Ράχμαν: Γιατί η Σύνοδος Τραμπ-Πούτιν-Σι δεν είναι «νέα Γιάλτα»

Οι ηγέτες ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας, ακόμα και να το θέλουν, δεν μπορούν να χωρίσουν τον κόσμο μεταξύ τους. Οι πολιτικοί περιορισμοί, οι επιμέρους επιδιώξεις και ο συμβολισμός μιας φωτογραφίας.
Ο αρθρογράφος των Financial Times Gideon Rachman

Δημοσιεύθηκε: 18 Νοεμβρίου 2026 - 07:28

Load more
Ως κομμουνιστής, ο Σι Τζινπίνγκ θα πρέπει να γνωρίζει τη ρήση του Μαρξ που λέει ότι «όλα τα μεγάλα κοσμοϊστορικά γεγονότα και πρόσωπα εμφανίζονται, κατά κάποιον τρόπο, δύο φορές... Την πρώτη φορά ως τραγωδία, τη δεύτερη ως φάρσα».

Η συνάντηση αυτής της εβδομάδας μεταξύ του Σι Τζινπίνγκ, του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν έχει παρουσιαστεί ευρέως ως η δεύτερη διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 μεταξύ του Τσόρτσιλ, του Ρούζβελτ και του Στάλιν. Είναι, λοιπόν, οι Σι, Τραμπ και Πούτιν οι νέοι «Μεγάλοι Τρεις»; Και είναι πιο πιθανό η συνάντησή τους να καταλήξει σε τραγωδία ή σε φάρσα;

Το στοιχείο της φάρσας αποτελεί πάντα μια ισχυρή πιθανότητα όταν εμπλέκεται ο Τραμπ. Πράγματι, στο ίδιο έργο στο οποίο ο Μαρξ διατύπωσε τη διάσημη παρατήρησή του για την τραγωδία και τη φάρσα, στοχάστηκε επίσης πάνω στις συνθήκες που «κατέστησαν δυνατό για μια γκροτέσκα μετριότητα να παίξει τον ρόλο του ήρωα». (Η μετριότητα που είχε κατά νου ήταν ο Ναπολέων Γ΄ της Γαλλίας.)

Ένα δυνητικά τραγικό αποτέλεσμα από τη σύνοδο κορυφής της Σεντζέν είναι επίσης αρκετά εύκολο να το φανταστεί κανείς. Αν τα πράγματα πάνε πολύ άσχημα, οι τρεις ηγέτες θα μπορούσαν να καταλήξουν να συμφωνήσουν στην αμοιβαία αναγνώριση των «ζωτικών συμφερόντων» τους, για να χρησιμοποιήσουμε μια φράση που αρέσει στην Κίνα.

Θα μπορούσαν να εγκρίνουν τη ρωσική οπτική για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κινεζική οπτική για το μέλλον της Ταϊβάν. Στον Τραμπ ενδέχεται να δοθεί κάποια βοήθεια στο θέμα του Ιράν ή κάποιες «νίκες» για την αμερικανική οικονομία.

Ωστόσο, η σύντομη διάρκεια και η δομή της συνάντησης καθιστούν απίθανο το ενδεχόμενο να επιτευχθούν ουσιαστικές νέες συμφωνίες. Πράγματι, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, και οι τρεις ηγέτες ενδέχεται να μείνουν ικανοποιημένοι με τον συμβολισμό μιας ομαδικής φωτογραφίας.

Ο Πούτιν διακατέχεται εδώ και καιρό από τον φόβο ότι η Ρωσία χάνει το κύρος της ως μία από τις μεγάλες δυνάμεις του κόσμου. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, είχε πει κάποτε ότι στις διεθνείς συναντήσεις ο Ρώσος ηγέτης έμοιαζε με ένα βαριεστημένο παιδί στο πίσω θρανίο της τάξης.

Έτσι, μια φωτογραφία του προέδρου της Ρωσίας να στέκεται δίπλα στους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας -των δύο μεγαλύτερων παγκόσμιων δυνάμεων- θα αποτελέσει μια μεγάλη συμβολική νίκη για τον Πούτιν.

Ο συμβολισμός της ισχύος είναι επίσης πολύ σημαντικός για τον Σι. Έχει καταστήσει τη «μεγάλη αναγέννηση του κινεζικού λαού» το κεντρικό του θέμα και σκοπεύει ξεκάθαρα να εξασφαλίσει μια τέταρτη θητεία ως ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος τον επόμενο χρόνο.

Η εσωτερική νομιμοποίηση του Σι και η διεθνής εικόνα του είναι στενά συνδεδεμένες. Και οι δύο ενδέχεται να ενισχυθούν από μια αναμνηστική φωτογραφία της συνόδου που θα τον απεικονίζει ως τον ευγενικό οικοδεσπότη στο επίκεντρο των εξελίξεων - πλαισιωμένο από τους φιλοξενούμενους προέδρους των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Μετά τον εξευτελισμό στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, ο Τραμπ ίσως επίσης να απολαύσει την ευκαιρία να επαναβεβαιώσει την ισχύ και το κύρος του στη διεθνή σκηνή. Η κινεζική κυβέρνηση είναι ειδική στο να κολακεύει τον εγωισμό των ξένων ηγετών που την επισκέπτονται.

