Ποιος όμως ευθύνεται για την ακρίβεια; Τα στοιχεία της έρευνας του ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκαν χθες στην εκδήλωση του ΣΕΒΤ αμφισβητούν ότι η βιομηχανία τροφίμων βρίσκεται στον πυρήνα των ανατιμήσεων.
Οι αριθμοί δείχνουν κάτι διαφορετικό. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στο 4,4%, ωστόσο η πραγματική πηγή των αυξήσεων εντοπίζεται στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα. Φρούτα, λαχανικά, ψάρια και γενικότερα νωπά προϊόντα αυξάνονται με ρυθμούς πολλαπλάσιους από εκείνους των τυποποιημένων προϊόντων.
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα κατέγραψαν αύξηση 9,2%, ενώ στα επεξεργασμένα τρόφιμα η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,6%.
Η εξήγηση είναι απλή. Τα νωπά προϊόντα επηρεάζονται άμεσα από την κλιματική αλλαγή, τη μειωμένη παραγωγή, τις διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων και το αυξημένο κόστος μεταφοράς.
Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει και από τα στοιχεία των εισαγωγών. Το κόστος των εισαγόμενων τροφίμων αυξάνεται σημαντικά ταχύτερα από το κόστος παραγωγής της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων. Δηλαδή αυτό που λέει η έρευνα είναι ότι σημαντικό μέρος του πληθωρισμού είναι «εισαγόμενο».
Κι όμως, όσο σημαντικά κι αν είναι αυτά τα ευρήματα, για τον καταναλωτή δεν έχει πολλή σημασία αν η αύξηση των τιμών προέρχεται από τον παραγωγό, τον μεταποιητή, τον εισαγωγέα, τον λιανέμπορο ή ακόμη και από την ίδια την κυβέρνηση. Σημασία έχει ότι αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια και όπως φαίνεται θα πάρουν λίγο ακόμη προς τα πάνω λόγω της γεωπολιτικής κατάστασης και των επιπτώσεων που έχει αυτή σε όλη την αλυσίδα από πρώτες ύλες μέχρι μεταφορές.
Βέβαια το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι οι τιμές αυξήθηκαν. Είναι ότι η παραγωγικότητα της οικονομίας δεν αυξήθηκε αρκετά ώστε να στηρίξει υψηλότερους μισθούς και μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει αναδείξει επανειλημμένα ο ΣΕΒ και ο πρόεδρός του Σπύρος Θεοδωρακόπουλος.
Η ουσία πάντως είναι ότι η ακρίβεια παραμένει ο πιο ύπουλος «φόρος» της οικονομίας. Δεν ψηφίζεται στη Βουλή και δεν επιβάλλεται με νόμο. Ωστόσο, ροκανίζει σταθερά εισόδημα από τα νοικοκυριά και διαβρώνει την αγοραστική τους δύναμη. Και όπως συμβαίνει με κάθε φόρο που δεν έχει ονοματεπώνυμο, η ευθύνη μετακινείται εύκολα από τον έναν κρίκο της αλυσίδας στον άλλον.