Σύνοψη
Το Ιράν έπληξε με βαλλιστικό πύραυλο την εγκατάσταση LNG Ras Laffan στο Κατάρ -τη μεγαλύτερη στον κόσμο- προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές και κλιμακώνοντας δραματικά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η επίθεση απειλεί με παρατεταμένη παγκόσμια έλλειψη φυσικού αερίου, καθώς το Ras Laffan αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG, ενώ οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν. |
Το Ιράν έπληξε με βαλλιστικό πύραυλο την τοποθεσία της μεγαλύτερης εγκατάστασης υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο στο Κατάρ, προκαλώντας «εκτεταμένες ζημιές», σε αντίποινα για επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η επίθεση της Τετάρτης σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και απειλεί με σοβαρές επιπτώσεις για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Το Κατάρ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) παγκοσμίως και ο μεγαλύτερος προμηθευτής της Ασίας.
Το υπουργείο Άμυνας του Κατάρ ανέφερε στην πλατφόρμα X ότι το Ιράν εκτόξευσε πέντε βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων οι τέσσερις αναχαιτίστηκαν και ένας έπληξε το Ras Laffan, ένα τεράστιο βιομηχανικό συγκρότημα που φιλοξενεί τις μονάδες LNG της κρατικής QatarEnergy και διυλιστήριο καυσίμων. Εκεί βρίσκεται επίσης η μονάδα Pearl GTL (Gas-to-Liquids, μετατροπή φυσικού αερίου σε υγρά καύσιμα) της Shell, αξίας 18 δισ. δολαρίων, η οποία μετατρέπει φυσικό αέριο σε χημικές πρώτες ύλες και καύσιμα.
Τα νέα δεδομένα
| Βασικές αλλαγές |
| ► Πλήττεται το Ras Laffan, που αντιστοιχεί στο ~20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG -κίνδυνος παρατεταμένης έλλειψης φυσικού αερίου. |
| ► Εκτινάσσονται οι τιμές ενέργειας: Brent +9,5% στα 118 $/βαρέλι, φυσικό αέριο Ευρώπης +30% στα 70 €/MWh. |
| ► Κλιμακώνεται η σύγκρουση με ιρανικές απειλές κατά εγκαταστάσεων σε ΗΑΕ και Σαουδική Αραβία -αναστολή δραστηριοτήτων στο Habshan. |
| ► Προειδοποιεί ο Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα «καταστρέψουν ολοκληρωτικά» το South Pars σε περίπτωση νέας ιρανικής επίθεσης. |
| ► Απελαύνονται Ιρανοί στρατιωτικοί ακόλουθοι από το Κατάρ -κηρύχθηκαν personae non gratae. |
«Οι ομάδες έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκαν άμεσα για τον περιορισμό των πυρκαγιών, καθώς έχουν προκληθεί εκτεταμένες ζημιές», ανέφερε η QatarEnergy.
Αναλυτές σημείωσαν ότι η επίθεση μπορεί να προκαλέσει «παρατεταμένη παγκόσμια έλλειψη φυσικού αερίου», ανάλογα με την έκταση των ζημιών, καθώς το Ras Laffan αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG.
«Ακόμη και όταν ο πόλεμος τελειώσει, οι επιπτώσεις στην προσφορά μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια, καθώς θα απαιτηθούν εκτεταμένες επισκευές», δήλωσε ο ενεργειακός αναλυτής Σολ Κάβονικ της MST Financial.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Πέμπτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα «καταστρέψουν ολοκληρωτικά» το κοίτασμα South Pars του Ιράν, εάν η Τεχεράνη επιτεθεί εκ νέου σε εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ.
Αντίκτυπος στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά
Ο πόλεμος που διεξάγουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας, με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ (το στρατηγικό πέρασμα μεταξύ Περσικού Κόλπου και Ινδικού Ωκεανού) να έχει σχεδόν παραλύσει υπό ιρανικά πυρά, θυμίζει το Bloomberg.
Όλοι οι παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου έχουν αναγκαστεί να μειώσουν την παραγωγή τους, ενώ ορισμένες ασιατικές χώρες αντιμετώπιζαν ήδη τον κίνδυνο ελλείψεων ή και επιβολής δελτίου πριν από το τελευταίο κύμα επιθέσεων.
Το Ιράν είχε δεσμευθεί να προχωρήσει σε αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Κόλπο μετά από επίθεση στο South Pars, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και βασικού πυλώνα του εγχώριου ενεργειακού συστήματος της χώρας.
Σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος, το Ισραήλ έπληξε το κοίτασμα. Η επίθεση αυτή ήταν η πρώτη εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου και στόχευσε επίσης πετροχημικές μονάδες που τροφοδοτούνται από το South Pars, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα του Ιράν. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξήθηκαν, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (η ελίτ στρατιωτική δύναμη της χώρας) προειδοποίησαν ότι θα πλήξουν ορισμένες από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Ras Laffan, καθώς και μονάδες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και διυλιστήριο στη Σαουδική Αραβία, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το Brent ενισχύθηκε κατά 9,5% στα 118 δολάρια ανά βαρέλι σήμερα το πρωί. Οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύονται 30% στα 70,7 ευρώ ανά MWh, το υψηλότερο επίπεδό τους από την έναρξη της σύγκρουσης.
