Η αξία των συναλλαγών για χώρους γραφείων μειώθηκε κατά ένα τρίτο σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, στα 8,8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της MSCI. Πρόκειται για το χαμηλότερο νούμερο από το γ’ τρίμηνο του 2009, όταν οι αποτιμήσεις των ακινήτων μετά την κρίση βρίσκονταν στο ναδίρ.
«Το τρίτο τρίμηνο ήταν μια από τις πιο υποτονικές περιόδους που έχουν καταγραφεί ποτέ για τα ευρωπαϊκά ακίνητα», δήλωσε ο Tom Leahy της MSCI.
Ο Mark Swetman, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής εταιρίας ανάπτυξης real estate LS Estates, δήλωσε πως παρά την ισχυρή προοπτική αύξησης των ενοικίων για τους κορυφαίους χώρους γραφείων, οι επενδυτές αποφεύγουν τον κίνδυνο, ανησυχώντας για τη βιωσιμότητα των projects εν μέσω αυξανόμενου πληθωριστικού κόστους και αύξησης των αφερέγγυων εργολάβων και υπεργολάβων.
«Όλοι αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις και πληθωρισμό κόστους», είπε. «Δεν υπάρχει ούτε ένα έργο που να ολοκληρώνεται στο σωστό τρίμηνο· ορισμένα καθυστερούν πάνω από έναν χρόνο. Είναι μεγάλο ζήτημα».
Οι πωλήσεις χώρων γραφείων που αναμενόταν να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έχουν πλέον αποσυρθεί από την αγορά, όπως αναφέρουν κτηματομεσίτες. Εν τω μεταξύ, οι επενδυτές προσπαθούν να επαναδιαπραγματευτούν συμφωνίες σε όλους τους κλάδους, λόγω του αυξανόμενου κόστους δανεισμού, όπως αναφέρουν οι FT.
Τα στοιχεία της MSCI έδειξαν πως το κλείσιμο συμφωνιών μειώθηκε σε όλους τους τύπους εμπορικών ακινήτων εκτός των κατοικιών συνταξιούχων, με τον όγκο των συναλλαγών συνολικά να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2023 στα 43 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένου του γ’ τριμήνου του 2023, το κλείσιμο συμφωνιών στα ακίνητα βυθίστηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013, όπως ανέφερε η εταιρεία που παρέχει τον δείκτη.
Αν και η ζήτηση για προνομιούχα οικόπεδα έχει παραμείνει ισχυρή, η αγορά εμπορικών ακινήτων είναι υποτονική από τότε που οι κεντρικές τράπεζες ξεκίνησαν έναν ταχύ γύρο αυξήσεων επιτοκίων το 2022, αυξάνοντας το κόστος χρηματοδότησης και πλήττοντας τις αποτιμήσεις.
Η αρχή ενός νέου κύκλου αυξήσεων επιτοκίων τους τελευταίους μήνες για να περιοριστεί ο πληθωρισμός που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, έχει παγώσει ακόμα περισσότερο την αγορά.
«Η εκτίναξη των αποδόσεων των ομολόγων είχε σημαντικό αντίκτυπο στις συμφωνίες, εισάγοντας ένα ακόμη επίπεδο τιμολογιακής αβεβαιότητας σε μια αγορά που πασχίζει να προσαρμοστεί σε ένα ταχύτατα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και μακροοικονομικό περιβάλλον», δήλωσε ο Leahy. Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται καθώς οι τιμές τους πέφτουν.
Η βρετανική αγορά εμπορικών ακινήτων ήταν σχετικά ανθεκτική, με τη ζήτηση για βιομηχανικά οικόπεδα και διαμερίσματα να συμβάλλει στον περιορισμό της πτώσης λίγο πάνω από το 10%.
Οι επιβραδύνσεις σε Γαλλία και Γερμανία ήταν πολύ πιο έντονες, ωστόσο, με τους όγκους να μειώνονται σχεδόν στο ήμισυ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Το κόστος δανεισμού στη Γαλλία έχει εκτιναχθεί από την αρχή του έτους, καθώς οι διαδηλώσεις για το κόστος διαβίωσης και οι πολιτικές εντάσεις εν όψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους έχουν τροφοδοτήσει φόβους για την προθυμία της χώρας να αντιμετωπίσει το συσσωρευμένο χρέος της.
Ο Leahy εκτιμά πως υπάρχει πιθανότητα οι ιδιοκτήτες ακινήτων που απέφευγαν να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία ελπίζοντας σε ανάκαμψη στις προ του 2022 αποτιμήσεις, να αποφασίσουν τώρα να αποδεχθούν τις απώλειες και να τιμολογήσουν τα ακίνητα «σε ένα επίπεδο στο οποίο πιστεύουν ότι θα πουληθούν σίγουρα, αντί για ένα επίπεδο στο οποίο ίσως πουληθούν». Αλλά η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «σημαντικούς αντίθετους ανέμους», πρόσθεσε.