Φυσικά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα μια ευκαιρία για φωτογράφιση να εξελιχθεί σε κάτι πιο ουσιαστικό — ιδίως αν η συνάντηση παραταθεί πέραν του προκαθορισμένου χρόνου. Ο Πούτιν μπορεί κάλλιστα να προσπαθήσει να θέσει την Ουκρανία στην ατζέντα. Και ο Τραμπ έχει ιστορικό στο να αποκλίνει προς τη ρωσική οπτική για την Ουκρανία έπειτα από συνομιλίες με τον Πούτιν.

Κατά παρόμοιο τρόπο, ο Τραμπ έχει υιοθετήσει κινεζικά επιχειρήματα για την Ταϊβάν έπειτα από προηγούμενες συναντήσεις του με τον Σι - προειδοποιώντας, για παράδειγμα, τους Ταϊβανέζους τον περασμένο Μάιο να μην κάνουν μια αποσταθεροποιητική κίνηση προς την ανεξαρτησία.

Αλλά οι δηλώσεις του Τραμπ είναι τόσο αλλοπρόσαλλες -και επιδεκτικές ανατροπής- που δεν έχουν τη βαρύτητα των διακηρύξεων προηγούμενων προέδρων των ΗΠΑ. Ακόμη κι αν κάνει απροσδόκητες παραχωρήσεις στη Σεντζέν, οι συνεργάτες και οι σύμμαχοί του είναι πιθανό να τις αμβλύνουν μετά το πέρας της συνάντησης.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θέλει να συζητήσει τον πυρηνικό αφοπλισμό. Πρόκειται για ένα σημαντικό ζήτημα, καθώς οι βασικές συνθήκες ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών έχουν εκπνεύσει. Τα πυρηνικά είναι επίσης ένα αγαπημένο θέμα για τους Ρώσους, δεδομένου ότι το τεράστιο οπλοστάσιό τους -το μεγαλύτερο στον κόσμο- αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα ερείσματα για το κύρος τους ως μεγάλης δύναμης.

Όμως η Κίνα -η οποία αναπτύσσει ταχύτατα το δικό της μικρότερο απόθεμα- έχει καταστήσει σαφές ότι επί του παρόντος δεν ενδιαφέρεται για συνομιλίες περιορισμού των πυρηνικών όπλων. Επομένως, είναι απίθανο να υπάρξει κάποια σημαντική πρόοδος σε αυτόν τον τομέα.

Ευρύτερα, το κινεζικό στιλ διπλωματίας αποφεύγει τις αυθόρμητες συζητήσεις και τα απρόβλεπτα αποτελέσματα. Η προτίμηση του Σι να μένει αυστηρά προσκολλημένος σε ένα προετοιμασμένο σενάριο είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η τριμερής συνάντηση είναι απίθανο να έχει «συγκλονιστικά» αποτελέσματα.

Όμως ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο οι συγκρίσεις με τη συνάντηση των Τριών Μεγάλων το 1945 είναι παραπλανητικές ξεπερνά κατά πολύ τους ίδιους τους ηγέτες που συμμετέχουν. Απλώς ζούμε σε πολύ διαφορετικές εποχές.

Στη Γιάλτα, ο Τσόρτσιλ, ο Ρούζβελτ και ο Στάλιν συναντήθηκαν εν μέσω ενός παγκόσμιου πολέμου που αναδιαμόρφωνε την παγκόσμια τάξη. Οι βρετανικές και αμερικανικές δυνάμεις είχαν ήδη εισβάλει στη Γερμανία. Ο ρωσικός στρατός απείχε λιγότερο από τρεις μήνες από την είσοδό του στο Βερολίνο. Οι ΗΠΑ απείχαν έξι μήνες από τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας.

Αντιθέτως, οι σημερινοί «Μεγάλοι Τρεις» φαίνονται πολύ λιγότερο ικανοί να επιβάλουν τη θέλησή τους στον κόσμο. Οι ΗΠΑ απέτυχαν να νικήσουν το Ιράν, αφού προηγουμένως είχαν αποτύχει να νικήσουν τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.

Έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια βίαιου πολέμου -διάστημα μεγαλύτερο από όσο χρειάστηκε ο Στάλιν για να φτάσει στο Βερολίνο- οι δυνάμεις του Πούτιν παραμένουν καθηλωμένες στην ανατολική Ουκρανία. Και ο Σι δεν έχει ακόμη βρει τον τρόπο να υποτάξει την Ταϊβάν - ένα νησί 23 εκατ. κατοίκων που απέχει μόλις 100 μίλια από την Κίνα.

Ευτυχώς, δεν ζούμε πλέον σε μια εποχή όπου «Μεγάλοι Τρεις» μπορούν να υπαγορεύουν τους όρους τους στον υπόλοιπο κόσμο.

Load more

Δείτε επίσης

Load more

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας χρησιμοποιούμε τεχνολογίες, όπως cookies, και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως διευθύνσεις IP και αναγνωριστικά cookies, για να προσαρμόζουμε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά σας, για να μετρήσουμε την απόδοση των διαφημίσεων και του περιεχομένου και για να αποκτήσουμε εις βάθος γνώση του κοινού που είδε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο. Κάντε κλικ παρακάτω για να συμφωνήσετε με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας και την επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων για αυτούς τους σκοπούς. Μπορείτε να αλλάξετε γνώμη και να αλλάξετε τις επιλογές της συγκατάθεσής σας ανά πάσα στιγμή επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο.



Πολιτική Cookies
& Προστασία Προσωπικών Δεδομένων