Nέα δεδομένα για τον Κάθετο Διάδρομο στην Σύνοδο της Βαρσοβίας

Το project στη σκιά της προσέγγισης ΗΠΑ–Ρωσίας και της συνόδου κορυφής Τραμπ- Σι- Πούτιν. Το νέο τοπίο για την ελληνικού ενδιαφέροντος διαδρομή στην ατζέντα της PTEC της Βαρσοβίας, παρουσία Παπασταύρου. Tα αντικρουόμενα συμφέροντα.

Δημοσιεύθηκε: 18 Νοεμβρίου 2026 - 07:29

Load more

Σε ένα όλο και πιο μπερδεμένο γεωπολιτικό σκηνικό και στην σκιά των διεργασιών Ουάσινγκτον - Μόσχας διεξάγεται σήμερα στη Βαρσοβία η έβδομη διυπουργική σύνοδος P-TEC για τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία, με βασικό θέμα ελληνικού ενδιαφέροντος τον Κάθετο Διάδρομο.

Το περιβάλλον είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο της περυσινής συνόδου στο Ζάππειο, όταν δεν είχε ακόμη ξεσπάσει ο πόλεμος στο Περσικό, ούτε και υπήρχαν ενδείξεις αμερικανορωσικής προσέγγισης, ενώ το μομέντουμ συμπίπτει με την αυριανή τριμερή συνάντηση Τραμπ - Σι - Πούτιν στην κινεζική πόλη Σεντζέν, με την απούσα από το τραπέζι Ευρώπη να φοβάται μια “νέα Γιάλτα”.

Σε αυτή την συγκυρία, η ελληνική πλευρά δια του υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, θα αναδείξει στην σύνοδο της Βαρσοβίας την πρόοδο του Κάθετου Διαδρόμου και τον κομβικό ρόλο που δείχνει να διαδραματίζει η Ελλάδα στον ενεργειακό χάρτη της ΝΑ Ευρώπης.

Τόσο με τις υπερδιπλάσιες εξαγωγές αερίου μέσω των ελληνικών terminals στο εννεάμηνο που αυξήθηκαν κατά 169% και την διεύρυνση των χωρών της διαδρομής σε εννιά (Ελλάδα, Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία, Ουκρανία), όσο και με το γεγονός ότι ο Κάθετος Διάδρομος παρέχει πλέον τρίμηνες και ετήσιες δημοπρασίες προιόντων που προσφέρουν επενδυτική ορατότητα στους χρήστες και τους traders.

Καθώς επίσης ότι αυτοί δεν δεσμεύονται από τον τελικό προορισμό (Ουκρανία), αλλά μπορούν να πωλούν αέριο απευθείας στις χώρες διέλευσης, δηλαδή σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία ή Ουγγαρία, βάσει της συμφωνίας του περασμένου Μαρτίου με την Κομισιόν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εμπορική αξία της διαδρομής.

Το restart για τον Κάθετο Διάδρομο

Το πραγματικό ωστόσο restart για τον Κάθετο Διάδρομο, όπως γράφει και έκθεση του Atlantic Council που δημοσιεύτηκε παραμονές της P-TEC με τίτλο “Ενα νέο όραμα για τον Κάθετο Διάδρομο: Παροχή ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη μέσω της βελτιστοποίησης των υποδομών”, δεν είναι το πόσο LNG μπορεί να εισάγουν τα ελληνικά terminals (Ρεβυθούσα, Αλεξανδρούπολη), αλλά το πόσοι πελάτες βορειότερα είναι διατεθειμένοι να δεσμευτούν μακροπρόθεσμα για να το αγοράσουν.

Και για να συμβεί αυτό, όχι μόνο χρειάζεται να πέσουν κι άλλο οι ταρίφες μεταφοράς από χώρα σε χώρα, όπως σημειώνει η έκθεση, αλλά κυρίως πρέπει οι εμπλεκόμενες χώρες να δουν το έργο ως μια ενιαία διαδρομή και όχι ως μια σειρά ανεξάρτητων εθνικών projects, όπως συνεχίζουν να το αντιμετωπίζουν.

Η προσέγγιση Τραμπ-Πούτιν

Τα παραπάνω έχουν την δική τους σημασία όχι μόνο επειδή κάποιες από τις παθογένειες αυτές ίσχυαν και πέρυσι, όσο κυρίως γιατί φέτος υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά σε σχέση με τον Νοέμβρη του 2025.

Την ίδια στιγμή που η Ευρώπη εγκαταλείπει το ρωσικό αέριο, ο Τραμπ “επενδύει” σε αυτό για να πλησιάσει την Μόσχα, όπως γράφει σε μεγάλη του ανάλυση το Forbes. Και ενώ σε λιγότερο από επτά εβδομάδες (1η Ιανουαρίου 2027), τα τελευταία μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας ρωσικού LNG στην Ευρώπη θα πάψουν να ισχύουν, οι ΗΠΑ χαλαρώνουν τις κυρώσεις στην Μόσχα, με πρόσχημα την ανάγκη συγκράτησης των τιμών των καυσίμων.

Και επειδή η συνέχιση της ενεργειακής κρίσης δεν συμφέρει κανέναν, αναλυτές δεν αποκλείουν, μετά και την συμφωνία ΗΠΑ - Ρωσίας για τις εξαγωγές μεγαλύτερων ποσοτήτων ντίζελ, στην αυριανή συνάντηση κορυφής της Σεντζέν να υπάρξουν εξελίξεις και με το ρωσικό αέριο.

