Το 23ο Παγκόσμιο Κύπελλο υπήρξε από κάθε άποψη ένα από τα καλύτερα αυτής της διοργάνωσης που πλησιάζει τα 100 χρόνια. Σίγουρα όμως, το τελευταίο «Μουντιάλ» υπήρξε μια εντυπωσιακή οικονομική επιτυχία. Με πρόεδρο τον Τζιάννι Ινφαντίνο, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA) αποκόμισε περί τα 10 δισ. δολλάρια έσοδα, που αποτελούν μοναδικό ρεκόρ για τα οικονομικά της.
Όπως ρεκόρ αποτελούν και τα 5,5 εκατομμύρια θεατές που γέμισαν τα γήπεδα παρακολουθώντας 104 αγώνες. Τους τελευταίους τους παρακολούθησαν και περί τα 2 δισεκατομμύρια τηλεθεατές παγκοσμίως, ένα ρεκόρ που ήδη προβληματίζει δύο μεγάλες χώρες απούσες από την ποδοσφαιρική γιορτή, την Κίνα και την Ινδία.
Όλα αυτά, όπως είναι επόμενο, κίνησαν το ενδιαφέρον περιπλανώμενων περί τις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, τα οποία αναζητούν ευκαιρίες αποδόσεων, ιδιαίτερα δε σε τομείς δημοφιλείς όπως ο αθλητισμός και οι καλλιτεχνικές εκδηλώσεις.
Έτσι, κάποιοι επενδυτές, με πρώτους στενούς φίλους του προέδρου των ΗΠΑ, πρότειναν στον πρόεδρο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) να ιδιωτικοποιήσει την οργάνωση αυτή, σε μια φάση όπου το ποδόσφαιρο ως οικονομική δραστηριότητα καλπάζει.
Κάθε χρόνο, το ποδόσφαιρο παγκοσμιοποιείται όλο και περισσότερο και σήμερα υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύει πάνω από 1,5 τρισ. δολάρια σε αγαθά και υπηρεσίες. Υπολογίζεται επίσης ότι σε παγκόσμιο επίπεδο περισσότεροι από 500 εκατομμύρια άνθρωποι ασχολούνται και απασχολούνται σε ποδοσφαιρικές δραστηριότητες, ως παίκτες, διαιτητές, ιατροί, προπονητές, μάνατζερ κοκ.
Περιττό δε να τονιστεί ότι το ποδόσφαιρο αποτελεί και χρηματιστηριακή αξία.
Μια εμπειρική μελέτη του δείκτη Dow Jones Stoxx Football παρουσιάζει υψηλή μεταβλητότητα στις αποδόσεις και τις τιμές των μετοχών όσον αφορά ένα δείγμα συλλόγων που διακινούνται στο χρηματιστήριο, καθώς και ανεπαρκές βάθος αγοράς (χαμηλοί και ακανόνιστοι όγκοι συναλλαγών).
Όμως, η θεωρητική ανάλυση της σχέσης μεταξύ της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά και της μεταβλητότητας της τιμής των μετοχών δεν βασίζεται σε ανεπαρκή χρηματοδότηση από κερδοσκόπους που υιοθετούν «αντιθετική» συμπεριφορά, αλλά στην αβεβαιότητα που συνδέεται με τη θεμελιώδη αξία των ποδοσφαιρικών συλλόγων.
Το αποτέλεσμα είναι πολλαπλές ισορροπίες στην αγορά περιουσιακών στοιχείων. Από την παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο οι μεσίτες και οι εξειδικευμένοι ελεγκτές αξιολογούν τρεις αντιπροσωπευτικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους, φαίνεται ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί η πραγματική θεμελιώδης αξία μιας ποδοσφαιρικής επιχείρησης.
Οι αθλητικές επιδόσεις ενός συλλόγου έχουν ισχυρή επίδραση στην τιμή της μετοχής του καθ' όλη τη διάρκεια της σεζόν (δοκιμάστηκε με αγγλικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους). Ένα τέτοιο αποτέλεσμα ανοίγει δρόμο για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τη θεμελιώδη αξία ενός ποδοσφαιρικού συλλόγου.
