To status του Περσικού Κόλπου δέχεται... μπαράζ πυραύλων

Για δεκαετίες τα πλούσια σε κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων κράτη του Περσικού Κόλπου διαφημίζονταν στους επενδυτές, στις επιχειρήσεις και στους τουρίστες ως νησίδες σταθερότητας σε μια κατά τα άλλα ασταθή Μέση Ανατολή.

Αλλά μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν το Σαββατοκύριακο, η Τεχεράνη αντέδρασε με κύματα πυραύλων και drones στην περιοχή, που φιλοξενεί αρκετές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Είναι το εφιαλτικό σενάριο που καιρό τώρα φοβούνταν οι ηγέτες του Περσικού Κόλπου.

Από την Ισλαμική επανάσταση του 1979, ο Κόλπος θεωρούσε το Ιράν κακόβουλη δύναμη. Τα τελευταία χρόνια, προσπαθούσαν να διαχειριστούν τη σχέση, αποκλιμακώνοντας με την Τεχεράνη και ενισχύοντας τις διπλωματικές σχέσεις.

Καθώς ο πρόεδρο των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ αύξησε τις απειλές του κατά της Ισλαμικής δημοκρατίας, αξιωματούχοι της περιοχής δήλωσαν δημοσίως πως δεν θα επιτρέψουν η περιοχή τους να χρησιμοποιηθεί για επίθεση στον γείτονά τους.

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: ήθελαν να μην εμπλακούν σε μια σύρραξη για την οποία είχαν απευθύνει έκκληση στις ΗΠΑ να αποφύγει. Αλλά μόλις ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου πυροδότησαν τον πόλεμο, και δολοφόνησαν τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το Ιράν έχει αυξήσει δραματικά το στοίχημα, στοχεύοντας τους Άραβες συμμάχους των ΗΠΑ.

Η Τεχεράνη έχει πλήξει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πρεσβείες των ΗΠΑ, οικονομικές υποδομές και μη στρατιωτικά κτήρια. Έχουν σκοτωθεί άνθρωποι και εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί. Αεροδρόμια έχουν κλείσει και αεροπορικές εταιρείες παραμένουν καθηλωμένες στο έδαφος.

Μια καθοριστική εικόνα των ριψοκίνδυνων αντιποίνων της Τεχεράνης ήταν αυτή βλημάτων που πετούσαν στον νυχτερινό ουρανό του γεμάτου ουρανοξύστες Ντουμπάι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, του κορυφαίου εμπορικού και τουριστικού κόμβου της περιοχής. Ξένοι που πήγαν εκεί για τον ήλιο και τους χαμηλούς φόρους ξαφνικά εκτέθηκαν σε μια εκδοχή της Μέσης Ανατολής που δεν είχαν υπολογίσει.

Στη Σαουδική Αραβία, που ήθελε απεγνωσμένα να προσελκύσει ξένες επενδύσεις για να μπορέσει να διαφοροποιήσει την οικονομία της, τα ιρανικά drones έπληξαν το μεγαλύτερο διυλιστήριο πετρελαίου της και την αμερικανική πρεσβεία στο Ριάντ.

Το γειτονικό Κατάρ, ένας από τους κορυφαίους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου, σταμάτησε την παραγωγή LNG μετά την επίθεση που δέχθηκαν ενεργειακές εγκαταστάσεις της. Η ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ -ένα ζωτικής σημασίας πέρασμα για τα παγκόσμια εμπορεύματα- έχει επίσης σταματήσει.  

Το Ιράν μπορεί να υπολόγισε ότι οι επιθέσεις υψηλού προφίλ θα πίεζαν τις ΗΠΑ να αποκλιμακώσουν. Αντιθέτως, έχουν εξοργίσει τους ηγέτες του Περσικού Κόλπου που είχαν πιέσει παρασκηνιακά για μια διπλωματική λύση.

Για την ώρα, τα συστήματα αεράμυνάς του φαίνεται πως εξουδετερώνουν τα περισσότερα βλήματα. Για πόσο θα μπορέσουν να συνεχίσουν να το κάνουν θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου, την ικανότητά τους να αναπληρώσουν τα αποθέματα των αναχαιτιστικών τους και από την ικανότητα του Ιράν να συνεχίσει τις επιθέσεις του υπό ανελέητο βομβαρδισμό. Οι ηγέτες του Κόλπου εξετάζουν επίσης αν θα πρέπει να λάβουν πιο επιθετικά μέτρα.

Αν και οι επιχειρήσεις εξετάζουν εναλλακτικές, προγραμματισμένα ταξίδια αναψυχής ακυρώνονται και οι τουρίστες προσπαθούν να βρουν πτήσεις για να επιστρέψουν σπίτι τους, είναι πολύ νωρίς για να υπολογίσει κανείς στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για την οικονομική εικόνα της περιοχής.

Είναι, ωστόσο, σαφές πως η έλλειψη ξεκάθαρων στόχων από τον Τραμπ και τον Νετανιάχου και η απουσία σχεδιασμού για ένα μεταπολεμικό Ιράν έχει δημιουργήσει επικίνδυνη αβεβαιότητα. Αν οι ΗΠΑ σταματήσουν τη σύρραξη με το καθεστώς να μένει ανέπαφο, οι χώρες του Κόλπου θα έχουν μια πληγωμένη τίγρη στην πόρτα τους που έχει αποδειχθεί ικανή και πρόθυμη να πλήξει πρωτεύουσες.

Αν το καθεστώς καταρρεύσει, θα μπορούσαν να έχουν ένα ακόμα αποτυχημένο, κατακερματισμένο κράτος στην αυλή τους. Μια σταθερή μετάβαση σε μια πιο μετριοπαθή, φιλική κυβέρνηση στο Ιράν φαίνεται απίθανη.

Ο Περσικός Κόλπος έχει κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσε για να προβάλλει την ηρεμία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ιδιαιτέρως έχουν το «ταλέντο» της αναγέννησης. Αν όμως υπάρχει μια από θαύμα, ταχεία αποκλιμάκωση, οι επιθέσεις του Ιράν αυτήν την εβδομάδα έχουν δείξει στον κόσμο πως ο Κόλπος δεν είναι προστατευμένος από την ευθραυστότητα και τις συγκρούσεις που μαστίζουν το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Μέσης Ανατολής.

Το brand της περιοχής πιθανόν θα επιβιώσει, αλλά η λάμψη της ίσως θαμπώνει.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation