Οι διαχειριστές fund ομολόγων λένε πως το χάσμα που αναδύεται θυμίζει την κρίση χρέος της ευρωζώνης πριν από μιάμιση δεκαετία, όταν οι επενδυτές εγκατέλειψαν τα ομόλογα των πιο αδύναμων δανειοληπτών της «περιφέρειας» και συνέρρευσαν μαζικά σε χώρες του «πυρήνα» όπως η Γερμανία.
Τώρα, ωστόσο, μετά από χρόνια ηρεμίας, η ανησυχητική τροχιά που έχουν πάρει τα χρέη, η οποία επιδεινώνεται από τον πόλεμο, έχουν ωθήσει το Παρίσι και τις Βρυξέλλες στην κορυφή των ανησυχιών των επενδυτών, ενώ πρώην «προβληματικά» κράτη όπως η Ισπανία και η Ιρλανδία θεωρούνται λιγότερα ριψοκίνδυνα.
Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου έχει κάνε άλμα 1,6 ποσοστιαίες μονάδες από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν στο τέλος Φεβρουαρίου, έχοντας κάποια στιγμή περάσει το όριο του 5% για πρώτη φορά από το 2002, ενώ η απόδοση του αντίστοιχου βελγικού ομολόγου έχει κάνει άλμα 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,3%.
«Αυτό που συνέβη με τη Γαλλία ανάγκασε τους πάντες να αφυπνιστούν και να προσέξουν τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη», δήλωσε η Έιπριλ ΛαΡους, συνεπικεφαλής του τμήματος διαχείρισης παγκόσμιων χαρτοφυλακίων πελατών της BNY Investments.
Έκτοτε, οι «ασθενέστεροι πιστωτές» της Ευρωζώνης έχουν μπει ιδιαίτερα «στο στόχαστρο, με την αμφισβήτηση να στρέφεται γύρω από τη δημοσιονομική τους υγεία», πρόσθεσε η ίδια.
Οι αποδόσεις σε προηγούμενους προβληματικούς πιστωτές όπως η Ιρλανδία εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με μικρό spread σε σχέση με τη Γερμανία, τον ασφαλή πιστωτή-αναφοράς της ευρωζώνης.
Για την Ισπανία, της οποίας η εύρωστη ανάπτυξη βοήθησε ώστε να αλλάξει η προοπτική του ελλείμματός της τα τελευταία χρόνια, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά μόλις 0,8 ποσοστιαίες μονάδες από το τέλος του Φεβρουαρίου.
O Αλες Κουτνι, επικεφαλής του τμήματος διεθνών επιτοκίων στην Vanguard, δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές αγορές χρέους επικεντρώνονται σε «έναν συνδυασμό ασθενούς ανάπτυξης, υψηλών δαπανών και αυξανόμενου κόστους χρηματοδότησης [που έχουν θέσει] χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο σε τροχιά προς ελλείμματα της τάξης του 6%».
Τόσο η Γαλλία, με έναν όγκο χρέους κοντά στο 120% του ΑΕΠ, όσο και το Βέλγιο, με χρέη σχεδόν στο 110% του ΑΕΠ, βρίσκονται εν μέσω σκληρών δημοσιονομικών αντιπαραθέσεων, καθώς οι κυβερνήσεις τους προσπαθούν να μειώσουν με μη δημοφιλή μέτρα τα ελλείμματα που υπερβαίνουν το 5% του ΑΕΠ.
Η κυβέρνηση της Γαλλίας προσπαθεί να ψηφίσει έναν προϋπολογισμό που περιλαμβάνει περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων ύψους 43 δισ. ευρώ, αλλά στερείται πλειοψηφίας για να τον περάσει από το κοινοβούλιο. Έχει δηλώσει έτοιμη να χρησιμοποιήσει συνταγματικούς μηχανισμούς για να επιβάλει την έγκριση του προϋπολογισμού, παρά τον κίνδυνο να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόταση μομφής.
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Ουέβερ προσφέρθηκε να παραιτηθεί την περασμένη εβδομάδα εν μέσω αδιεξόδου για τον προϋπολογισμό της δικής του χώρα. Αν και ο βασιλιάς του Βελγίου απέρριψε την παραίτησή του, τα κόμματα δυσκολεύονται να βγουν από το αδιέξοδο.
«Είμαστε μια συμμαχία πέντε κομμάτων και αυτό καθιστά δύσκολη την πρόοδο, αλλά συμφωνούμε όλοι στην προσπάθεια που πρέπει να καταβληθεί», δήλωσε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού, Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ, προσθέτοντας ότι ελπίζει σε επίτευξη συμφωνίας «τις επόμενες ημέρες».
Οι Βρυξέλλες βρίσκονται αντιμέτωπες με ιδιαίτερα σκληρές διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, καθώς οι δεξιοί εταίροι του κυβερνητικού συνασπισμού ζητούν περικοπές δαπανών σε τομείς όπως η υγεία, οι συντάξεις και η κοινωνική πρόνοια, κάτι στο οποίο αντιτίθεται το κόμμα Vooruit, οι Φλαμανδοί σοσιαλιστές, που συμμετέχουν επίσης στον συνασπισμό.
Το Βέλγιο καταγράφει ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Από την πανδημία της Covid-19, όταν το έλλειμμα εκτινάχθηκε στο 9% του ΑΕΠ, η κυβέρνηση αδυνατεί να το επαναφέρει προς το όριο του 3% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στις πιο πρόσφατες προβλέψεις της τον Μάιο, η Κομισιόν εκτιμούσε ότι το έλλειμμα του Βελγίου θα αυξηθεί από 5,2% φέτος σε 5,4% το 2027, λόγω των υψηλότερων αμυντικών δαπανών και των πληρωμών για τόκους.
«Το Βέλγιο είναι στο ίδιο δημοσιονομικό χάλι με τη Γαλλία», δήλωσε ο Μάικ Ρίντελ, διαχειριστής κεφαλαίων στη Fidelity International. «Αλλά η Γαλλία διαθέτει μια μεγάλη, ρευστή αγορά futures ομολόγων, στην οποία οι πάντες μπορούν να σορτάρουν, ενώ το Βέλγιο δεν έχει».
Ακόμα και για την Ιταλία, όπου το κόστος δανεισμού έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια χάρη στις προσπάθειες ενίσχυσης των δημόσιων οικονομικών της, οι αποδόσεις διευρύνθηκαν κατά τη διάρκεια του κύματος ρευστοποιήσεων που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, καθώς οι επενδυτές σταθμίζουν τον αντίκτυπο που θα έχει στα σημαντικά της χρέη μια παγκόσμια στροφή προς υψηλότερα επιτόκια.
Το έλλειμμά της αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,9% του ΑΕΠ φέτος, για να αυξηθεί στο 3,4% του ΑΕΠ το 2027.
Οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων βίωσαν κάποια ανακούφιση στις πρόσφατες συνεδριάσεις, καθώς οι φόβοι για τον πληθωρισμό μετριάζονται, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι αυτή την εβδομάδα, αφού τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα αναζωπύρωσαν τις ελπίδες για τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Αλλά οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν ήδη μετακυλιστεί στον γενικό πληθωρισμό: ο ρυθμός στην Ευρωζώνη άγγιξε το 4% την περασμένη εβδομάδα για πρώτη φορά από το 2023.
«Ακόμη και αν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου υποχωρούσαν απότομα, κάτι που θα βοηθούσε λίγο, αυτό δεν διορθώνει την κατάσταση που έχει πλέον διογκωθεί πλήρως, δηλαδή το γεγονός ότι οι αριθμοί του χρέους και του ελλείμματος φαίνονται μη βιώσιμα», δήλωσε η ΛαΡους της BNY Investments.
Το αυξανόμενο κόστος δανεισμού έχει στρέψει τα φώτα της δημοσιότητας στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στο αν και πότε θα μπορούσε να παρέμβει για να ηρεμήσει τις αγορές της περιοχής - για παράδειγμα, τερματίζοντας το λεγόμενο πρόγραμμα ποσοτικής σύσφιξης για να ξεφορτωθεί τα ομόλογα που διακρατά από την εποχή της κρίσης -με τους περισσότερους επενδυτές να θεωρούν ότι μια τέτοια παρέμβαση αργεί ακόμη.
Σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα, ο Κλαας Κνοτ, ένας από τους επικρατέστερους υποψηφίους για την ηγεσία της ΕΚΤ, δήλωσε στους FT ότι η κεντρική τράπεζα «δεν θα διστάσει» να παρέμβει εάν η περιοχή βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα κρίση χρέους, και ότι «δεν θα απέκλειε ακόμη και το ενδεχόμενο να σχεδιάσουμε ένα άλλο, πιο ειδικά προσαρμοσμένο εργαλείο» για τον κατευνασμό των αγορών.