Την υπόθεση της απένταξης από το ΔΕΣΦΑ των έργων που συνδέονται με το πλωτό τέρμιναλ LNG που «ωριμάζει» η Διώρυγα Gas (Motor Oil) στους Αγ. Θεοδώρους επαναφέρει στο προσκήνιο η δημόσια διαβούλευση που προκήρυξε χθες η ΡΑΑΕΥ για το 10ετές πρόγραμμα του Διαχειριστή, πρώτο τεστ για τη νέα CEO του ομίλου Μαρία Σφερούτσα.
Την παράσταση από το πλάνο για την περίοδο 2026-2035 κλέβει το ανοικτό μέτωπο με το υπό σχεδίαση FSRU της Motor Oil. Η πρόταση του Διαχειριστή είναι να απενταχθούν από το 10ετές του πλάνο τα δύο έργα που αφορούν τη σύνδεση του τερματικού με το εθνικό σύστημα φυσικού αερίου: Ο Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση του τέρμιναλ με τον κορμό του βασικού δικτύου της χώρας και ο διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα-Λιβαδειά.
Η πρόταση για απένταξη των έργων, που θα σήμαινε και οριστικό τέλος για την επένδυση της Motor Oil, βρίσκεται στα χέρια της ΡΑΑΕΥ που αφού ακούσει τα επιχειρήματα καθεμίας από τις δύο πλευρές -η διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 13 Μαρτίου- θα κάνει και την τελική της εισήγηση.
Τα βλέμματα πέφτουν στην τοποθέτηση που πρόκειται να αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στη ΡΑΑΕΥ η Διώρυγα Gas, η οποία με προ ημερών πολυσέλιδη επιστολή της κατά τη διαβούλευση που έκανε ο ΔΕΣΦΑ για το ίδιο πλάνο, άφηνε σαφείς αιχμές εναντίον του ότι οι πρακτικές του εξυπηρετούν σκοπιμότητες (Ρεβυθούσα), στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και υπονομεύουν τον Κάθετο Διάδρομο.
Στη νέα της τοποθέτηση η Motor Oil θα κινείται προφανώς στη λογική της προηγούμενης, με την οποία κατηγορούσε ευθέως τον Διαχειριστή ότι η στάση του υπαγορεύεται από την προσπάθεια αποτροπής εισόδου νέων, δυνητικά ανταγωνιστικών επενδύσεων στο τέρμιναλ της Ρεβυθούσας, που θα περιορίσουν τα οικονομικά της οφέλη και ότι γενικότερα η πρακτική του λειτουργεί αρνητικά ως προς τον ίδιο τον Κάθετο Διάδρομο.
«Ένα από τα οφέλη αφορά στα κέρδη του ΔΕΣΦΑ από δημοπρασίες για τις μελλοντικές χρονοθυρίδες ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα, όπου η αυξημένη ζήτηση έχει οδηγήσει σε κέρδη του Διαχειριστή που εκτιμώνται σε 400 εκατ. ευρώ μέχρι στιγμής. Αναλυτικότερα, όσο διατηρείται η παρούσα κατάσταση της μοναδικότητας της υποδομής της Ρεβυθούσας, επικρατεί έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των χρηστών για την εξασφάλιση των 30-40 χρονοθυρίδων της Ρεβυθούσας, με συνέπεια τη διαπραγμάτευσή τους σε υψηλές τιμές», ανέφερε χαρακτηριστικά στην προ ημερών επιστολή της η ΜΟΗ.
Τι αλλάζει στο νέο πλάνο του ΔΕΣΦΑ
Κατά τα λοιπά, το νέο πρόγραμμα έργων του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026-2035 είναι κατά τι χαμηλότερου προϋπολογισμού από το προηγούμενο (984 εκατ. ευρώ έναντι 1,02 δισ. ευρώ) και περιλαμβάνει οριακές αλλαγές που συνοψίζονται σε προσθαφαιρέσεις σχετικά μικρών έργων.
Στα βασικά στρατηγικά έργα δεν υπάρχει καμία ουσιώδης αλλαγή. Το προτεινόμενο νέο 10ετές πλάνο συνεχίζει τη δρομολόγηση και ολοκλήρωση των βασικών στρατηγικών επενδύσεων του προηγούμενου, που συνδέονται τόσο με την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας όσο και με την ενίσχυση της εξαγωγικής ικανότητας φυσικού αερίου της Ελλάδας προς τον Βορρά.
Στη λογική αυτή εντάσσονται οι Σταθμοί Συμπίεσης σε Κομοτηνή και Αμπελιά Φαρσάλων, ο οποίος εγκαινιάστηκε προ μηνός, με αμφότερα τα σημαντικά αυτά έργα να έχουν μπει στην πρίζα και να δημιουργούν εξαγωγικές προϋποθέσεις για 8,5 δισ. κυβικά μέτρα τον χρόνο, ενισχύοντας τον Κάθετο Διάδρομο.
Στα έργα που έχουν ήδη κόψει το «νήμα» μέσα στο 2025 ξεχωρίζει ο αγωγός υψηλής πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία, που προορίζεται για να στηρίξει την απολιγνιτοποίηση της περιοχής, αλλά σε δεύτερο χρόνο θα μπορεί να υποστηρίζει τη μεταφορά υδρογόνου και ενδέχεται να συνδεθεί με τον ελληνικό διάδρομο (Dedicated H2 Backbone), όντας τμήμα του δικτύου διακίνησης ανανεώσιμων αερίων σε όλη τη ΝΑ Ευρώπη.
Στα νέα έργα που μπαίνουν για πρώτη φορά στο πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ συγκαταλέγονται projects ύψους 179 εκατ. ευρώ, έναντι 210 εκατ. ευρώ στο προηγούμενο της περιόδου 2025-2034.
Στην περίπτωση για παράδειγμα των αγωγών σύνδεσης και των μετρητικών σταθμών τόσο για την Πτολεμαΐδα 5, που πρόκειται να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου, όσο και του Αγίου Δημητρίου (τμήμα του σχεδίου για το mega data center της ΔΕΗ στην Κοζάνη), το πλάνο του ΔΕΣΦΑ προβλέπει τη σύνδεση μόνο της πρώτης μονάδας, αφού η δεύτερη βγαίνει από τον σχεδιασμό. Το μήκος επομένως του προβλεπόμενου αγωγού μειώνεται, ενώ προβλέπεται η κατασκευή ενός μόνο μετρητικού σταθμού αντί για δύο.
Ταυτόχρονα το νέο πλάνο έχει και κάποια μικρά νέα έργα αναβάθμισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, όπως βελτιώσεις στη Ρεβυθούσα την περίοδο 2026-2027, στους Μετρητικούς Σταθμούς Νέας Μεσημβρίας και Αμφιτρίτης, αλλά και εγκατάσταση «έξυπνων» σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε διάφορες τοποθεσίες του ΔΕΣΦΑ.