Οι επενδυτές εξισώνουν τώρα τις χρηματαγορές με τις αγορές προβλέψεων (prediction markets). Κάτι πάει πολύ λάθος.
Οι χρηματαγορές παίζουν κρίσιμο ρόλο στην παγκόσμια οικονομία επειδή ενεργούν ως βασικός αγωγός για τον σχηματισμό κεφαλαίου. Οι εταιρίες εκδίδουν χρέος και μετοχές και επενδύουν τα έσοδα σε μονάδες, εξοπλισμό και θέσεις εργασίας. Οι επενδυτές λαμβάνουν το όφελος αυτού του σχηματισμού κεφαλαίου, καθώς οι μετοχές του ανατιμώνται, τα μερίσματά τους ανατοκίζονται και εισπράττουν τόκους από τα χρεόγραφα.
Παρά τους ισχυρισμούς τους για το αντίθετο, οι αγορές προβλέψεων ενεργούν ως απλά σημεία τζόγου. Θα ήταν παρατραβηγμένο να πούμε πως με κάποιον τρόπο τονώνουν την οικονομία και επεκτείνουν τους οικονομικούς πόρους.
Εν τούτοις, μια πρόσφατη μελέτη της Northwestern Mutual Life αποκάλυψε πως το 40% των Αμερικάνων επενδύουν ή σκέφτονται να συμμετέχουν στις αγορές προβλέψεων και κρυπτονομισμάτων. Η νοοτροπία του τζόγου φαίνεται τώρα να είναι σταθερά ενσωματωμένη στις αγορές μετοχών, και τέτοια ακραία ανάληψη ρίσκου είναι ένα τακτικό χαρακτηριστικό των χρηματοπιστωτικών φουσκών.
Η έρευνά μας έδειξε πως οι χρηματοπιστωτικές φούσκες έχουν πέντε κοινά χαρακτηριστικά: 1) διαθέσιμη ρευστότητα 2) αυξημένη χρήση μόχλευσης 3) αυξημένη απόδοση 4) εκδημοκρατισμός της αγοράς και 5) νέες εκδόσεις σε επίπεδα ρεκόρ.
Η τρέχουσα μανία με την τεχνητή νοημοσύνη οπωσδήποτε επιδεικνύει και τα πέντε χαρακτηριστικά. Ο δισταγμός της Federal Reserve να αυξήσει τα επιτόκια έχει κρατήσει τις συνθήκες στις χρηματαγορές αξιοπρόσεκτα χαλαρές. Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν αρχίσει κάπως να συσφίγγονται καθώς η αστάθεια στις μετοχές και στα ομόλογα έχει αυξηθεί, αλλά οι συνθήκες παραμένουν χαλαρές με τα ιστορικά δεδομένα. Η ρευστότητα παραμένει άφθονη.
Η ανεξέλεγκτη χρήση της μόχλευσης στις αμερικανικές αγορές φαίνεται τώρα πως είναι ο κανόνας. Το λεγόμενο «οριακό χρέος» για την αγορά μετοχών επιταχύνεται σε σχέση με το χρέος των πιστωτικών καρτών και των στεγαστικών δανείων, και ο όγκος των συναλλαγών των options βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ. Οι όγκοι συναλλαγών έχουν εκτιναχθεί στα ύψη. Στον Nasdaq δεν ήταν ποτέ υψηλότεροι από ότι στο πρόσφατο bull run.
Πολλοί παρατηρητές έχουν σχολιάσει πως οι μεμονωμένοι επενδυτές παίζουν μεγαλύτερο ρόλο στις αγορές και το ποσοστό των μετοχών της καθαρής αξίας των νοικοκυριών βρίσκεται πράγματι σε ιστορικά υψηλά. Αλλά η BofA Securities δείχνει πως η έκθεση των μεμονωμένων επενδυτών στις μετοχές είναι συγκεντρωμένη σε ριψοκίνδυνες και πιο ευμετάβλητες μετοχές.
Δεδομένης της αυξανόμενης μόχλευσης για το χτίσιμο αυτών των θέσεων, αυτό ακούγεται περισσότερο σαν ριψοκίνδυνο τζογάρισμα παρά συνετή αποταμίευση για το μέλλον.
