Η ανοησία του Τραμπ οπλίζει την Κίνα στον εμπορικό πόλεμο

Αλλά καθώς ο Σι Τζινπίνγκ προσβλέπει σε μια σύνοδο στην Κίνα με τον Ντόναλντ Τραμπ στο τέλος του μήνα, ένας συνδυασμός καλής προετοιμασίας, μια κρίσιμη θέση στις αλυσίδες προμήθειας και ένα αναπτυξιακό μοντέλο με βραχυπρόθεσμη ανθεκτικότητα θα του δώσει αυτοπεποίθηση. Ο Τραμπ καταστρέφει πομπωδώς την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως γεωοικονομικού ηγέτη· σε σχετικούς όρους, ο Σι ενισχύει σιωπηρά την αξιοπιστία της Κίνας.

Όταν συναντήθηκαν οι δυο άνδρες για τελευταία φορά, τον Οκτώβριο, συμφώνησαν να αναβάλλουν για έναν χρόνο την κλιμάκωση των εκατέρωθεν δασμολογικών εχθροπραξιών. Το σίγουρο στοίχημα που βάζω εγώ είναι πως αυτό δεν θα συμβεί ποτέ.

Εν όψει της συνάντησης, η Κίνα φοβέρισε τις ΗΠΑ να κάνουν πίσω, βγάζοντας το από καιρό προετοιμασμένο όπλο του ελέγχου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που είναι δύσκολο να αντικατασταθούν. Η κυβέρνηση Τραμπ με καθυστέρηση προσπάθησε να δημιουργήσει ανθεκτικότητα συναθροίζοντας μια συμμαχία χωρών που θα εξορύσσουν και θα διανέμουν κρίσιμα μέταλλα, αλλά έχει ένα σοβαρό έλλειμμα αξιοπιστίας ως πειστικός ηγέτης οποιουδήποτε συνεργατικού συνασπισμού.  

Στο μεταξύ, το Πεκίνο μπορεί να παρακολουθεί με ικανοποίηση καθώς οι ΗΠΑ ακούσια διαφημίζουν την ανθεκτικότητά του στις σπάνιες γαίες στις επιθέσεις κατά του Ιράν. Κάθε μαχητικό αεροσκάφος F-35 περιέχει περίπου 400 κιλά ορυκτών, και σε αυτά προστίθενται τα drones και τα πυραυλικά συστήματα.

Οι ΗΠΑ θέλουν ο στρατός τους να είναι ελεύθερος εξάρτησης από μια σειρά κινεζικών σπάνιων γαιών μέχρι του χρόνου: αλλά μόλις έδειξαν πόσο δύσκολο είναι αυτό.

Η Κίνα προφανώς υφίσταται και αυτή το σοκ το Ιράν, αλλά όπως και με τις σπάνιες γαίες, έχει προετοιμαστεί καλά. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ απέτυχε να αναπληρώσει το στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου, η Κίνα εκτιμάται πως έχει απόθεμα τριών μηνών, και μπορεί επίσης να αγοράσει περισσότερο πετρέλαιο από τη Ρωσία. 

Η ταχεία κίνησή της προς την παραγωγή ενέργειας μέσω ανανεώσιμων πηγών, που πάντα είχε να κάνει περισσότερο με την προστασία από τις παγκόσμιες αγορές ορυκτών καυσίμων, παρά με ανησυχίες για τον πλανήτη, έχει επίσης αυξήσει την ανθεκτικότητά της.

Πρόσφατα η Κίνα δημοσιοποίησε το πενταετές σχέδιο που ορίζει συντηρητικούς στόχους για τη μείωση της έντασης της παραγωγής πετρελαίου, και θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί για αρκετό καιρό ακόμα τον άνθρακα για να αμβλύνει την αστάθεια της προμήθειας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Με το να αυξήσει απότομα τους δασμούς, ο Τραμπ έχει ήδη δοκιμάσει και αποτύχει να επιβραδύνει την υπερανταγωνιστική μηχανή εξαγωγών της Κίνας. Οι κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου ένα τρίτο το 2025, αλλά η τεράστια αύξηση του εξοπλισμού ΙΤ που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη έχει τονώσει τις πωλήσεις προς τρίτες χώρες.

Οι κινεζικές εξαγωγές συνολικά αυξήθηκαν κατά ένα γιγαντιαίο 21,8% σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, και το εμπορικό της πλεόνασμα αυξήθηκε κατά 25,3%.

