Αλλαγή πλεύσης υποδηλώνει η κοινή επιστολή που απέστειλαν χθες Αθήνα και Λευκωσία προς την Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων με αίτημα να χρηματοδοτήσει το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου και εκφράζοντας τη σαφή τους βούληση τους να προχωρήσει το έργο, έπειτα από ένα και πλέον χρόνο πλήρους ακινησίας.
Αν και προφανώς η δυναμική της κίνησης θα δοκιμαστεί στη πορεία, εντούτοις η κίνηση των υπουργών Ενέργειας των δύο χωρών, Στ. Παπασταύρου και Μ. Δαμιανού να απευθύνουν κοινό αίτημα στη τράπεζα για να δανειοδοτήσει το έργο GSI, κατόπιν φυσικά του σχετικού due diligence, στέλνει καταρχήν ένα ξεκάθαρο σήμα ότι αμφότερες οι κυβερνήσεις τάσσονται υπερ του project.
Καθώς και ότι επιλέγουν την ΕΤΕπ, προκειμένου το due diligence που θα κάνει, ως ένας αμερόληπτος ευρωπαϊκός θεσμικός φορέας, να προσδώσει κοινοτική «σφραγίδα» στις όποιες αλλαγές προτείνει η τράπεζα σε τεχνικές, οικονομικές ή ρυθμιστικές παραμέτρους του έργου.
Σαν κίνηση εξυπηρετεί αμφότερες τις πλευρές, καθώς τις βγάζει από το αδιέξοδο στο οποίο είχαν μπει το περασμένο Νοέμβριο, όταν για να σταματήσει το πολυμηνο «blamegame» για το καλώδιο, συμφώνησαν να αναθέσουν σε ξένο οίκο την επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών του παραμέτρων, χωρίς αυτό να έχει καταστεί μέχρι σήμερα εφικτό.
Στην ουσία, το κοινό αίτημα χρηματοδότησης προς την Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων, ακόμη και αν το due diligence κρατήσει ως αναμένεται γύρω στους 6-7 μήνες, έχει το πλεονέκτημα ότι ενισχύει τις πιθανότητες να κλείσει ένα κεφάλαιο μόνιμης αμφισβήτησης και κριτικής στο project.
Τόσο γιατί η ETEπείναι ένας θεσμικός τραπεζικός παράγοντας του οποίου η αξιοπιστία δεν αμφισβητείται, όσο και γιατί βάσει της αξιολόγησης που θα ακολουθήσει τους επόμενους μήνες, θα κληθεί ενδεχομένως και να χρηματοδοτήσει το έργο.
Το σκεπτικό με άλλα λόγια είναι ότι η τράπεζα έχει κάθε λόγο να διεξάγει μια μελέτη απόλυτα αντικειμενική και ισορροπημένη για το GSI, καθώς βάσει αυτής θα βγάλει πιθανώς στη συνέχεια και κεφάλαια από τα ταμεία της για να το δανειοδοτήσει.
Στο σενάριο μάλιστα που το due diligence εισηγηθεί μια σειρά από βελτιώσεις στα τεχνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά του, τότε ουδείς μπορεί να αποκλείσει να εμφανιστούν και άλλοι επενδυτές.
Τι θα αφορά η μελέτη
Του κοινού αιτήματος των δύο υπουργών προς την ΕΤΕπ, είχε προηγηθεί επικοινωνία το τελευταίο διάστημα με τη τράπεζα, που όπως είχε γράψει το Euro2day.gr, είχε ενημερώσει τις δυο κυβερνήσεις πως αναμένει σχετικό αίτημα από Αθήνα και Λευκωσία για να κάνει due diligence στον GSI.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στη διαδικασία, η μελέτη δέουσας επιμέλειας θα αφορά από τα κόστη και το Σταθμισμένο Μέσο Κόστος Κεφαλαίου (WACC) βάσει του όπου προκύπτει η απόδοση του έργου μέχρι την ανάγκη βελτίωσης του ρυθμιστικού πλαισίου και τη τακτοποίηση των όποιων οικονομικών εκκρεμοτήτων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές δεν πρόκειται να επέλθει καμία αλλαγή στη «Διασυνοριακή Συμφωνία Κατανομής Κόστους» (Cross Border Cost Allocation), όπως και στη Μελέτη Κόστους Οφέλους (CBA), όπως είχε επισημάνει από το Δεκέμβριο ο ίδιος ο Επίτροπος Γιόργκενσεν απαντώντας σε ερώτηση του κύπριου ευρωβουλευτή, Μ. Χατζηπαντέλα.
Κι αυτό, καθώς όπως είχε πει τότε ο Επίτροπος, η ανάλυση κόστους - οφέλους έχει γίνει εδώ και χρόνια, όταν το GSI εντάχθηκε για πρώτη φορά στη λίστα των Εργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) όπου και παραμένει, επομένως δεν χρειάζεται να επαναληφθεί.
Τι αναφέρουν κύκλοι της ΕΤΕπ
Σχολιάζοντας το χθεσινό κοινό αίτημα Παπασταύρου - Δαμιανού, κύκλοι του αντιπροέδρου της ΕΤΕπ, Γιάννη Τσακίρη, ανέφεραν ότι οι δύο κυβερνήσεις δηλώνουν την προσήλωση τους προς το έργο το οποίο θέλουν να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό και επιζητούν την αξιολόγηση της τράπεζας για τη βιωσιμότητα, αλλά και χρηματοδότηση του, δεδομένων και των χαμηλών της επιτοκίων.
Σύμφωνα με την ίδια γραμμή ενημέρωσης, η ΕΤΕπ διαθέτει και αν χρειαστεί θα παρέχει κάθε τεχνική βοήθεια για την υλοποίηση του έργου, που αναμένεται να κοστίσει γύρω στα 2 δισ. ευρώ και η γρήγορη υλοποίηση του είναι προϋπόθεση για τη λήψη του συνόλου των 657 εκατ. ευρώ κοινοτικού χρήματος. Είναι μια από τις μεγαλύτερες χορηγίες όλων των εποχών που έχει εξασφαλίσει παρόμοια υποδομή από το ευρωπαϊκό ταμείο Connecting Europe Facility (CEF).
Σημειωτέον ότι παλαιότερα η τράπεζα είχε απαιτήσει προκειμένου να ξεκινήσει διαδικασία της χρηματοδότησης να προηγηθεί ρητή δέσμευση της Κύπρου ότι επιθυμεί με την υλοποίηση του έργου.
Η απάντηση Γιόργκενσεν για τη Τουρκία
Εχει πάντως τη σημασία του ότι το τελευταίο διάστημα όλες οι εξελίξεις που αφορούν άμεσα ή έμμεσα το έργο, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε πολιτικό επίπεδο, έχουν ευρωπαϊκή «σφραγίδα».
Προ ημερών ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENΤSO- E) απέρριψε το αίτημα της τουρκικής και τουρκοκυπριακής πλευράς να αποκτήσει ευρωπαϊκό «μανδύα» η ηλεκτρική διασύνδεση με τα Κατεχόμενα, επισημαίνοντας ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector.
Την αξία της έχει και η χθεσινή απάντηση του Επιτρόπου Γιόργκενσεν στον κύπριο ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου και στο ερώτημα του για το ποια μέτρα σκοπεύει να πάρει η Κομισιόν μπροστά στη τουρκική επιθετικότητα που μπλοκάρει το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου.
Στην απάντηση του ο Επίτροπος σημειώνει ότι η Κομισιόν επανεξετάζει το πλαίσιο ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ και αναφέρεται ξεκάθαρα στη Τουρκία, κάτι που δεν μας έχουν συνηθίσει μέχρι τώρα οι δηλώσεις κοινοτικών αξιωματούχων.
«Το να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών, παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.