Τοίχο συναντά η προσπάθεια της τουρκικής και τουρκοκυπριακής πλευράς να πάρει ευρωπαϊκή σφραγίδα το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με τα κατεχόμενα, το οποίο ζυμώνεται καιρό τώρα και θα συντηρείται όσο συνεχίζεται η ακινησία στο καλώδιο Ελλάδας -Κύπρου.
Η τελευταία εξέλιξη αφορά την απάντηση του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου των Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) στην απόπειρα της τουρκοκυπριακής ηγεσίας να προωθήσει ξανά το καλώδιο με τα κατεχόμενα ζητώντας να ενταχθεί στο Δεκαετές Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου (TYNDP) - το στρατηγικό σχέδιο για τα ευρωπαικά δίκτυα που εκπονείται ανά διετία - με προφανή στόχο να δημιουργηθούν τετελεσμένα και «ψήγματα» έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους.
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε o ENTSO-E την Μ.Παρασκευή και η οποία φέρει το τίτλο «πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις σε τουρκικά και τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης σχετικά με μια πρόσθετη ηλεκτρική διασύνδεση με την Κυπριακή Δημοκρατία» ο φορέας ξεκαθαρίζει ότι το Great Sea Interconnector είναι το μοναδικό project διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαικό ηλεκτρικό σύστημα (TYNDP).
Επισημαίνει ότι το έργο συμμορφώνεται με τις νομικές απαιτήσεις της ΕΕ, ιδίως με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/869 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, ενώ έχει ενταχθεί εδώ και χρόνια στα Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος (όπως δείχνει και η νεότερη λίστα) και αποτελεί μια από τις οκτώ «ενεργειακές λεωφόρους» της ΕΕ, χωρίς φυσικά αυτά να αρκούν από μόνα τους για να προχωρήσει.
Κυρίως όμως η ανακοίνωση αναφέρει ότι «ο ENTSO-E δεν θα εξετάσει κανένα έργο για ένταξη στο TYNDP που θα προταθεί ή θα αναπτυχθεί χωρίς τη συγκατάθεση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, ο οποίος είναι ο μοναδικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς που έχει πιστοποιηθεί για ολόκληρη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ».
Της ανακοίνωσης του ευρωπαϊκού φορέα που εκπροσωπεί 42 Διαχειριστές Συστημάτων από 35 ευρωπαϊκές χώρες, είχαν προηγηθεί οι προ μηνών δηλώσεις του «πρωθυπουργού» των κατεχομένων Ουνάλ Ουστέλ ότι το έργο ωριμάζει, έχει ανατεθεί σε τουρκικό όμιλο και πως το ψευδοκράτος αναμένει εδώ και ενάμισι χρόνο την έγκριση του ENTSO-E, ωστόσο «δύο κακομαθημένα ευρωπαϊκά κράτη, το ελληνικό και το ελληνοκυπριακό βάζουν και πάλι εμπόδια».
Τότε μάλιστα ο Ουστέλ είχε σημειώσει ότι μετά το εξάμηνο της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ (λήγει στις 30 Ιουνίου), η τουρκοκυπριακή πλευρά θα επανέλθει στο θέμα, χωρίς να αποκλείει, όπως είχε πει, την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, εάν το έργο δεν προχωρήσει.
Το παρασκήνιο με τη συμμετοχή του Τούρκου Διαχειριστή
Σημειωτέον ότι πίσω από τη προσπάθεια της τουρκοκυπριακής πλευράς η οποία εγείρει μόνιμα τα τελευταία χρόνια θέμα ηλεκτρικής διασύνδεσης με τα κατεχόμενα, επιδιώκοντας για ευνόητους λόγους να το περιβάλει με ευρωπαικό «μανδύα», βρίσκεται ο τούρκος Διαχειριστής (TEİAŞ), ο οποίος συμμετέχει με ρόλο παρατηρητή στον ENTSO -E.
Η θητεία του TEİAŞ είναι τριετής, ωστόσο η ελληνική πλευρά κατάφερε να μπλοκάρει την ανανεώσή της με αποτέλεσμα να εγκριθεί πρόσφατα παράταση μόνο για ένα 6μηνο, το οποίο εκπνέει το προσεχή Ιούνιο, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη συνέχεια.
Τα παραπάνω συμβαίνουν σε μια συγκυρία όπου η τύχη του καλωδίου Ελλάδος - Κύπρου (GSI) συνεχίζει να αγνοείται, ουδείς πλέον αναφέρεται σε αυτό, και ενώ προ μηνών Αθήνα και Λευκωσία είχαν ανακοινώσει ότι προτίθενται να αναθέσουν σε ξένο οίκο την εκπόνηση μελέτης για την επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου.
Η μοναδική αναφορά για το καλώδιο προήλθε προ ημερών από τον κύπριο υπ. Οικονομικών Μάκη Κεραυνό - τον κατεξοχήν ενάντιο στο έργο - που ερωτηθείς από κυπριακά μέσα σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, απάντησε ότι γίνεται προσπάθεια επικαιροποίησης των σχετικών μελετών, «επειδή έχει αναγνωριστεί και στο πιο υψηλό επίπεδο Ελλάδας και Κύπρου ότι υπάρχουν θέματα, οικονομικά και τεχνικές πτυχές που πρέπει κάποιος να ξανά ενδιατρίψει σε αυτές».