Όταν οι τεχνολογικές εταιρείες που βρίσκονται πίσω από την «έκρηξη» των δαπανών στα data centers αρχίζουν να ανακοινώνουν τριμηνιαία αποτελέσματα την επόμενη εβδομάδα, οι συζητήσεις πιθανόν θα επικεντρωθούν για μια ακόμα φορά στην έλλειψη χωρητικότητας και στην εκτίναξη των εσόδων από την τεχνητή νοημοσύνη.
Όλα δείχνουν πως η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ στην τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να είναι πολύ μεγαλύτερη της προσφοράς, εντείνοντας την πίεση για ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των κεφαλαιουχικών δαπανών.
Κοιτάζοντας όμως πέραν του ορίζοντα, οι επιπτώσεις της προβλεπόμενης έξαρσης της κατασκευής υποδομών φαντάζουν πιο τρομακτικές. Σύμφωνα με μια πρόσφατη εκτίμηση, του Brookings Institution, οι δαπάνες για υπηρεσίες ΤΝ που παράγονται από όλα αυτά τα data centers θα έπρεπε να αντιπροσωπεύουν το εκπληκτικό 9,2% του ΑΕΠ των ΗΠΑ μέχρι το 2032, προκειμένου οι operators τους να έχουν μια αξιοπρεπή οικονομική απόδοση.
Ανάμεσα σε αυτούς τους δυο πόλους –των μεγάλων ελλείψεων βραχυπρόθεσμα και της διαφαινόμενης απειλής μιας έντονης πλεονάζουσας υπολογιστικής ικανότητας- θα μπορούσε να υπάρχει πολύς πόνος για τα χρηματιστήρια.
Οι κραδασμοί που έχουν σημειωθεί σε ορισμένα τμήματα του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης την περασμένη εβδομάδα, ιδιαίτερα σε start-ups υπολογιστικού νέφους ΤΝ όπως η CoreWeave και η Nebius, οι οποίες θεωρούνται οι πιο εκτεθειμένες σε οποιαδήποτε επιβράδυνση, θα μπορούσε να είναι μόνο μια πρόγευση του τι πρόκειται να ακολουθήσει.
Ας ξεκινήσουμε με τις δυνάμεις που ωθούν τα βραχυπρόθεσμα σχέδια κεφαλαιουχικών δαπανών όλο και υψηλότερα. Οι πέντε μεγαλύτεροι hyperscalers –η Alphabet, η Amazon, η Meta, η Microsoft και η Oracle- αύξησαν τους προϋπολογισμούς για τις κεφαλαιουχικές τους δαπάνες καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και επί του παρόντος εκτιμούν ότι θα δαπανήσουν 800 δισ. δολάρια, σχεδόν διπλάσια από πέρυσι. Το ποσό αυτό πρόκειται να ξεπεράσει τις συνδυασμένες προβλέψεις για ταμειακές ροές γύρω στα 700 δισ. δολάρια.
Ένα πολύ ορατό μέτρο της «καυτής» ζήτησης που τροφοδοτεί αυτή την εικόνα είναι το κόστος της ενοικίασης GPUs στην σποτ αγορά. Ένα τσιπ B200 της Nvidia κοστίζει αυτή τη στιγμή περισσότερα από 6 δολάρια την ώρα, δηλαδή περίπου 50% περισσότερο από ό,τι πριν από έξι μήνες, σύμφωνα με στοιχεία της SemiAnalysis.
Ένας άλλος τρόπος να δει κανείς το ζήτημα είναι η περίοδος απόσβεσης των νέων επενδύσεων σε data centers. Στην πρώτη της ενημέρωση των επενδυτών για τα οικονομικά της αποτελέσματα ως δημόσια εταιρεία, η SpaceX είπε ότι οι αποδόσεις από τα τελευταία της συμβόλαια είναι αρκετά υψηλές για να καλύψουν το συνολικό κόστος κατασκευής της απαραίτητης υπολογιστικής ισχύος σε λιγότερο από ένα χρόνο.
Με τον εξοπλισμό των data centers να αποσβένεται σε ορίζοντα πέντε έως έξι ετών, αυτό δείχνει αποδόσεις στα ύψη κατά τη διάρκεια ζωής των σημερινών servers και του εξοπλισμού δικτύωσης.
