Σύνοψη
Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε ότι όλοι οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου αναμένεται να κηρύξουν force majeure μέσα στις επόμενες ημέρες, εάν συνεχιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ενώ η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 150 δολάρια το βαρέλι και το LNG στα 40 δολάρια/MMBtu εντός δύο έως τριών εβδομάδων. Η QatarEnergy ήδη απέσυρε 9.000 εργαζόμενους και κήρυξε force majeure μετά από ιρανική επίθεση drone στο εργοστάσιο Ras Laffan, ενώ η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά σταματήσει -με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την Ευρώπη και την παγκόσμια ανάπτυξη. |
Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να «χτυπήσει τις οικονομίες του κόσμου», προβλέποντας ότι όλοι οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου θα αναγκαστούν να διακόψουν την παραγωγή μέσα σε λίγες ημέρες και ότι η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να φτάσει τα 150 δολάρια το βαρέλι.
Ο Σαάντ αλ-Κάαμπι δήλωσε στους Financial Times ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τελείωνε άμεσα, θα χρειάζονταν στο Κατάρ «εβδομάδες έως μήνες» για να επιστρέψει σε κανονικό κύκλο παραδόσεων, μετά από επίθεση ιρανικού drone στη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της χώρας.
Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, αναγκάστηκε αυτή την εβδομάδα να κηρύξει force majeure (νομική ρήτρα ανωτέρας βίας που αναστέλλει συμβατικές υποχρεώσεις) μετά το πλήγμα στο εργοστάσιο Ras Laffan.
Τι αλλάζει τώρα
| Βασικές αλλαγές |
|---|
| ► Κηρύσσεται force majeure από την QatarEnergy μετά την ιρανική επίθεση drone στο Ras Laffan -παραγωγή και παραδόσεις LNG ανεσταλμένες έως πλήρους παύσης εχθροπραξιών. |
| ► Αναμένεται κατά τον υπουργό Κάαμπι να ακολουθήσουν force majeure και οι υπόλοιποι εξαγωγείς του Κόλπου «τις επόμενες ημέρες», εφόσον συνεχιστεί ο πόλεμος. |
| ► Παραμένει κλειστή η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ (24 μίλια στο στενότερο σημείο, κατά μήκος ιρανικής ακτογραμμής) -τουλάχιστον 10 πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα. |
| ► Καθυστερεί η επένδυση 30 δισ. δολαρίων για επέκταση του κοιτάσματος North Field από 77 σε 126 εκατ. τόνους ετησίως -η πρώτη παραγωγή επρόκειτο για το Γ' τρίμηνο 2025. |
| ► Εκτινάσσεται το Brent κατά 2,5% στα 87,6 δολάρια/βαρέλι -ο υπουργός προβλέπει άνοδο έως τα 150 δολάρια εντός 2-3 εβδομάδων αν κλείσουν τα Στενά. |
| ► Αναμένεται το LNG να εκτιναχθεί στα 40 δολάρια/MMBtu (~117 €/MWh) -σχεδόν τετραπλάσιο επίπεδο σε σχέση με πριν από την έναρξη του πολέμου. |
Παρότι το Κατάρ εξάγει μόνο μικρό μέρος του φυσικού του αερίου στην Ευρώπη, ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε ότι η ήπειρος θα υποστεί σημαντικές πιέσεις, καθώς οι αγοραστές από την Ασία θα υπερπλειοδοτούν έναντι των Ευρωπαίων για όποιο αέριο είναι διαθέσιμο στην αγορά, ενώ και άλλες χώρες του Κόλπου ενδέχεται να αδυνατούν να τηρήσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις.
«Όλοι όσοι δεν έχουν κηρύξει force majeure αναμένουμε ότι θα το κάνουν τις επόμενες ημέρες, εφόσον συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Όλοι οι εξαγωγείς στην περιοχή του Κόλπου θα αναγκαστούν να το πράξουν», δήλωσε ο Κάαμπι. «Αν δεν το κάνουν, κάποια στιγμή θα κληθούν να πληρώσουν αποζημιώσεις γι' αυτό, και αυτή θα είναι δική τους επιλογή».
Τα σχόλια του Κάαμπι αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη ανησυχία στον Κόλπο για τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει εκτεταμένη αναταραχή σε ολόκληρη την πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή.
Το Brent αυξήθηκε κατά 2,5% στα 87,6 δολάρια το βαρέλι μετά τη δημοσίευση του άρθρου, στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης.
«Αυτό θα πλήξει τις οικονομίες του κόσμου», είπε.