Τα αντικρουόμενα συμφέροντα

Ασφαλώς και τα παραπάνω δεν αναιρούν την αξία του Κάθετου Διαδρόμου ως μια εναλλακτική οδός εφοδιασμού σε μια περιοχή, η οποία για δεκαετίες εξαρτώνταν από ένα και μόνο προμηθευτή.

Την σημασία άλλωστε της όδευσης ως μια ευρύτερη πλατφόρμα ενεργειακής ασφάλειας, καθώς και το ρόλο της Ελλάδας από χώρα εισαγωγέα σε εξαγωγικό παίκτη προς το Βορρά, θα αναδείξει στις επαφές που θα έχει σήμερα και αύριο στην Βαρσοβία ο Στ.Παπασταύρου, ο οποίος χθες παρακάθισε σε δείπνο με τον αμερικανό υπ. Ενέργειας Κρίς Ραίτ.

Το ίδιο θα κάνει και κατά τις διμερείς του επαφές με τους ομολόγους του από ΗΠΑ, Ρουμανία, Βουλγαρία και Ουγγαρία, μιλώντας για την σημασία μιας πραγματικά ενιαίας διαδρομής, χωρίς υψηλά σωρευτικά τέλη μεταφοράς, συμφορήσεις και περιορισμούς, προκειμένου να αξιοποιηθεί ακόμη περισσότερο η εξαγωγική δυναμικότητα των ελληνικών terminals.

Εκείνο ωστόσο που δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς είναι ότι τα παραπάνω αντανακλούν κυρίως τα ελληνικά συμφέροντα. Δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι είναι και οι θέσεις της οικοδέσποινας Πολωνίας ή των άλλων βόρειων χωρών (Γερμανία, Λιθουανία) που ανταγωνίζονται την νότια όδευση για την τροφοδοσία με LNG της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με απόληξη την Ουκρανία.

Στο νότιο και δυτικό σκέλος οι προοπτικές

Το θέμα αναδεικνύει η ίδια η έκθεση του Atlantic Council που επισημαίνει ως το πιο σημαντικό ίσως εμπόδιο της διαδρομής Νότου- Βορρά το λεγόμενο “tariff pancaking”, δηλαδή ότι κάθε φορά που το αέριο περνά από ένα εθνικό σύστημα μεταφοράς σε ένα άλλο, επιβάλλονται νέα τέλη εσόδου και εξόδου.

Σύμφωνα με έκθεση του Energy Community του 2025 που επικαλείται η έκθεση, παρ’ ότι το κόστος μεταφοράς μέσω του Κάθετου Διαδρόμου έχει ψαλιδιστεί στα 7-8 €/MWh, εντούτοις παραμένει ακριβότερο από τα περίπου 5-6 €/MWh που κοστίζει η διαδρομή μέσω Βαλτικής προς Ουκρανία, των 3,48 €/MWh της όδευσης Γερμανία - Αυστρία - Ουγγαρία και των μόνο 1,93 €/MWh μέσω Πολωνίας.

Η οικοδέσποινα της συνόδου Πολωνία αποτελεί βασικό προμηθευτή του Κιέβου με LNG, ενισχύει συνεχώς τις υποδομές της και δρομολογεί νέες όπως το σχεδιαζόμενο πλωτό τερματικό LNG (FSRU) στο Γκντανσκ που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία προς το 2028 και το οποίο εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 6 bcm ετησίως στη συνολική δυναμικότητα εισαγωγών της Πολωνίας.

Τούτων δοθέντων όλο και περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να εστιάσει στο να καλύψει με LNG τις ανάγκες του νότιου σκέλους, από την αγορά της Βουλγαρίας και προς τον δυτικό κλάδο, της Β.Μακεδονίας, της Σερβίας και βορειότερα της Ουγγαρίας ή της Σλοβακίας, παρά την περίπτωση της Ουκρανίας.

Και ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η αξιοποίηση του Balkan Stream, που σήμερα μεταφέρει ρωσικό αέριο από την Τουρκία προς Βουλγαρία, Σερβία και Ουγγαρία και αποτελεί την επέκταση του Turk Stream. Στο βαθμό που διακοπούν οι ρωσικές ροές, σημαντικό μέρος της δυναμικότητάς του, τουλάχιστον 15 bcm, θα μείνει ανεκμετάλλευτο.

Load more

Δείτε επίσης

Load more

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας χρησιμοποιούμε τεχνολογίες, όπως cookies, και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως διευθύνσεις IP και αναγνωριστικά cookies, για να προσαρμόζουμε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά σας, για να μετρήσουμε την απόδοση των διαφημίσεων και του περιεχομένου και για να αποκτήσουμε εις βάθος γνώση του κοινού που είδε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο. Κάντε κλικ παρακάτω για να συμφωνήσετε με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας και την επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων για αυτούς τους σκοπούς. Μπορείτε να αλλάξετε γνώμη και να αλλάξετε τις επιλογές της συγκατάθεσής σας ανά πάσα στιγμή επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο.



Πολιτική Cookies
& Προστασία Προσωπικών Δεδομένων