Σήματα ότι ο λογαριασμός από τη Μέση Ανατολή μπορεί να ανέβει αρκετά και ότι το ράλι σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα κρατήσει για αρκετές εβδομάδες όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ στέλνουν αναλυτές και ειδικοί, καθώς και οι χώρες της περιοχής που φοβούνται νέα πλήγματα στις ενεργειακές τους εγκαταστάσεις.
Τον αποκλεισμό των Στενών επισημοποίησε στο μεταξύ χθες με ανακοίνωση του ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης λέγοντας ότι το Ιράν θα ανοίξει πυρ σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να πραγματοποιήσει διέλευση.
Την ίδια στιγμή, από σήμερα αρχίζει να αποτυπώνεται ο πρώτος αντίκτυπος στην αντλία, καθώς η χθεσινή εκτίναξη του μπρεντ πάνω από τα 80 δολάρια, μεταφράζεται σε σταδιακές αυξήσεις 3-5 λεπτά το λίτρο στις βενζίνες και σε ακόμη μεγαλύτερες, της τάξης των 6-8 λεπτών στο ντίζελ, πάνω από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Οι ουρές που σχημάτισαν χθες οδηγοί σε βενζινάδικα υπό τον φόβο αύξησης των τιμών ενισχύουν τους φόβους για κερδοσκοπικά φαινόμενα, ενώ πηγές της αγοράς δεν αποκλείουν στα τέλη της εβδομάδας η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης να πιάσει τα 1,80 ευρώ το λίτρο, έναντι των 1,75 ευρώ της Κυριακής. Αυτό σημαίνει ότι στα Δωδεκάνησα η τιμή θα σκαρφαλώσει πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο, και στις ακόμη ακριβότερες Κυκλάδες θα ξεπεράσει τα 2 ευρώ.
Στο ερώτημα γιατί ο λογαριασμός στο ντίζελ μπορεί να είναι μεγαλύτερος των αρχικών εκτιμήσεων (για 4-6 λεπτά), η απάντηση ανθρώπων από εταιρείες πετρελαιοειδών συνδέεται με το κακό σενάριο να εμφανιστούν ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά για το συγκεκριμένο καύσιμο εφόσον τα Στενά του Όρμουζ παραμείνουν για ημέρες κλειστά και λόγω της μεγάλης κατανάλωσης diesel από την Κίνα.
Στα σενάρια πάντως τρόμου για τις ενεργειακές τιμές τη σκυτάλη έχει πλέον πάρει το φυσικό αέριο μετά και τη χθεσινή του εκτίναξη μέχρι και 50% σε συνέχεια του χτυπήματος των Ιρανών στη κομβική υποδομή Ras Laffan του Κατάρ, τη διακοπή της παραγωγής LNG στο κρατίδιο που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας τροφοδοσίας και την εκτίναξη των τιμών μια ανάσα από τα 50 ευρώ. Μπορεί τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του TTF να έκλεισαν στα 43,3 ευρώ, αλλά είναι αυξημένα κατά 35% από τη Παρασκευή.
Στο ερώτημα τι θα συμβεί αν οι τιμές του αερίου παραμείνουν π.χ. για δύο εβδομάδες στα επίπεδα των 40- 45 ευρώ η Μεγαβατώρα, στέλεχος μεγάλης ελληνικής ενεργειακής εταιρείας εκτιμά ότι «θα μεταφραστούν μετά βεβαιότητας σε αυξήσεις 10-15 ευρώ η Μεγαβατώρα στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, με ό,τι αυτό θα σημαίνει για τα τιμολόγια».
Επισημαίνουν μάλιστα ότι ενώ παλαιότερα όταν ήταν κυρίαρχο στην ελληνική αγορά το αέριο αγωγού, οι ηλεκτροπαραγωγοί αγόραζαν με τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα (month ahead), τώρα που έχει μπει γερά στο παιχνίδι το LNG και τα φορτία spot, δεν ισχύει κατ' ανάγκη ο ίδιος αλγόριθμος τιμολόγησης. Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να δούμε αυξήσεις στην ελληνική αγορά χονδρεμπορικής του ρεύματος και μέσα στον Μάρτιο.
Στον αντίποδα βέβαια η ελληνική αγορά διανύει μια καλή συγκυρία με πολλά ΑΠΕ, μεγάλη υδροηλεκτρική παραγωγή λόγω των βροχών, επομένως μέρος των κραδασμών μπορεί να αποροφηθεί.
