Μια από τις παραμέτρους, που μπήκε στο μπλοκάκι της αγοράς, κατά την ανακοίνωση αποτελεσμάτων του δευτέρου τριμήνου των εγχώριων συστημικών τραπεζών, ήταν η συγκράτηση των διοικήσεων να αναθεωρήσουν ανοδικά την καθοδήγηση κερδοφορίας και απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, παρά την αύξηση της οργανικής κερδοφορίας και τη διαφαινόμενη επιτάχυνσή της στο δεύτερο εξάμηνο.
Πλην της Eurobank, οι διοικήσεις των τριών υπόλοιπων τραπεζών μετέθεσαν για τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου την αναθεώρηση, ενώ η Alpha έχει προγραμματίσει και την ανακοίνωση του επικαιροποιημένου business plan τριετίας. Το ερώτημα που ανακύπτει αυτόματα είναι αν το τρέχον τρίτο τρίμηνο ενέχει στοιχεία, τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν την κερδοφορία των συστημικών τραπεζών.
Σίγουρα, οι τράπεζες θα αναλάβουν, στο τρέχον τρίμηνο, το βάρος της συνεχιζόμενης χορηγίας στο πρόγραμμα ανακαίνισης/δημιουργίας νέων σχολικών μονάδων «Μαριέττα Γιαννάκου», καθώς δεν το έπραξαν στο πρώτο εξάμηνο.
Η φετινή οικονομική επίπτωση για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες από τη δωρεά θα ανέλθει αθροιστικά σε 100 εκατ. ευρώ (σ.σ. 25 εκατ. ευρώ ανά τράπεζα). Πρόκειται, όμως, για δράση που έχει προϋπολογίσει η αγορά, αν και πιθανώς ανέμενε να έχει εγγραφεί νωρίτερα η επίπτωση. Υπό το παραπάνω πρίσμα, το κόστος της χορηγίας μόνο αθροιστικά με άλλες κινήσεις μπορεί να έχει σημασία για την πορεία της φετινής κερδοφορίας.
Ανοικτό θέμα για τις τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες αποτελούν τα δάνεια σε καθεστώς μειωμένης, αλλά προοδευτικά αυξανόμενης δόσης (step-up). Βάσει επιταγών του επόπτη (SSM), Eurobank, Alpha και Πειραιώς (σ.σ. η Εθνική έχει μηδαμινό σχετικό άνοιγμα) τρέχουν καμπάνιες, προκειμένου να πείσουν τους δανειολήπτες να μετατρέψουν σε τοκοχρεωλυτικής δόσης τις υφιστάμενες δανειακές τους συμβάσεις.
Το ποσοστό αποδοχής ξεπερνά το 50%, οι τράπεζες έχουν προϋπολογίσει ότι περίπου το 70% θα αποδεχθεί τις προτάσεις τους και προετοιμάζονται για την πώληση/τιτλοποίηση όσων δανείων παραμείνουν σε καθεστώς step-up, λόγω απροθυμίας των δανειοληπτών να τροποποιήσουν τις υφιστάμενες δανειακές συμβάσεις.
Η Eurobank έκανε πρώτη το επόμενο βήμα, ταξινομώντας step-up δάνεια σε μη εξυπηρετούμενα και εντάσσοντας σημαντικό μέρος αυτών στην περίμετρο νέου χαρτοφυλακίου προς πώληση (project Moon II). Προηγήθηκε οριζόντια άσκηση αξιολόγησης της οικονομικής, περιουσιακής κατάστασης των κατόχων step-up δανείων, ενώ η Eurobank διέθετε επάρκεια συσσωρευμένων προβλέψεων, μέρος των οποίων «έκαψε».
Πειραιώς και Alpha έχουν επιλέξει να εστιάσουν στις καμπάνιες μετατροπής, είναι, όμως, πιθανό, εντός του τρέχοντος ή του επόμενου τριμήνου, να κατατάξουν στα NPEs και εν συνεχεία στα «προοριζόμενα προς πώληση» step-up δάνεια. Από τις δύο κινήσεις ενδέχεται να προκύψει ανάγκη πρόσθετων προβλέψεων.
