Πύραυλος-απάντηση Ιραν στη μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG στον κόσμο

Το Ιράν έπληξε με βαλλιστικό πύραυλο την τοποθεσία της μεγαλύτερης εγκατάστασης υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο στο Κατάρ, προκαλώντας «εκτεταμένες ζημιές» σε αντίποινα για προηγούμενη επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η επίθεση της Τετάρτης σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και απειλεί με σοβαρές επιπτώσεις για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Το Κατάρ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως και ο μεγαλύτερος προμηθευτής της Ασίας.

Το υπουργείο Άμυνας του Κατάρ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι το Ιράν εκτόξευσε πέντε βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων οι τέσσερις αναχαιτίστηκαν και ένας έπληξε το Ras Laffan, ένα τεράστιο βιομηχανικό συγκρότημα που φιλοξενεί τις μονάδες LNG της κρατικής QatarEnergy και διυλιστήριο καυσίμων. Εκεί βρίσκεται επίσης η μονάδα Pearl GTL της Shell, αξίας 18 δισ. δολαρίων, η οποία μετατρέπει φυσικό αέριο σε χημικές πρώτες ύλες και καύσιμα.

«Οι ομάδες έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκαν άμεσα για τον περιορισμό των πυρκαγιών, καθώς έχουν προκληθεί εκτεταμένες ζημιές», ανέφερε η QatarEnergy.

Αναλυτές δήλωσαν ότι η επίθεση έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει «παρατεταμένη παγκόσμια έλλειψη φυσικού αερίου», ανάλογα με το εύρος των ζημιών, καθώς το Ras Laffan αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG.

«Ακόμη και όταν ο πόλεμος τελειώσει, οι επιπτώσεις στην προσφορά θα μπορούσαν να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια, καθώς θα απαιτηθεί χρόνος για τις επισκευές», δήλωσε ο ενεργειακός αναλυτής Σολ Κάβονικ της MST Financial.

Ο πόλεμος που διεξάγουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας, με τη ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ να έχει σχεδόν σταματήσει υπό ιρανικά πυρά, θυμίζουν οι Financial Times.

Όλοι οι παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου έχουν αναγκαστεί να μειώσουν την παραγωγή τους. Ορισμένες ασιατικές χώρες αντιμετώπιζαν ήδη τον κίνδυνο ελλείψεων ενέργειας ή και επιβολής δελτίου πριν από το τελευταίο κύμα επιθέσεων.

«Εάν η παραγωγική ικανότητα LNG στο Ras Laffan έχει υποστεί ζημιές, τότε η ισορροπία στην αγορά φυσικού αερίου γίνεται ακόμη πιο περιορισμένη», δήλωσε ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, διευθυντής για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και LNG στη Wood Mackenzie.

Το Ιράν είχε δεσμευθεί να προβεί σε αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων σε όλο τον Κόλπο μετά από επίθεση νωρίτερα την ίδια ημέρα στο South Pars, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και βασικό πυλώνα του εγχώριου ενεργειακού συστήματος της χώρας.

Η επίθεση αυτή ήταν η πρώτη εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου και στόχευσε επίσης πετροχημικές μονάδες που τροφοδοτούνται από το South Pars, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα του Ιράν. Ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το Ισραήλ ανέλαβαν άμεσα την ευθύνη, ενώ και οι δύο χώρες αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξήθηκαν, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησαν ότι θα πλήξουν ορισμένες από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Ras Laffan, καθώς και μονάδες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και διυλιστήριο στη Σαουδική Αραβία, στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το Brent αυξήθηκε σχεδόν κατά 8%, ξεπερνώντας τα 111 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου σημείωσαν άνοδο 6%, φθάνοντας τα 54 ευρώ ανά MWh.

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι αναχαίτισε drones και βαλλιστικούς πυραύλους στην πλούσια σε πετρέλαιο Ανατολική Επαρχία, καθώς και τέσσερις πυραύλους που κατευθύνονταν προς την πρωτεύουσα Ριάντ.

Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και ένας από τους κορυφαίους πολεμικούς αξιωματούχους της χώρας, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι οι επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή του Ιράν σηματοδοτούν «ένα νέο επίπεδο σύγκρουσης». Δεσμεύθηκε ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει «οφθαλμόν αντί οφθαλμού».

Το Κατάρ, το οποίο διατηρεί καλύτερες σχέσεις με το Ιράν σε σχέση με άλλα κράτη του Κόλπου και είχε στο παρελθόν διαμεσολαβήσει μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, καταδίκασε την επίθεση στο Ras Laffan ως «επικίνδυνη κλιμάκωση και κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας του κράτους».

Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι κήρυξε τους Ιρανούς στρατιωτικούς και διπλωματικούς ακολούθους «persona non grata», δίνοντάς τους εντολή να εγκαταλείψουν τη χώρα εντός 24 ωρών.

Διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες όπως οι ExxonMobil, TotalEnergies και Shell έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στο Ras Laffan, σε συνεργασία με την QatarEnergy.

Το Κατάρ και τα ΗΑΕ είχαν προηγουμένως καταδικάσει την επίθεση στο South Pars, με τη Ντόχα να τη χαρακτηρίζει «επικίνδυνη» και «ανεύθυνη», ενώ τα ΗΑΕ «υπογράμμισαν την ανάγκη αποφυγής στοχοποίησης κρίσιμων υποδομών υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Το South Pars αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και προέκταση του North Field του Κατάρ.

Ο Τόρμπγιορν Σόλτβετ, αναπληρωτής διευθυντής στην εταιρεία ανάλυσης κινδύνου Verisk Maplecroft, δήλωσε ότι η επίθεση στο ιρανικό κοίτασμα ενισχύει την εκτίμηση ότι ο πόλεμος «πιθανότατα θα παραταθεί έως τον Μάιο, χωρίς σαφή διέξοδο στον ορίζοντα».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε θέσει ως βασική προτεραιότητα τη διατήρηση χαμηλών τιμών ενέργειας, έχει εγκρίνει την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου σε συντονισμό με άλλα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, σε μια προσπάθεια συγκράτησης των τιμών.

Ωστόσο, ο κίνδυνος παρατεταμένων διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ή διεύρυνσης των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές του Κόλπου θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ακόμη υψηλότερα.

Το Ιράν είχε ήδη πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή κατά τη διάρκεια του πολέμου, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων στα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία, καθώς και κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και στις δύο χώρες.

Το Ιράκ, το οποίο εξαρτάται από εισαγωγές ιρανικού φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ανακοίνωσε ότι οι ροές από το Ιράν σταμάτησαν πλήρως το απόγευμα της Τετάρτης και προειδοποίησε ότι αυτό θα «επηρεάσει το ηλεκτρικό δίκτυο».