Το ρεκόρ εκδόσεων μετοχών για αρχικές δημόσιες προσφορές (IPOs) και η τεράστια έκδοση ομολόγων υποδηλώνουν πως η «έκρηξη» της τεχνητής νοημοσύνης απομυζά κεφάλαια από την υπόλοιπη παγκόσμια οικονομία.
Οι εταιρείες κάποτε μετρούσαν την επιτυχία μιας προσφοράς μετοχών από το spread των επιτοκίων σε σχέση με τα κρατικά ομόλογα που θα έπρεπε να πληρώσουν. Σήμερα, όμως, οι προσφορές ομολόγων που σχετίζονται με την τεχνολογία θεωρούνται επιτυχημένες αναλόγως του μεγέθους της έκδοσης ενώ δίνεται ελάχιστη σημασία στο συνοδευτικό επιτόκιο.
Ένα τέτοιο κερδοσκοπικό περιβάλλον φαίνεται πως καλλιεργεί την εξαφάνιση των επενδυτών στην πραγματική θεμελιώδη ανάπτυξη. Οι συναρπαστικές ιστορίες και το momentum έχουν αντικαταστήσει τις νηφάλιες αξιολογήσεις των θεμελιωδών στοιχείων.
Εξετάσαμε την παγκόσμια αγορά μετοχών αναζητώντας εταιρείες «υπερ-ανάπτυξης», δηλαδή αυτές τις εταιρείες με προβλεπόμενη αύξηση κερδών 25% και πλέον σε ορίζοντα τριών έως πέντε ετών. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερες από 230 τέτοιες εταιρείες με διάφορες κεφαλαιαοποιήσεις, που εκτείνονται σε διάφορους κλάδους, και σχεδόν το 75% από αυτές δεν είναι αμερικανικές.
Επιπλέον, οι μη αμερικανικές μετοχές ανάπτυξης πωλούνται επί του παρόντος με discount σχεδόν 30% σε σχέση με τις αμερικανικές μετοχές ανάπτυξης. Οι αναπτυξιακές μετοχές του δείκτη MSCI All Country World εκτός ΗΠΑ έχουν επί του παρόντος δείκτη τιμής προς κέρδη περίπου 20 φορές, έναντι 29 φορών για τον δείκτη MSCI US Growth.
Θα περίμενε κανείς οι επενδυτές που εστιάζουν στα θεμελιώδη μεγέθη ανάπτυξης θα ήταν overweight για τις μη αμερικανικές μετοχές, δεδομένων αυτών των χαρακτηριστικών ανάπτυξης και αποτιμήσεων, αλλά δεν φαίνεται να ισχύει κάτι τέτοιο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα 10 μεγαλύτερα ενεργά διαχειριζόμενα αμοιβαία κεφάλαια παγκόσμιας ανάπτυξης με έδρα τις ΗΠΑ έχουν επί του παρόντος μέση κατανομή σε μετοχές εκτός ΗΠΑ της τάξης του 28%.
Το ποσοστό αυτό υπολείπεται σημαντικά του μεριδίου 35% που κατέχουν οι μετοχές εκτός ΗΠΑ στη συνολική κεφαλαιοποίηση, τόσο του παγκόσμιου κλάδου ανάπτυξης, όσο και της παγκόσμιας αγοράς μετοχών συνολικά.
Η ανάλυσή μας επί των στοιχείων της Federal Reserve και του Investment Company Institute δείχνει πως και τα χαρτοφυλάκια των ιδιωτών επενδυτών έχουν ομοίως μειωμένη έκθεση σε μετοχές εκτός ΗΠΑ, με κατανομές που κυμαίνονται μεταξύ 15% και 25%.
Κάποιοι μπορεί να συμπεράνουν πως είμαι απαισιόδοξος, δεδομένης της ανησυχίας μου για μια φούσκα στην αγορά. Ωστόσο, βλέπω διαφορετικά την επικίνδυνη προσέγγιση του momentum στις μετοχικές επενδύσεις και την παραμέληση των μακροπρόθεσμων ευκαιριών θεμελιώδους ανάπτυξης.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί μια επενδυτική ευκαιρία που παρουσιάζεται μία φορά στην καριέρα ενός επενδυτή. Κάτι τέτοιο δεν μου ακούγεται καθόλου απαισιόδοξο.
* Ο συγγραφέας του άρθρου είναι επικεφαλής του τμήματος macro investing της Janus Henderson Investors.