«Αν μάλιστα δεν υπήρχαν οι παραπάνω βοήθειες (Αίολος, νερά), τότε οι επιπτώσεις στο παραπάνω σενάριο ίσως να ήταν και μεγαλύτερες από τα 10-15 ευρώ/ MWh», σημειώνει trader άλλου ελληνικού ενεργειακού ομίλου, πάντα με τη παραδοχή μιας διατήρησης της τιμής του αερίου πάνω από τα 40 ευρώ.
Τα σήματα Τραμπ και τι φοβούνται οι χώρες του Κόλπου
Αν και ασφαλέστερα προφανώς συμπεράσματα θα υπάρξουν τις επόμενες ημέρες όταν θα φανεί κατά πόσο το αέριο κτίζει βάσεις πέριξ των 40 ευρώ η μεγαβατώρα, εντούτοις δεν περνά απαρατήρητο χθεσινό ρεπορτάζ του Bloomberg ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ ζητούν να ασκηθούν πιέσεις στον Τραμπ για διπλωματική «λύση» με το Ιράν.
Τα δύο κράτη, μπροστά στο φόβο νέων πληγμάτων από το Ιράν σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές του Περσικού που θα προκαλέσουν νέο σοκ στις τιμές φέρονται να ασκούν πιέσεις στους συμμάχους τους, προκειμένου να πειστεί ο Αμερικανός Πρόεδρος να αναζητήσει έναν «δρόμο απεμπλοκής» που μεταφράζεται σε επίσπευση των αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Σημειωτέον ότι χθες ο Πρόεδρος Τράμπ προέβλεψε ότι η σύγκρουση θα έχει διάρκεια 4-5 εβδομάδων, ενώ μήνυμα ότι η επιχείρηση στο Ιράν θα διαρκέσει «όσο χρειαστεί» έστειλε και το Ισραήλ.
Ενδιαφέρον πάντως έχει η ερμηνεία του κορυφαίου ενεργειακού αναλυτή Javier Blas για την επιλογή του Καταρ να κάνει shut down όλη τη παραγωγή του σε LNG μετά το ιρανικό χτύπημα στη μεγαλύτερη υποδομή υγροποιημένου αερίου του πλανήτη που καλύπτει το 1/5 της παγκόσμιας τροφοδοσίας.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg Opinion, η κίνηση των Καταρινών αποτελεί ένα μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο σχετικά με την πιθανότητα μιας μακροχρόνιας σύγκρουσης και άρα την ανάγκη η αμερικανική πλευρά να πάρει πιο δραστικά μέτρα, καθώς επίσης ένα μήνυμα προς τους μεγάλους ασιάτες πελάτες του.
Στη πραγματικότητα, η επιλογή των Ιρανών να πλήξουν τη γιγαντιαία εγκατάσταση είχε σκοπό να στείλει το μήνυμα στη Δύση και τους συμμάχους τους ότι απειλείται η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, σημειώνει και ο αναλυτής του Bruegel, Simone Tagliapetra και η έκταση της απειλής θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του shutdown της καταριανής μονάδας, όπως και ο κίνδυνος ενός ντόμινο από την Ευρώπη ως την Ασία.
Ετεροι αναλυτές δεν αποκλείουν ότι αν συνεχιστούν τα ιρανικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και αποδειχθεί ότι το βάθος των πολεμοφοδίων του Ιράν σε πυραύλους και drones είναι μεγαλύτερο των αρχικών εκτιμήσεων, δεν αποκλείεται η σύγκρουση να τελειώσει.
Σενάρια διαγκωνισμού Ευρώπης - Ασίας
Το αέριο του Κατάρ μπορεί να ισούται με το 15% των εισαγωγών LNG στην Ευρώπη, ωστόσο το 80% και πλέον των φορτίων καταλήγουν σε πελάτες από την Ασία και κυρίως τη Κίνα.
Κατ’ επέκταση τυχόν διακοπή των καταριανών ροών για κάποιο διάστημα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα πλήξει σύμφωνα με τους αναλυτές περισσότερο τους ασιάτες αγοραστές, με αποτέλεσμα να ενταθεί ο ανταγωνισμός για επιπλέον φορτία LNG και άρα να περιοριστεί η παγκόσμια προσφορά - λόγω και των μειωμένων πλέον ροών από τη Ρωσία- με αλυσιδωτές επιπτώσεις και για την Ευρώπη.
Κίνδυνος που ενισχύεται και από τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ, που βρίσκονται κάτω του 31% έναντι 40% πριν από ένα χρόνο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές το επόμενο διάστημα.
Σήμερα, τα επίπεδα αποθήκευσης στη Γερμανία ανέρχονται στο 20,5% και στη Γαλλία στο 21%, αφήνοντας την περιοχή πιο εκτεθειμένη σε κρίσεις εφοδιασμού, σχολιάζουν οι αναλυτές.