ΑΣΠΙΔΑ Ι: Η συζήτηση για τον πηγαίο κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» κινδυνεύει να πνιγεί στους τεχνικούς όρους. Η ουσία είναι απλούστερη, κι αφορά το ποιος θα κρατά τα κλειδιά του «εγκεφάλου» της ελληνικής αεράμυνας.
Το να μην παίρνει μια χώρα ολόκληρο τον πηγαίο κώδικα ενός ξένου οπλικού συστήματος δεν είναι πρωτοφανές, ακόμη και μεταξύ στενών συμμάχων.
Η Φινλανδία εντάσσει το ισραηλινό David’s Sling στο δικό της σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Η Πολωνία επέλεξε το αμερικανικό IBCS, με ανοικτή και αρθρωτή αρχιτεκτονική ώστε να ενσωματώνει και πολωνικά συστήματα, έστω με συμμετοχή του ξένου προμηθευτή.
Ακόμη και οι Βρετανοί εξαρτώνται από το αμερικανικό πρόγραμμα F-35 για την ενσωμάτωση στο αεροσκάφος του πυραυλικού συστήματος Meteor.
Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως (και είναι μεγάλο αυτό το όμως) υπάρχει μια πολύ κρίσιμη ιδιαιτερότητα. Η ισραηλινή Rafael αναλαμβάνει να αναπτύξει το νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, πάνω στο οποίο θα ενοποιηθεί ολόκληρη η ελληνική αεράμυνα.
Δεν μιλάμε δηλαδή για ένα μεμονωμένο οπλικό σύστημα, αλλά για τον στρατηγικής σημασίας «θόλο» που θα προστατεύει τη χώρα.
Και εδώ αρχίζει το μπέρδεμα.
Τον Ιούλιο ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει ότι ειδικά για το σύστημα διοίκησης και ελέγχου C2 είναι «παντελώς αδύνατο» να μην έχουμε τον πηγαίο κώδικα και δυνατότητα παρέμβασης στην αρχιτεκτονική και εξέλιξή του, ώστε να μη γίνουμε «όμηροι» οποιουδήποτε προμηθευτή.
Ο Μοσέ Πατέλ όμως, από τους βασικούς αρχιτέκτονες της συμφωνίας, απάντησε μέσω της συνέντευξής του στην Καθημερινή, λέγοντας μονολεκτικά «No» στο ερώτημα αν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του C2.
ΑΣΠΙΔΑ ΙΙ: Στη συνέχεια, η ισραηλινή πλευρά έσπευσε να διευκρινίσει ότι προβλέπονται «μεταφορά τεχνογνωσίας και από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας».
Αυτό όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα με ρητή παράδοση του source code. Από την άλλη, ελληνικές στρατιωτικές πηγές επιμένουν ότι η πλήρης πρόσβαση έχει καταγραφεί στη συμφωνία. Άρα έχουμε, τουλάχιστον δημοσίως, αντικρουόμενες εκδοχές.
Επόμενο βέβαια ήταν να υπάρξει και πολιτικός ντόρος. Η ΕΛΑΣ μιλά για κυβέρνηση «έκθετη» και για κίνδυνο η χώρα να καταστεί «όμηρος», ζητώντας καθαρές απαντήσεις για το ποιος θα έχει πρόσβαση στον κώδικα.
Το ΠΑΣΟΚ είχε θέσει το θέμα στη Βουλή από την 1η Σεπτεμβρίου, με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων από τον αρμόδιο τομεάρχη Μιχάλη Κατρίνη, για τον εθνικό έλεγχο και την τεχνολογική αυτονομία του C2.
Η απάντηση εκκρεμεί, εδώ και μια εβδομάδα, ενώ σήμερα ο Κατρίνης επανήλθε με ανακοίνωση ρωτώντας ευθέως: «Σε ποιον ανήκει ο πηγαίος κώδικας;»
Προσοχή όμως: Ούτε η παροχή του πηγαίου κώδικα λύνει ως δια μαγείας όλα τα προβλήματα.
Το πραγματικό τεστ είναι αν αύριο η Ελλάδα θα μπορεί να βάλει νέο ελληνικό ή ευρωπαϊκό ραντάρ, ή διαφορετικούς πύραυλους στο σύστημα, να διορθώσει ή να εξελίξει κρίσιμες λειτουργίες.
Να μην μπορεί δηλαδή η Rafael, το Ισραήλ ή -όπου εμπλέκεται αμερικανική τεχνολογία- και η Ουάσιγκτον, να βάλει αποτρεπτικούς όρους και εμπόδια, εκτός κάποιων συγκεκριμένων εξαιρέσεων, σε σχέση ίσως με γεωπολιτικούς αντιπάλους
Αυτά είναι τα πραγματικά «κλειδιά», οπότε έχει σημασία, κι όχι μόνο πολιτική, να μάθουμε επισήμως, αν τα πήραμε.
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Δεν βγήκε σε καλό ο αυθορμητισμός του υπουργού Υγείας κατά τη χθεσινή τηλεοπτική εμφάνισή του στο Action 24, καθώς η συζήτηση ήρθε στον τζίρο στην εστίαση, με τον ίδιο να υποστηρίζει ότι ήταν αυξημένος.