Το «πακέτο ΔΕΘ» και ο πολιτικός κίνδυνος
Η παράμετρος που προκαλεί τη μεγαλύτερη επενδυτική ανησυχία αφορά στο «πακέτο ΔΕΘ» και την ενδεχόμενη επίπτωσή του στις τράπεζες. Η επικείμενη επίσκεψη του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ αποτελεί την τελευταία, πριν τις εκλογές (σ.σ. όποτε και αν διενεργηθούν ως τη λήξη της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου) και ως εκ τούτου έχει δημιουργηθεί, μέσω συνεχών διαρροών, η προσδοκία ότι θα ανακοινώσει ένα αξιοσημείωτο σε έκταση και διάρκεια πακέτο μέτρων.
Το ενδεχόμενο έκτακτης φορολόγησης τραπεζικών κερδών έχει αποκλειστεί, αλλά παραμένει η ανησυχία για το αν κληθούν οι τράπεζες να αναλάβουν ως χορηγοί πρόσθετες δράσεις, που θα συμπεριληφθούν στο πακέτο ΔΕΘ. Το γεγονός ότι κινήθηκαν ήδη εθελοντικά προς αυτή την κατεύθυνση, ανακοινώνοντας τον περασμένο μήνα πολυετή χορηγία ύψους 160 εκατ. ευρώ, για ανακαίνιση κτηριακών υποδομών και εγκαταστάσεων τριών πανεπιστημίων (ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, ΕΜΠ) μειώνει, αλλά δεν εξαλείφει την ανησυχία, καθώς το προεκλογικό πακέτο θα είναι πολύπτυχο και μακράς διάρκειας (σ.σ. δράσεις ως το 2030).
Τέλος, ιδιαίτερη παράμετρο αποτελεί ο πολιτικός κίνδυνος, που θα αρχίσει, σύμφωνα με χρηματιστές και διαχειριστές κεφαλαίου, να αποτυπώνεται στα εγχώρια assets προοδευτικά μετά το Σεπτέμβριο. Παρ’ ότι δεν έχει άμεση μετρήσιμη επίπτωση στα αποτελέσματα των τραπεζών, η ταχύτητα και η έντασή του ενδέχεται να επιδράσουν σε ρυθμό πιστωτικής επέκτασης, εκδόσεις, προσπάθειες πώλησης χαρτοφυλακίων κ.ά.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι τράπεζες έχουν ολοκληρώσει, σε σημαντικό βαθμό, τις φετινές εκδόσεις χρέους, εκπληρώνοντας τους ενδιάμεσους στόχους MREL, ενώ δευτερεύουσες κινήσεις, όπως η έκδοση ομολογιών από την Εθνική Ασφαλιστική, κίνηση που θα υποβοηθήσει διανομή μερίσματος ή επιστροφή κεφαλαίου, ενισχύοντας την καθαρή θέση της μητρικής Πειραιώς, εκτιμάται ότι θα διενεργηθούν σχετικά άμεσα.
Μήνυμα συνέχειας οι αυξήσεις αποδοχών CEOs τραπεζών
Στον αντίποδα, καμία ανησυχία δεν φαίνεται να προκύπτει για τη συνέχεια των υφιστάμενων διοικητικών ομάδων στις εγχώριες τράπεζες. Τους τελευταίους μήνες με αποφάσεις διοικητικών συμβουλίων αναπροσαρμόστηκαν, αναδρομικά (σ.σ. από 1η Ιανουαρίου), οι μικτές ετήσιες σταθερές αποδοχές διευθυνόντων συμβούλων (CEOs) και αναπληρωτών τους, ως συνέχεια της σημαντικής βελτίωσης της κερδοφορίας.
Πλέον το επίπεδο των ετήσιων μικτών σταθερών αποδοχών για τους CEOs των εγχώριων συστημικών τραπεζών τοποθετείται μεταξύ 1,25 με 1,4 εκατ. ευρώ, φθάνοντας στον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναπροσαρμογή μισθών (σ.σ. φθάνει ως 86%) της τελευταίας οκταετίας.