Καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις, επαναπροκηρύξεις διαγωνισμών, υποχρεωτικές αλλαγές οδεύσεων λόγων εγγύτητας με πεδία βολής, μαζί φυσικά με την απουσία νέου χρήματος που επέβαλε την αύξηση του μετοχικού του κεφαλαίου, αναγκάζουν τον ΑΔΜΗΕ να αναθεωρήσει τα χρονοδιαγράμματα και τα μπάτζετ για τις μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις του επενδυτικού του προγράμματος.
Στην κατεύθυνση αυτή αυξάνονται τα κόστη και μετατίθενται τα χρονοδιαγράμματα για τις διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων, του Β. Αιγαίου και της δεύτερης γραμμής προς την Ιταλία, δηλαδή των projects που αποτελούν το βαρύ πυροβολικό του πλάνου της περιόδου 2025- 2034, για την υλοποίηση του οποίου κρίθηκε απαραίτητη και η κεφαλαιακή του ενίσχυση.
Στο αναθεωρημένο 10ετές αναπτυξιακό πλάνο του ΑΔΜΗΕ που έβγαλε χθες σε διαβούλευση η ΡΑΑΕΥ:
- Η διασύνδεση των Δωδεκανήσων με το ηπειρωτικό σύστημα μετατίθεται για το 2030 (αντί για το 2029) και ο προϋπολογισμός της αυξάνεται στα 2,957 δισ. (από 2,048 δισ.), δηλαδή κατά 900 περίπου εκατ. ευρώ.
- Η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου μετατίθεται επίσης για το 2030 (από το 2029), με το μπάτζετ να αυξάνεται στα 1,425 δισ. (1,246 δισ.), δηλαδή να μεγαλώνει κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ.
- Η ολοκλήρωση της δεύτερης γραμμής προς την Ιταλία, τοποθετείται πλέον στο 2033 (έναντι του 2031), ενώ το κόστος μεγαλώνει στα 950 εκατ. ευρώ έναντι 608 εκατ., δηλαδή κατά 344 εκατ. ευρώ.
Στη περίπτωση των Δωδεκανήσων, τα νέα χρονοδιαγράμματα και κόστη οφείλονται μεταξύ άλλων, όπως αναφέρει ο ΑΔΜΗΕ, στο γεγονός ότι ο αρχικός διαγωνισμός για το σκέλος Κόρινθος - Κως είχε καταστεί άγονος λόγω του χαμηλού προϋπολογισμού και επαναπροκηρύχθηκε με υψηλότερο. Το έργο είχε συμπεριληφθεί στο δεκαετίες πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ του 2023, ωστόσο έκτοτε η ζήτηση διεθνώς για νέα καλώδια έχει εκτιναχθεί, και μαζί της και οι τιμές στη συγκεκριμένη αγορά.
Στο ΒΑ Αιγαίο, η επιστολή του Διαχειριστή προς τη ΡΑΑΕΥ περιγράφει χρονοβόρες διαδικασίες των αποκεντρωμένων διοικήσεων, αλλά και ανάγκη αναπροσαρμογής τμημάτων της όδευσης και της αναζήτησης νέας θέσης προσαιγιάλωσης λόγω εγγύτητας με πεδίο βολής (Λέσβος), καθώς και αλλαγή της χάραξης του έργου λόγω ύπαρξης έργων ΑΠΕ.
Στο καλώδιο πάλι με την Ιταλία η αιτία συνδέεται με τη χρονική μετάθεση στην έναρξη της προκήρυξης για τη προμήθεια του βασικού εξοπλισμού, καθώς και στο 1,5 έτος που πήρε στην ιταλική πλευρά να περατώσει μια σειρά διεθνών διαγωνισμών.
Η εικόνα αυτή, πέρα από τα εξωγενή εμπόδια και τα προσκόμματα τρίτων, δεν είναι άσχετη με την έλλειψη κεφαλαίων και τη δυστοκία στη τραπεζική χρηματοδότηση με συνέπεια να έχουν πάει πίσω κρίσιμοι διαγωνισμοί και να εκκρεμούν αναθέσεις, όπως αυτή για τον ανάδοχο στα υποβρύχια καλωδιακά έργα των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου που προκηρύχθηκε το καλοκαίρι του 2024, και οκτώ μήνες από την υποβολή των προσφορών δεν υπάρχει ακόμη ανάδοχος.