Προς επίρρωση τούτου, χρησιμοποίησε το κινητό του τηλέφωνο και έθεσε το σχετικό ερώτημα στο ChatGPT (τεχνητή νοημοσύνη): «Θα ρωτήσω το ChatGPT: "μειώθηκε ο τζίρος των εστιατορίων το 2025;". Έχω και το Plus», είπε, αλλά η απάντηση δεν ήταν αυτή που περίμενε.
«Δυστυχώς είναι -1.9%. Δεν κάνει λάθος το chat», παραδέχτηκε αμέσως μετά.
Ατιμη τεχνολογία!
ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «Σαμαρολογίας» συνέχεια, μετά τη νέα κόντρα του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μεσσήνιο, με αφορμή την τοποθέτηση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
«Ο κ. Σαμαράς εχθές σε μία παράγραφο είπε όλα τα επιχειρήματα του Τσίπρα, του Ανδρουλάκη και της Κωνσταντοπούλου μαζί, έβγαλε τρομερή χολή. Αυτή η χολή εάν εξακολουθήσει να εμφανίζεται θα μας κάνει καλό, δεν θα μας κάνει κακό», εκτίμησε η Ντόρα Μπακογιάννη (ΣΚΑΪ).
Ο υπουργός Επικρατείας, Ακης Σκέρτσος, δήλωσε πως «ο κύριος Σαμαράς οφείλει να προστατεύσει την υστεροφημία του», υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος είχε συνεργαστεί με πρόσωπα προερχόμενα από άλλους πολιτικούς χώρους κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του.
Αλλά και η Σοφία Βούλτεψη, κυβερνητική εκπρόσωπος επί των ημερών Σαμαρά, υποστήριξε (στα Παραπολιτικά) πως αυτός «δεν απορρίπτει μόνο το Μητσοτάκη, απορρίπτει και όλους εμάς που τον στηρίξαμε τον καιρό της διακυβέρνησής του».
Και οι τόνοι θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν κάθε μέρα και περισσότερο.
ΔΕΠΑ: Στις τιμές και τον πληθωρισμό, όχι στην επάρκεια εφοδιασμού, επικεντρώνεται το ενεργειακό στοίχημα για τη χώρα, όπως το έθεσε από τη ΔΕΘ, ο CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κώστας Ξιφαράς.
Διευκρίνισε μάλιστα ότι παρ’ ότι το χαρτοφυλάκιο της εταιρείας είναι θωρακισμένο απέναντι στις αναταράξεις που συνδέονται με τη κρίση στο Περσικό, εντούτοις η ΔΕΠΑ παραμένει σε διαρκή επιφυλακή, ώστε να μπορεί, εφόσον χρειαστεί, να εξασφαλίσει ποσότητες όχι μόνο για τους πελάτες της αλλά ακόμη και για ευρύτερες ανάγκες της ελληνικής αγοράς, όπως συνέβη κατά την κρίση του 2022.
Συνοψίζοντας την παρέμβασή του στην ημερίδα της ΔΕΠΑ με θέμα «Η Ελλάδα στο νέο ενεργειακό τοπίο: Υποδομές, αγορές και προοπτικές», θα κρατούσε κανείς το εξής: «Το άγχος είναι να αντιμετωπίσουμε τις τιμές, τον πληθωρισμό και το πώς ο κόσμος θα μπορέσει να αντεπεξέλθει», όπως είπε, καθώς η χώρα μπορεί να έχει θωρακιστεί ως προς την επάρκεια, δεν μπορεί όμως να απομονωθεί από μια διεθνή έκρηξη του ενεργειακού κόστους.
ΡΕΥΜΑ: Με ενδιαφέρον αναμένουν η αγορά και οι αναλυτές τη σημερινή εξειδίκευση από το ΥΠΕΝ των ενεργειακών μέτρων που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, ειδικά μετά και τα όσα περιελάμβανε το χθεσινό ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στο ερώτημα προς τους συνομιλητές της στήλης, κατά πόσο τα παραπάνω μπορούν να πετύχουν τον στόχο για φθηνότερους κατά 30% λογαριασμούς το 2029, οι ίδιοι δεν κρύβουν τις επιφυλάξεις τους. «Οι αριθμοί δεν βγαίνουν αν η συνταγή αφορά μόνο αυτό το μείγμα μέτρων», λένε. Αναγνωρίζουν για παράδειγμα τη συμβολή της μείωσης κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ, ωστόσο θυμίζουν ότι αυτές συμμετέχουν μόνο με 3-4% σε έναν τυπικό οικιακό λογαριασμό.
Σχετικά με τις μαζικές επενδύσεις τα επόμενα χρόνια στα δίκτυα, τονίζουν ότι ασφαλώς και θα διευκολύνουν την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ -άρα και τη περαιτέρω συγκράτηση της τιμής χονδρικής- ωστόσο επισημαίνουν ότι θα επιφέρουν αναπόφευκτα αυξήσεις στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις συστήματος που καταλαμβάνουν σημαντικό μερίδιο σε κάθε λογαριασμό.
Οσο για τη μαζική αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης, με νέα και πιο αποδοτικά, (αντλίες θερμότητας, θερμοσίφωνες), μέσα των νέων επιδοτούμενων προγραμμάτων, συμφωνούν ότι θα συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης, ωστόσο δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς τα κόστη.
Τυχόν μαζική ζήτηση τα επόμενα χρόνια για αγορά αντλιών θερμότητας θα ανεβάσει και τις τιμές τους, άρα θα αυξήσει και τον χρόνο απόσβεσης των συστημάτων αυτών για τους ιδιοκτήτες τους...