Αντί να λάβουμε υπόψη - όπως στην αγγλοαμερικανική άποψη - ότι η χρηματιστηριακή αγορά θα πειθαρχήσει στη διακυβέρνηση και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών συλλόγων, θα άξιζε να γίνει πιο αυστηρή η αξιολόγηση του προϋπολογισμού των συλλόγων πριν από την έκθεσή τους στη λειτουργία της χρηματοπιστωτικής αγοράς.
Και τούτο διότι η κατάσταση που επικρατεί διεθνώς .στην οικονομική και διοικητική δομή των ποδοσφαιρικών συλλόγων, με εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, είναι περίπλοκη και πολλαπλώς ιδιόμορφη. Με χρήμα πάντως που ρέει άφθονο.
Υπό αυτή την έννοια, η πρόταση του προέδρου της FIFA, παρά το γεγονός ότι αποσύρθηκε από τον ίδιο μετά την οργισμένη αντίδραση της UEFA, δεν στερείται ερεισμάτων, προσκρούει όμως σε θεσμικά εμπόδια.
Η FIFA συνεχίζει να περιγράφει τον εαυτό της ως μη κερδοσκοπικό διοικητικό όργανο: ενεργεί προς το συμφέρον του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, ωστόσο τώρα θέλει να δημιουργήσει μια εμπορική εταιρεία αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Τζιάνι Ινφαντίνο θα μπορούσε τελικά να αναλάβει ανώτερο ρόλο σε αυτή την εταιρεία μετά τη λήξη της προεδρίας του στη FIFA, Ακόμα κι αν αυτό δεν συμβεί ποτέ, είναι λογικό να αναρωτηθούμε εάν ο πρόεδρος του διοικητικού οργάνου του διεθνούς ποδοσφαίρου θα πρέπει επίσης να σχεδιάζει μια εμπορική δομή στην οποία θα ήταν και ο ηγέτης της.
Και από την άποψη αυτή, η ιστορία μας λέει ότι για πάρα πολλά χρόνια, η πολιτική της FIFA διαμορφώθηκε πάντα από κίνητρα. Ο Ινφαντίνο έχει χτίσει μεγάλο μέρος της προεδρίας του γύρω από την επέκταση των τουρνουά και την αύξηση των οικονομικών διανομών στις 204 Ποδοσφαιρικές Ομοσπονδίες - μέλη. Έτσι το να ζητάς από αυτές τις ίδιες ομοσπονδίες να ψηφίσουν μια πρόταση που υπόσχεται δισεκατομμύρια περισσότερα για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, δεν ακυρώνει τη διαδικασία, ούτε θα πρέπει κανείς να προσποιείται ότι τα οικονομικά κίνητρα δεν παίζουν κανένα ρόλο στη διεθνή ποδοσφαιρική πολιτική.
Ο ίδιος ο Ινφαντίνο είπε ότι η FIFA υπάρχει «για να υπηρετεί τα μέλη μας» και ότι «το ποδόσφαιρο ανήκει σε όλους».
Εάν ο ρόλος του είναι να κυβερνά το ποδόσφαιρο για λογαριασμό αυτών των μελών, η όλη ιστορία παίρνει διαφορετική τροπή. Εάν είστε ένα μικρότερο έθνος που δεν έχει προκριθεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο, θα ψηφίσετε κατά του ανθρώπου που προτείνει να επεκταθεί το τουρνουά όταν από την επέκταση αυτή μπορείτε να επωφεληθείτε από τα πλούτη του;
Αυτό είναι μάλλον απίθανο και ο πρόεδρος της FIFA το γνωρίζει. Γι’ αυτό και θα μπει σε πόλεμο με την UEFA, παρά την υποχώρησή του.
Υποχώρησή που κατά την εκτίμησή μας πρέπει να έγινε και κατόπιν συμφωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο Τράμπ, φίλοι του οποίου παίζουν σημαντικό ρόλο στον επενδυτικό όμιλο που θέλει να επενδύσει στη FIFA.