Τεχνητή νοημοσύνη: Η Ευρώπη δεν είναι όσο πίσω δείχνει

Η ήπειρος υστερεί στην ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, αλλά κερδίζει έδαφος σε υποδομές, εξοπλισμό και επιχειρηματική χρήση. Η συμβολή στην ανάπτυξη, όμως, παραμένει περιορισμένη.

Δημοσιεύθηκε: 19 Νοεμβρίου 2026 - 07:26

Load more

Καθώς η Αμερική και η Κίνα διαγκωνίζονται για να κερδίζουν την κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη, η ΕΕ φαίνεται ανίκανη να φτάσει στον στίβο.

Τα προβλήματά της περιλαμβάνουν ένα ενεργειακό σοκ, δημοσιονομική στενότητα, πίεση από τον κινεζικό ανταγωνισμό και χρόνια έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Αν όμως κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά, η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης εμφανίζεται στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Το μπλοκ δεν είναι απλώς ένας παθητικός παρατηρητής του σπορ κάποιου άλλου.

Είναι αλήθεια πως η Ευρώπη απέχει πολύ από το να κερδίσει το μετάλλιο του κορυφαίου παραγωγού τεχνητής νοημοσύνης. Το μικρό μερίδιό της στα τσιπ παγκοσμίως αντανακλά το γεγονός πως από τα 64 κορυφαία μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, μόνο ένα είναι ευρωπαϊκό.

Κάποιοι φαντάζονται πως η ΕΕ θα μπορούσε να καλύψει το χαμένο έδαφος δαπανώντας σχεδόν 800 δισ. ευρώ σε διάστημα τριών ετών για να χτίσει ένα πρωτοποριακό μοντέλο. Περίπου όπως εγώ ονειρεύομαι να γίνω Ολυμπιονίκης στο σπριντ όταν αργοπερπατάω στο Parkrun.

Εν τούτοις, η Ευρώπη συμμετέχει στην παγκόσμια έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, όχι μόνο με την οικοδόμηση φυσικών υποδομών. Αυτό αρχίζει να γίνεται εμφανές σε θύλακες παραγωγής και στα εμπορικά δεδομένα.

Τον Σεπτέμβριο, η παραγωγή μηχανημάτων στην Ολλανδία ήταν 43% υψηλότερη απ’ ότι έναν χρόνο πριν, με ώθηση από την επιτυχία της εταιρείας κατασκευής εξοπλισμού τσιπ ASML. Οι εξαγωγές της ΕΕ που χρησιμοποιούνται για να τροφοδοτήσουν με ενέργεια, να ψύξουν και να λειτουργήσουν τα data centers αυξάνονται ταχύτατα, με τη βοήθεια διαφόρων ευρωπαϊκών βιομηχανικών γιγάντων.  

Μέρος των νέων επενδύσεων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη πραγματοποιείται εντός της ΕΕ. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η περιοχή θα αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της νέας παγκόσμιας δυναμικότητας data centers φέτος.

Γενικότερα, οι επενδύσεις σε ψηφιακές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού και της πνευματικής ιδιοκτησίας, έχουν επιταχυνθεί στην ευρωζώνη τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ τα στελέχη επιχειρήσεων αναφέρουν ότι, κατά μέσο όρο, η τεχνητή νοημοσύνη έχει αυξήσει τις κεφαλαιουχικές τους δαπάνες κατά 10%.

Ομολογουμένως, τίποτα από αυτά δεν συνιστά εκρηκτική ανάπτυξη. Η Goldman Sachs εκτίμησε ότι η έκρηξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης ενίσχυσε την ευρωπαϊκή ανάπτυξη κατά περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες.

Τον περασμένο μήνα, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Φίλιπ Λέιν, επεσήμανε το υψηλό μερίδιο της πρόσφατης ανάπτυξης στην εμπορική παραγωγή που προέρχεται από τους υπολογιστές, τα ηλεκτρονικά είδη και τις υπηρεσίες τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT). Αυτό ανήλθε συνολικά στο 0,6% από τις αρχές του 2025. Όμως, σε αυτή την περιοχή, κάθε μικρή βοήθεια μετράει.

Πέρα από το να αναπτύσσουν την τεχνητή νοημοσύνη, οι Ευρωπαίοι τη χρησιμοποιούν επίσης όλο και περισσότερο. Μάλιστα, έχουν εισαγάγει τόσες πολλές άδειες χρήσης λογισμικού από τις ΗΠΑ, που φαίνεται πως αυτό έχει πλήξει το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της ευρωζώνης.