Αυτό που δεν έχει ειπωθεί είναι τι θα συμβεί όταν η ακραία ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης τελικά τελειώσει. Σκεφτείτε τώρα τη μεσοπρόθεσμη προοπτική. Ακόμα και αν πολλά από τα πιο ριψοκίνδυνα data centers που βρίσκονται στα σχέδια δεν κατασκευαστούν ποτέ, σύμφωνα με την έκθεση του Brookings, θα απαιτηθεί ένα εξαιρετικά μεγάλο άλμα στη ζήτηση για ΤΝ για να δικαιολογηθεί αυτή η κατασκευαστική έκρηξη. Μέχρι το 2032, οι πελάτες θα πρέπει να δαπανούν 3,7 τρισ. δολάρια ετησίως (το προαναφερθέν 9% του ΑΕΠ των ΗΠΑ).
Η εταιρεία τεχνολογικών ερευνών Gartner κατέληξε σε έναν παρόμοιο υπολογισμό αυτή την εβδομάδα, εκτιμώντας ότι θα χρειαστούν 8,5 τρισ. δολάρια σε έσοδα από την ΤΝ από τώρα μέχρι το 2030, ώστε να παραχθούν αξιοπρεπείς επενδυτικές αποδόσεις για όλα τα νέα data centers. Τα πραγματικά έσοδα από ΤΝ που προβλέπει η Gartner για αυτή την περίοδο είναι 3,6 τρισ. δολάρια.
Είναι πιθανό να υπάρξουν πιο αισιόδοξες προβλέψεις για να υποστηριχθεί αυτή η επενδυτική έξαρση. Εάν η ΤΝ καταστήσει την εργασία πολύ πιο παραγωγική -ή αρχίσει να αντικαθιστά μαζικά τους εργαζομένους- τότε το 9% του ΑΕΠ ίσως να φαντάζει πιο εύλογο. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την κυκλοφορία του ChatGPT, ωστόσο, το υποσχόμενο θαύμα παραγωγικότητας της ΤΝ παραμένει περισσότερο μια υπόσχεση παρά μια πραγματικότητα.
Είναι επίσης πιθανό η έκρηξη των data centers να καταλήξει σε μια πιο ομαλή προσγείωση από αυτό που υποδηλώνουν τα τρέχοντα σχέδια σε ότι αφορά τις κατασκευές. Οι πολιτικές αντιδράσεις ενάντια στα data centers ή οι ελλείψεις σε αγαθά όπως η ενέργεια και τα τσιπ θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την κατασκευή τους και να μειώσουν τον κίνδυνο υπερβολικής δόμησης.
Εναλλακτικά, εάν οι κεφαλαιαγορές αρχίσουν να «πνίγονται» από το χρέος που απαιτείται για τη διατήρηση αυτής της κατασκευαστικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα καθώς αυξάνονται τα επιτόκια, ορισμένες από τις προγραμματισμένες εγκαταστάσεις δεν θα δουν ποτέ το φως.
Ωστόσο, ακόμα και αν δυνάμεις σαν αυτές κρατούσαν τη χωρητικότητα πιο περιορισμένη και τις τιμές της ΤΝ υψηλότερες, αυτό θα είχε πιθανότατα σοβαρές συνέπειες για τις χρηματιστηριακές αγορές, δεδομένων των υψηλών προσδοκιών ανάπτυξης που είναι ήδη ενσωματωμένες στις τιμές των μετοχών ΤΝ.
Όχι πως οι μανίες της αγοράς που πυροδοτούνται από τεχνολογικές επαναστάσεις καταλήγουν συνήθως σε ομαλές προσγειώσεις. Υπάρχει μια τάση για υπερβολή, καθώς οι επενδυτές περιμένουν ότι η ανοδική δυναμική θα συνεχιστεί και οι εταιρείες μάχονται για να διατηρήσουν μια θέση για τον εαυτό τους στον νέο τεχνολογικό κόσμο που αναδύεται.
Αυτό είναι κάτι που πρέπει να θυμόμαστε τις επόμενες ημέρες, καθώς τα στελέχη της τεχνολογίας θα συζητούν για την τρέχουσα κατάσταση της ζήτησης ΤΝ -και, πολύ πιθανόν, θα αυξήσουν για άλλη μια φορά τα βραχυπρόθεσμα σχέδια σε ότι αφορά τις κεφαλαιουχικές τους δαπάνες.