«Αν ο πόλεμος συνεχιστεί για μερικές εβδομάδες, η παγκόσμια ανάπτυξη θα επηρεαστεί. Οι τιμές της ενέργειας θα αυξηθούν παντού. Θα υπάρξουν ελλείψεις σε ορισμένα προϊόντα και θα δημιουργηθεί μια αλυσιδωτή αντίδραση με εργοστάσια που δεν θα μπορούν να προμηθεύσουν την αγορά».
Δήλωσε ότι αν και δεν υπήρξε ζημιά στις υπεράκτιες εγκαταστάσεις του Κατάρ, οι επιπτώσεις στις χερσαίες εγκαταστάσεις εξακολουθούν να αξιολογούνται. «Δεν γνωρίζουμε ακόμη την έκταση των ζημιών, καθώς αυτή τη στιγμή βρίσκεται ακόμη υπό αξιολόγηση. Δεν είναι σαφές πόσο χρόνο θα χρειαστούν οι επισκευές», είπε.
Σενάρια & Triggers
| Θέμα/Μεταβλητή | Επίπεδο/Σενάριο | Τι σημαίνει/Ποιος επηρεάζεται | Τι να δούμε/Trigger |
|---|---|---|---|
| Τιμή Brent | 87,6 → έως 150 $/βαρέλι | Πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως | Κλείσιμο/άνοιγμα Στενών Ορμούζ· ανακοίνωση παύσης πυρός |
| Τιμή LNG | ~10 → 40 $/MMBtu (~117 €/MWh) | Ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας υπό έντονη πίεση - Μάχη με Ασία για φορτία | Επαναλειτουργία Ras Laffan· νέα force majeure από χώρες του Κόλπου |
| Στενά Ορμούζ | Ουσιαστικά κλειστά — 10+ πλοία πληγέντα | Διαταραχή σε ενέργεια, πετροχημικά, πρώτες ύλες λιπασμάτων παγκοσμίως | Αποτελεσματικότητα αμερικανικής ναυτικής συνοδείας· επίπεδα ασφαλίστρων πλοίων |
Η επένδυση ύψους 30 δισ. δολαρίων του Κατάρ για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου North Field από 77 εκατ. σε 126 εκατ. τόνους ετησίως έως το 2027 θα καθυστερήσει επίσης, πρόσθεσε. Η πρώτη παραγωγή επρόκειτο να ξεκινήσει το τρίτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. «Θα καθυστερήσει σίγουρα όλα τα σχέδια επέκτασής μας», δήλωσε ο Κάαμπι.
«Αν επιστρέψουμε στην κανονικότητα σε μία εβδομάδα, ίσως η επίδραση είναι μικρή· αν διαρκέσει έναν ή δύο μήνες, τότε είναι διαφορετικό».
Προέβλεψε ότι οι τιμές του αργού θα μπορούσαν να εκτιναχθούν στα 150 δολάρια το βαρέλι μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες, εάν δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία δεν μπορέσουν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Εκτίμησε επίσης ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να φτάσουν τα 40 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu - μονάδα ενέργειας για αέριο), περίπου 117 ευρώ ανά MWh, σχεδόν τετραπλάσιο επίπεδο σε σχέση με πριν από την έναρξη του πολέμου.
Πρόσθεσε ότι οι επιπτώσεις της διαταραχής στο θαλάσσιο εμπόριο μέσω των Στενών θα επεκταθούν πολύ πέρα από τις αγορές ενέργειας και θα πλήξουν πολλούς κλάδους, καθώς η περιοχή παράγει μεγάλο μέρος των παγκόσμιων πετροχημικών προϊόντων και πρώτων υλών λιπασμάτων.
Η ναυσιπλοΐα μέσω της θαλάσσιας οδού έχει ουσιαστικά σταματήσει από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν την επίθεσή τους στο Ιράν το Σάββατο. Τουλάχιστον 10 πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα, τα ασφάλιστρα έχουν εκτιναχθεί και πολλοί πλοιοκτήτες δεν είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν τα πλοία και τα πληρώματά τους.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες, καθώς επιδιώκουν να καταστρέψουν το ισλαμικό καθεστώς. Ο Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το αμερικανικό ναυτικό θα συνοδεύει πλοία μέσω των Στενών και ότι προσφέρει πρόσθετη ασφαλιστική κάλυψη σε ναυτιλιακές εταιρείες.
Ωστόσο, ο Κάαμπι δήλωσε ότι θα εξακολουθεί να είναι επικίνδυνο για τα πλοία να διέρχονται από τα Στενά -τα οποία έχουν πλάτος μόλις 24 μίλια στο στενότερο σημείο τους και εκτείνονται κατά μήκος της ιρανικής ακτογραμμής- όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Ο Κάαμπι πρόσθεσε: «Πέρα από την ενέργεια, θα υπάρξει παύση και σε όλο το άλλο εμπόριο μεταξύ του [Κόλπου] και του υπόλοιπου κόσμου, κάτι που θα έχει σημαντική επίδραση στις οικονομίες του [Κόλπου] και όλων των εμπορικών εταίρων διεθνώς».
