Πόση αύξηση στα καύσιμα φέρνει η κρίση στη Μέση Ανατολή

Σε αχαρτογράφητα νερά βαδίζει ξανά η εγχώρια αγορά ενέργειας που φοβάται ένα εκρηκτικό κοκτέιλ αυξήσεων στην αντλία, δηλαδή σε βενζίνες και ντίζελ, καθώς και στο φυσικό αέριο, με τα πάντα φυσικά να εξαρτώνται από την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης.

Το κλείσιμο από χθες των Στενών του Ορμούζ πυροδοτεί τα πιο εφιαλτικά σενάρια για το πετρέλαιο καθώς εμποδίζει την άφιξη 15 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα στις αγορές και τα πάντα θα κριθούν από το διάστημα κατά το οποίο θα παραμείνουν αποκλεισμένα.

Στη παρούσα, ωστόσο, φάση και ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν δείγματα αποκλιμάκωσης, οι αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να δούμε ακόμη και σήμερα μια άμεση εκτίναξη των τιμών κατά 20 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή στα 90 δολάρια για το πετρέλαιο, όπως σημειώνει ο Jorge Leon, ανώτερος αντιπρόεδρος και επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στην Rystad Energy.

Εξίσου τρομακτικά για τους ίδιους λόγους, είναι και τα σενάρια για το φυσικό αέριο που μιλούν ακόμη και για… τριπλασιασμό της τιμής του στα 90 €/Μεγαβατώρα (32 €/MWh σήμερα) σε ένα ενδεχόμενο τρίμηνο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με ανάλυση του ICIS που επιχείρησε να προσομοιάσει τις επιπτώσεις στην ισορροπία προσφοράς - ζήτησης του αερίου από ένα κλείσιμο των Στενών μέχρι τον Μάιο, η εκτίναξη της τιμής πέραν των 90 €/MWh «φαίνεται ρεαλιστική εάν παρεμποδιστούν οι άμεσες εξαγωγές LNG του Κατάρ στην Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη το περιορισμένο παγκόσμιο ισοζύγιο», αναφέρει ο επικεφαλής αναλυτών φυσικού αερίου του οίκου, Andreas Schroeder.

Και όλα αυτά ενώ παράγοντες της ελληνικής αγοράς πετρελαιοειδών εκφράζουν φόβους ότι ο αντίκτυπος της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, βοηθούμενος και από τα κερδοσκοπικά φαινόμενα, θα αποτυπωθεί σχετικά άμεσα στις τιμές των πρατηρίων.

Στο σενάριο που το πετρέλαιο brent, ανατιμηθεί κατά 10% και πιάσει τα 80 δολάρια (έναντι 72,87 δολαρίων τη Παρασκευή), όπως δηλαδή συνέβη στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές της Κυριακής σύμφωνα με το Reuters, τότε οι πρώτες επιπτώσεις στην αντλία υπολογίζονται μεταξύ 3-5 λεπτά το λίτρο στις βενζίνες και 4-6 λεπτά στο ντίζελ.

Οι ανατιμήσεις αυτές υπολογίζονται σύμφωνα με τις ίδιες πηγές ότι θα περάσουν σταδιακά στην αντλία, από αύριο Τρίτη μέχρι και τη Πέμπτη, γεγονός που σημαίνει ότι προς τα τέλη της εβδομάδας θα έχει διαμορφωθεί μια μέση πανελλαδική τιμή στα 1,80 ευρώ το λίτρο για την αμόλυβδη, έναντι 1,749 ευρώ της τελευταίας πανελλαδικής τιμοληψίας.

Αυτό σημαίνει ότι στα Δωδεκάνησα η μέση τιμή θα σκαρφαλώσει πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο, και στις ακόμη ακριβότερες Κυκλάδες θα ξεπεράσει τα 2 ευρώ.

Στη δε περίπτωση του ντίζελ, οι ίδιες εκτιμήσεις μεταφράζονται σε μέση πανελλαδική τιμή πάνω από τα 1,60 ευρώ το λίτρο, έναντι των 1,547 της περασμένης εβδομάδας.

Τα παραπάνω φυσικά δεν είναι παρά κάποιες πρώτες προβλέψεις και επειδή όλα είναι ρευστά τα πάντα είναι ανοικτά: Από μια απότομη αρχικά αντίδραση των τιμών του πετρελαίου που στη συνέχεια θα εξορθολογιστούν, όπως ακριβώς συνέβη τον Ιούνιο του 2025 όταν ΗΠΑ και Ισραήλ έπληξαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, μέχρι ένα ράλι άγνωστης διάρκειας στις ενεργειακές αγορές στο σενάριο που παραμείνουν για άγνωστο χρόνο κλειστά τα Στενά του Ορμούζ.