Η πρόταση για αύξηση των χρεώσεων
Είτε έτσι, είτε αλλιώς, τα παραπάνω «χτυπούν» στα τέλη χρήσης συστήματος του ΑΔΜΗΕ, η πρόταση του οποίου προς της ΡΑΑΕΥ για τη περίοδο 2026-2029, περιλαμβάνει λίαν σημαντικές αυξήσεις. Ανά κατηγορία καταναλωτών και ανά έτος, ο Διαχειριστής προτείνει :
- Χαμηλή Τάση - τηλεμετερούμενοι: Από 5,482 €/MWh το 2025, η χρέωση θα φθάσει τα 6,59 €/MWh φέτος, τα 8,77 €/MWh το 2027, 10,53 €/MWh το 2028 και τα 12,2 €/MWh το 2029.
- Χαμηλή Τάση - μη τηλεμετρούμενοι (μεσοσταθμική τιμή): Από 10,74 €/MWh το 2025, η χρέωση θα διαμορφωθεί στα 12,59 €/MWh φέτος, 16,68 €/MWh (2027), 20 €/MWh (2028) και 22,66 €/MWh (2029).
- Μέση Τάση: Από 4,592 €/MWh το 2025, η χρέωση αυξάνεται φέτος σε 5,318 €/MWh, 7,046 €/MWh (2027), 8,43 €/MWh (2028) και 9,50 €/MWh (2029).
- Υψηλή Τάση: Aπό 4,391 €/MWh το 2025, η χρέωση ανεβαίνει φέτος στα 4,893 €/MWh, ενώ διαμορφώνεται σε 6,498 €/MWh (2027), 7,785 €/MWh (2028) και 8,628 €/MWh (2029).
Τι εξοικονόμηση θα φέρει η μείωση των ΥΚΩ
Στον αντίποδα ο ΑΔΜΗΕ θυμίζει ότι από τις διασυνδέσεις που έχει ήδη ολοκληρώσει όπως αυτή των Κυκλάδων (Α' - Δ' φάση) και της Κρήτης (Α' και Β' φάση) επέρχεται εξοικονόμηση πάνω από μισό δισ. ευρώ στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που πληρώνουν οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών τους.
Στη περίπτωση της φετινής χρονιάς, τα περίπου 509 εκατ. ευρώ της εξοικονόμησης θα κατευθυνθούν για καλύψουν τη «τρύπα» του σχετικού λογαριασμού (ΕΛΥΚΩ) ο οποίος έχει σωρεύσει από τα προηγούμενα χρόνια ελλείμματα πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Στη πράξη από φέτος ο ΕΛΥΚΩ θα πάψει να είναι ελλειμματικός, κάτι που σημαίνει ότι κανονικά τα οφέλη από τις διασυνδέσεις (ΥΚΩ) πρέπει από το φθινόπωρο του 2026 και σίγουρα από το 2027 να αρχίσουν να φαίνονται στην τσέπη του καταναλωτή. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να προβεί σε μειώσεις των σχετικών χρεώσεων στους λογαριασμούς, πιθανώς και από τα τέλη του 2026, σενάριο καθόλου απίθανο δεδομένου ότι το 2027 είναι χρονιά εκλογών.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΑΔΜΗΕ η εκτιμώμενη εξοικονόμηση των ΥΚΩ λόγω των διασυνδέσεων θα είναι 523 εκατ. ευρώ το 2027, 536 εκατ. το 2028, 547 εκατ. το 2029 και 630 εκατ το 2030. Από τη στιγμή που θα ηλεκτριστούν όλες οι διασυνδέσεις, (των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου), εκτιμά ότι τα παραπάνω ποσά θα πολλαπλασιαστούν και θα διαμορφωθούν σε 1,05 δισ το 2031, 1,07 δισ (2032), 1,08 δισ (2033) και 1,1 δισ (2034).