτες έχουν πολλά από τα ίδια ελαττώματα –ναρκισσισμό, εθνικισμό, στενότητα οράματος. Ο κόσμος χρειάζεται διορατικούς ηγέτες.
Αλλά αυτό δεν προσφέρεται.