Το γεγονός αυτό τροφοδοτεί την ανησυχία για το ποιος θα καρπωθεί τελικά τα οφέλη αυτής της νέας τεχνολογίας. Στις ΗΠΑ, η συνήθης συζήτηση αφορά το μερίδιο του εισοδήματος που κατευθύνεται στην εργασία ή στο κεφάλαιο. Όπως μου επεσήμανε ο Λέιν σε ένα επεισόδιο του podcast μας στους FT, στην περίπτωση της Ευρώπης έχει σημασία και το μερίδιο που καταλήγει στους ξένους εξαγωγείς.

Η ανησυχία θα μειώνονταν αν όλες αυτές οι εισαγόμενες άδειες λογισμικού απέφεραν κέρδη παραγωγικότητας. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε η ευρωπαϊκή φαντασίωση να απολαμβάνει κανείς τη δόξα της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να χρειάζεται να ιδρώσει για να την κατασκευάσει, θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα.

Μέχρι στιγμής υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ασυνήθιστα υψηλής αύξησης της παραγωγικότητας στις υπηρεσίες ΤΠΕ, σύμφωνα με την Capital Economics. Κατά τα άλλα, όμως, οι θετικές επιδράσεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι σχετικά δύσκολο να εντοπιστούν.

Ίσως είναι ακόμη νωρίς για ορατά κέρδη αποδοτικότητας, οπότε η εξέταση του βαθμού υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη ενδέχεται να αποτελεί καλύτερο δείκτη για το τι μέλλει γενέσθαι.

Παρά τη φήμη της ηπείρου ως ουραγού, μια νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων δείχνει ότι το ποσοστό των Ευρωπαίων στελεχών που αναφέρουν ότι η εταιρεία τους χρησιμοποιεί τεχνητή είναι στην πραγματικότητα αρκετά παρόμοιο με το αντίστοιχο ποσοστό στην Αμερική. Ωστόσο, οι Αμερικανοί το εφαρμόζουν πιο εντατικά, καθώς είναι πιθανότερο να αναφέρουν χρήση σε πολλαπλούς τομείς της επιχείρησης -και να αναμένουν ότι το μεγαλύτερο όφελος θα είναι η αύξηση των πωλήσεων και των εσόδων. (Οι Ευρωπαίοι είναι πιθανότερο να αναφέρουν τη μείωση του κόστους και την αποδοτικότητα).

Κάποιες μελέτες υποδηλώνουν πως το αφήγημα μιας στατικής Ευρώπης θα μπορούσε να συγκρατεί ορισμένες εταιρείες. Όταν ερωτήθηκαν, τα στελέχη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων υποτίμησαν το πόσα επενδύουν οι αντίστοιχες εταιρείες στην τεχνητή νοημοσύνη.

Όταν τους είπαν πόσα δαπανούν οι ανταγωνιστές τους σε άλλες χώρες, η αντίδρασή τους ήταν να ανασηκώσουν τους ώμους. Όταν όμως τους είπαν για τους ανταγωνιστές εντός της ίδιας χώρες, αύξησαν τις εκτιμήσεις τους για τα σχέδια επένδυσης στην τεχνητή νοημοσύνη.

Άρα, αν ήμουν στη θέση ενός προπονητή, δεν θα απέρριπτα τους Ευρωπαίους ως παθητικούς θεατές στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να μην ετοιμάζονται να γίνουν Ολυμπιονίκες, αλλά κάνουν προθέρμανση. Και με λίγη παραπάνω προσπάθεια –ίσως και με μια ενθαρρυντική κουβεντούλα- θα τους ενθάρρυνα να αψηφήσουν την φήμη για την νωθρότητά τους.

Επαναλαμβάνω: κάθε μικρή βοήθεια μετράει.

Load more

Δείτε επίσης

Load more

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας χρησιμοποιούμε τεχνολογίες, όπως cookies, και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως διευθύνσεις IP και αναγνωριστικά cookies, για να προσαρμόζουμε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά σας, για να μετρήσουμε την απόδοση των διαφημίσεων και του περιεχομένου και για να αποκτήσουμε εις βάθος γνώση του κοινού που είδε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο. Κάντε κλικ παρακάτω για να συμφωνήσετε με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας και την επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων για αυτούς τους σκοπούς. Μπορείτε να αλλάξετε γνώμη και να αλλάξετε τις επιλογές της συγκατάθεσής σας ανά πάσα στιγμή επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο.



Πολιτική Cookies
& Προστασία Προσωπικών Δεδομένων