Το Κατάρ, που φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στην περιοχή, διατηρούσε παραδοσιακά καλές σχέσεις με το Ιράν. Ωστόσο, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει εξαπολύσει πολλαπλές επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον του και άλλων κρατών του Κόλπου, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει το κόστος για τις ΗΠΑ στοχοποιώντας ενεργειακές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια, αμερικανικές βάσεις και πρεσβείες.
Ο Κάαμπι, ο οποίος είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, δήλωσε ότι η εταιρεία δεν είχε άλλη επιλογή παρά να κηρύξει force majeure μετά την επίθεση με ιρανικό drone στο Ras Laffan τη Δευτέρα. Επικαλέστηκε λόγους ασφάλειας, προσθέτοντας ότι οι υπεράκτιες εγκαταστάσεις της εταιρείας αντιμετώπιζαν επίσης απειλή επίθεσης, παρότι δεν υπέστησαν ζημιές.
«Μας ενημέρωσε ο στρατός μας ότι υπήρχε άμεση απειλή για τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις. Έτσι διακόψαμε τις δραστηριότητες με ασφάλεια και μετακινήσαμε περίπου 9.000 εργαζόμενους μέσα σε 24 ώρες», είπε.
«Όταν οι άνθρωποί μας κινδυνεύουν και δεχόμαστε πλήγματα σε στρατιωτική ζώνη και δεν μπορούμε πλέον να εργαστούμε, δεν μπορούμε να θέσουμε τους ανθρώπους μας σε κίνδυνο -πρέπει να κηρύξουμε force majeure».
Η παραγωγή στο Κατάρ δεν θα επανεκκινήσει έως ότου υπάρξει πλήρης παύση των εχθροπραξιών, είπε. «Το σήμα θα είναι όταν ο στρατός μας πει ότι υπάρχει πλήρης παύση των εχθροπραξιών και ότι δεν δεχόμαστε πλέον επιθέσεις», δήλωσε.
«Δεν πρόκειται να θέσουμε τους ανθρώπους μας σε κίνδυνο».
Μετά την επανεκκίνηση, προέβλεψε ότι θα υπάρξουν σοβαρά προβλήματα, πέρα από την αποκατάσταση των μηχανημάτων που ψύχουν και συμπιέζουν το αέριο ώστε να μετατραπεί σε υγρό και να μεταφερθεί με πλοία.
«Τα πλοία μας βρίσκονται παντού», είπε, προσθέτοντας ότι μόνο έξι ή επτά από τα 128 δεξαμενόπλοια του στόλου του Κατάρ βρίσκονταν διαθέσιμα. «Κάθε πλοίο χρειάζεται μία ή δύο ημέρες και μπορείς να φορτώσεις έξι ή επτά τη φορά», εξήγησε, αναφερόμενος στον χρόνο που θα χρειαστεί για να αποκατασταθεί η κανονικότητα.
Απέρριψε την ιδέα ότι η απόφαση του Κατάρ να επικαλεστεί force majeure και να μην πραγματοποιήσει παραδόσεις θα έπληττε τη μακροχρόνια φήμη της χώρας ως του πιο αξιόπιστου προμηθευτή LNG. «Δεν πιστεύουμε ότι κάποιος θα τολμήσει να μας πει ότι δεν είμαστε αξιόπιστοι επειδή βομβαρδιζόμασταν και δεν παραδώσαμε», είπε.
Ακόμη κι αν το επιθυμούσε, το Κατάρ δεν θα μπορούσε να βρει αέριο στην αγορά για να καλύψει τις χαμένες παραδόσεις προς τους πελάτες του. «Ας υποθέσουμε ότι θέλεις να αγοράσεις 77 εκατομμύρια τόνους και να τους παραδώσεις στους πελάτες σου -δεν υπάρχουν 77 εκατομμύρια τόνοι διαθέσιμοι στην αγορά για να τους αγοράσεις», κατέληξε.
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
|---|
| ► Παρακολουθήστε τις ανακοινώσεις για το status των Στενών του Ορμούζ και τα ασφάλιστρα ναυτιλίας: επανεκκίνηση κανονικής διέλευσης ή νέα κλιμάκωση αποτελεί το κρισιμότερο trigger για την κατεύθυνση των τιμών πετρελαίου και LNG. |
| ► Παρακολουθήστε τυχόν κηρύξεις force majeure από τους υπόλοιπους εξαγωγείς του Κόλπου (ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ): κάθε νέα ανακοίνωση επιβεβαιώνει την πρόβλεψη Κάαμπι και σηματοδοτεί διεύρυνση της ενεργειακής κρίσης πέρα από το Κατάρ. |