Αντιδράσεις κρατών του Κόλπου
Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε drones και βαλλιστικούς πυραύλους στην Ανατολική Επαρχία, καθώς και τέσσερις πυραύλους που κατευθύνονταν προς το Ριάντ.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι αντιμετωπίζουν «περιστατικά» στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου Habshan και στο πετρελαϊκό πεδίο Bab στο Άμπου Ντάμπι, λόγω συντριμμιών από αναχαιτίσεις πυραύλων. Οι δραστηριότητες στο Habshan ανεστάλησαν.
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι οι επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή της χώρας σηματοδοτούν «ένα νέο επίπεδο σύγκρουσης» και δεσμεύθηκε ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει «οφθαλμόν αντί οφθαλμού».
Το Κατάρ, το οποίο διατηρεί καλύτερες σχέσεις με το Ιράν σε σύγκριση με άλλα κράτη του Κόλπου και είχε διαμεσολαβήσει στο παρελθόν μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, καταδίκασε την επίθεση στο Ras Laffan ως «επικίνδυνη κλιμάκωση και κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας του κράτους».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ κήρυξε τους Ιρανούς στρατιωτικούς ακολούθους «personae non gratae» (ανεπιθύμητα πρόσωπα), δίνοντάς τους εντολή να εγκαταλείψουν τη χώρα εντός 24 ωρών.
Διεθνείς ενεργειακές εταιρείες, όπως οι ExxonMobil, TotalEnergies και Shell, έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στο Ras Laffan σε συνεργασία με την QatarEnergy. Εκπρόσωπος της Shell δήλωσε ότι η εταιρεία «αξιολογεί επί του παρόντος τον πιθανό αντίκτυπο σε περιουσιακά στοιχεία που λειτουργεί ή χρησιμοποιεί στο Ras Laffan».
Το Κατάρ και τα ΗΑΕ είχαν προηγουμένως καταδικάσει την επίθεση στο South Pars, με την Ντόχα να τη χαρακτηρίζει «επικίνδυνη» και «ανεύθυνη», ενώ τα ΗΑΕ «υπογράμμισαν την ανάγκη αποφυγής στοχοποίησης κρίσιμων υποδομών υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».
Το South Pars αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και προέκταση του North Field του Κατάρ.
Πίεση για αποκλιμάκωση
Ο Τόρμπγιορν Σόλτβετ, αναπληρωτής διευθυντής στη Verisk Maplecroft (εταιρεία ανάλυσης γεωπολιτικού κινδύνου), δήλωσε ότι η επίθεση ενισχύει την εκτίμηση ότι ο πόλεμος «πιθανότατα θα παραταθεί έως τον Μάιο, χωρίς άμεση ορατή διέξοδο».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα τη διατήρηση χαμηλών τιμών ενέργειας, έχει εγκρίνει την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου (SPR - Strategic Petroleum Reserve) σε συντονισμό με άλλα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, σε μια προσπάθεια συγκράτησης των τιμών.
Ωστόσο, ο κίνδυνος παρατεταμένων διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ή διεύρυνσης των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές του Κόλπου ενδέχεται να οδηγήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ακόμη υψηλότερα.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άσκησε επίσης πίεση για αποκλιμάκωση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, μετά τα ιρανικά και ισραηλινά πλήγματα σε βασικούς ενεργειακούς κόμβους που αναστάτωσαν τις διεθνείς αγορές.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν στην επίθεση στο South Pars και ότι το Ισραήλ θα απέχει από περαιτέρω πλήγματα στην περιοχή. Προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση του Ιράν σε εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ θα οδηγήσει τις ΗΠΑ να «καταστρέψουν πλήρως» το South Pars. Μετά τις δηλώσεις του, οι τιμές πετρελαίου περιόρισαν τα κέρδη τους και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) των αμερικανικών μετοχών ενισχύθηκαν.
Οι τιμές πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου κατά 50% από την έναρξη του πολέμου, ο οποίος έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και έχει μειώσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλη τη Μέση Ανατολή.
https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/116253388303392718/embed
Το Ιράν έχει ήδη πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή κατά τη διάρκεια του πολέμου, συμπεριλαμβανομένων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία.
Το Ιράκ, το οποίο εξαρτάται από εισαγωγές ιρανικού φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ανακοίνωσε ότι οι ροές διακόπηκαν πλήρως και προειδοποίησε ότι αυτό θα «επηρεάσει το ηλεκτρικό δίκτυο».
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
| ► Παρακολουθήστε την πορεία επισκευών στο Ras Laffan και τυχόν αναθεώρηση εξαγωγών LNG από την QatarEnergy -κάθε εβδομάδα καθυστέρησης σημαίνει πίεση στις τιμές φυσικού αερίου, ιδίως στην Ασία. |
| ► Ελέγξτε εάν το Ιράν θα κλιμακώσει τις επιθέσεις σε εγκαταστάσεις ΗΑΕ και Σαουδικής Αραβίας -νέο χτύπημα θα ενεργοποιήσει την αμερικανική απειλή κατά του South Pars και θα ωθήσει το Brent πάνω από τα 120 $/βαρέλι. |