Η διέλευση πλοίων μέσω των Στενών απ’ όπου διακινείται πάνω από το 20% της παγκόσμιας τροφοδοσίας πετρελαίου ή το 31% όλων των θαλάσσιων ροών πετρελαίου σύμφωνα με την Kpler, καθώς επίσης σημαντικοί όγκοι LNG, έχει από χθες σταματήσει, με αναλυτές της Barclays και της RBC Capital Markets να προβλέπουν ότι μια γενικευμένη ή μακράς διάρκειας σύγκρουση μπορεί να ωθήσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια.

Σε αυτή την ακριβώς τη λογική, προκειμένου να αποφευχθούν ελλείψεις και προβλήματα στην παγκόσμια τροφοδοσία που θα εκτινάξουν τις τιμές, η ομάδα παραγωγών χωρών του OPEC+ (Σ. Αραβία, Ρωσία, Ιράκ, ΗΑΕ, Κουβέιτ, Καζακστάν, Αλγερία και Ομάν) συμφώνησαν χθες σε αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από την 1η Απριλίου (πάνω από τις αρχές εκτιμήσεις για +137.000 βαρέλια). Αριθμοί πάντως ανεπαρκείς για να εξισορροπήσουν πιθανές απώλειες στη παγκόσμια τροφοδοσία, όπως γράφει το Reuters, καθώς ισούνται με λιγότερο από το 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης.

Οι εκτιμήσεις αγοράς και αναλυτών για το φυσικό αέριο

Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, η αγορά εκτιμά ότι οι εξελίξεις των τελευταίων 24ωρων θα αποτυπωθούν αναπόφευκτά στον δείκτη του TTF, ο οποίος έκλεισε την Παρασκευή οριακά κάτω από τα 32 €/MWh.

Στέλεχος πάντως ελληνικής ενεργειακής εταιρείας με μακρά εμπειρία στο χώρο, εκτιμά ότι θα δούμε μια αύξηση κατά μέγιστο 10% για αρχή, με το άνοιγμα της αγοράς του βασικού δείκτη αναφοράς (benchmark) της τιμής του φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Οι αναλυτές θεωρούν βέβαιη την επίπτωση στα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης από τη κλιμάκωση στη Μ. Ανατολή, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται σχεδόν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών από το Κατάρ.

Εχει μάλιστα τη σημασία του όπως σχολιάζει το tradingonomics ότι αν και οι όγκοι του Κατάρ αντιπροσωπεύουν περίπου το 15% των εισαγωγών LNG στην Ευρώπη, εντούτοις τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα στην Ασία.

Επομένως, τυχόν διαταραχή θα έπληττε περισσότερο τους Ασιάτες αγοραστές, με αποτέλεσμα να ενταθεί ο ανταγωνισμός για επιπλέον φορτία υγροποιημένου αερίου και κατ' επέκταση να περιοριστεί η παγκόσμια προσφορά - λόγω και των μειωμένων πλέον ροών από τη Ρωσία- με αλυσιδωτές επιπτώσεις και για την Ευρώπη.

Κίνδυνος που ενισχύεται σύμφωνα με τους αναλυτές και από τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ, που βρίσκονται κάτω του 31% έναντι 40% πριν από ένα χρόνο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές το επόμενο διάστημα.

Σήμερα, τα επίπεδα αποθήκευσης στη Γερμανία ανέρχονται στο 20,5% και στη Γαλλία στο 21%, αφήνοντας την περιοχή πιο εκτεθειμένη σε κρίσεις εφοδιασμού, σχολιάζουν οι αναλυτές.

Στο δε, μέτωπο του ρεύματος, μπορεί ο Μάρτιος να κάνει «ποδαρικό» ακόμη και με διψήφιες μειώσεις στα πράσινα τιμολόγια, ωστόσο τα βλέμματα όλων των παρόχων βρίσκονται στραμμένα στο πως θα κινηθούν οι ενεργειακές αγορές, και δη το TTF.

Στο καλό σενάριο που οι συγκρούσεις δεν κρατήσουν πολύ, τότε λόγω και της χαμηλής κατανάλωσης μέχρι το Μάιο, τα τιμολόγια λιανικής δεν θα καταγράψουν αξιοσημείωτες μεταβολές μέχρι και το καλοκαίρι. Στον αντίποδα, αν οι εξελίξεις στη Μ. Ανατολή αποδειχθούν καταλύτης και για τις αγορές ηλεκτρισμού, τότε μπορεί να ανατραπεί η πτωτική πορεία του Μαρτίου και το επόμενο διάστημα οι συνθήκες να οδηγήσουν τους καταναλωτές σε μια νέα μαζική στροφή στα μπλε σταθερά τιμολόγια.