Είναι αλήθεια πως η Κίνα έχει σοβαρά προβλήματα μεσομακροπρόθεσμα. Την περασμένη εβδομάδα παραδέχθηκε την πραγματικότητα μιας μεγάλης επιβράδυνσης στην παραγωγικότητα, μειώνοντας τον στόχο της για ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ στο 4,5%-5%, το χαμηλότερο εδώ και δεκαετίες.

Για να πετύχει ακόμα και αυτό, η επιθετική της στρατηγική που σχετίζεται με τις εξαγωγές έπρεπε να αγοράσει ανάπτυξη μέσω πτώσης στις τιμές των εξαγωγών. Φοβούμενοι την αποβιομηχανοποίηση μέσω επιδοτούμενων εισαγωγών από την Κίνα, οι εμπορικοί εταίροι έχουν επιβάλλει μια σειρά μέτρων αντιντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων, μετά από μια πτώση κατά τη διάρκεια της εμπορικής έκρηξης στην μετά Covid περίοδο.

Αλλά αυτά είναι ατσούμπαλα εργαλεία για τη διαχείριση της βιομηχανικής πολιτικής απέναντι σε μια πλημμύρα φθηνών κινεζικών εισαγωγών.

Αυτή θα είναι μια εξαιρετική στιγμή για έναν γεωοικονομικό ηγέτη να προσπαθήσει να συσπειρώσει τις κυβερνήσεις γύρω από μια συνεκτική στρατηγική για να αντισταθούν σε αυτό που θεωρούν κινεζικό ντάμπινγκ, αλλά μόνο οι ΗΠΑ έχουν το εκτόπισμα για να κάνουν κάτι τέτοιο, και κάθε βδομάδα που περνάει φαίνεται να είναι ένας όλο και λιγότερο αξιόπιστος εταίρος.

Στο μεταξύ, η διατήρηση καλών σχέσεων με την Κίνα έχει κάποια οφέλη υπό τη μορφή φθηνής πράσινης τεχνολογίας. Η ελκυστικότητα μιας στρατηγικής προστασίας των οικονομιών από τα σοκ στις τιμές του πετρελαίου με ηλιακή και αιολική ενέργεια έχει κάνει απότομο άλμα τις τελευταίες δυο εβδομάδες.

Αντί να προσπαθήσουν να συγκρατήσουν το κύμα των εισαγωγών από την Κίνα, μια κοινή στρατηγική είναι να προσπαθούν αντιθέτως να ενθαρρύνουν την Κίνα να επενδύσει και να δημιουργήσει παραγωγή και θέσεις εργασίας τοπικά, ιδιαίτερα για τα ηλεκτρικά οχήματα.

Δεδομένης της ανθεκτικότητας που έχουν δημιουργήσει οι προετοιμασίες της και η πράξη αυτοτραυματισμού των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, ο Σι Τζινπίνγκ πραγματικά δεν έχει να κάνει και πολλά στην επερχόμενη σύνοδο, πέραν του να απολαύσει τη λάμψη της πολιτικής δεινότητας –ή αυτού που φαίνεται αν είναι πολιτική δεινότητα- και ίσως να επιλύσει ορισμένες επενδυτικές συμφωνίες ώστε να επανεμπλακεί με τις ΗΠΑ σε διαφορετικό επίπεδο.  

«Για ένα καθεστώς που έχει βάλει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ στον πυρήνα της εξωτερικής του πολιτικής, μπορεί να θεωρήσει μια συνάντηση στο υψηλότερο επίπεδο ως επιτυχία από μόνο του» λέει ο Γιου Ζιε, senior research fellow για θέματα Κίνας στο think-tank Chatham House. (Σημείωση: είμαι άμισθος συνεργάτης εκεί).

Τίποτα από αυτά δεν αίρει την πραγματικότητα πως το αναπτυξιακό μοντέλο του Πεκίνου έχει σοβαρά προβλήματα. Η Κίνα απέχει πολύ από το να ξεπεράσει τις ΗΠΑ ως γεωοικονομική δύναμη. Αλλά αντέχει τόσο τα δασμολογικά, όσο και τα πετρελαϊκά σοκ που έχουν δημιουργήσει οι περιπέτειες των ΗΠΑ.

Για να αυξήσεις την οικονομική σου αξιοπιστία συγκριτικά με τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να κάνεις λιγότερα λάθη από τον Τραμπ, και αυτό σίγουρα δεν είναι και το πιο δύσκολο έργο.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation