Ράχμαν: Ο Νετανιάχου τζογάρει με το μέλλον του Ισραήλ

Ο πόλεμος με το Ιράν δεν ήταν μια λαοφιλής απόφαση στις ΗΠΑ. Αλλά στο Ισραήλ η σύρραξη έχει μια συντριπτική υποστήριξη, καθώς πάνω από το 80% του λαού υποστηρίζει την απόφαση για επίθεση.

Κανένας δεν έχει κάνει περισσότερα για να χτίσει την επιχειρηματολογία πως το Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ, από τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Την ημέρα μετά τις αρχικές αεροπορικές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης, θριαμβολόγησε πως ο τωρινός «συνδυασμός δυνάμεων» -βλέπε συμμετοχή των ΗΠΑ- «μας επιτρέπει να κάνουμε αυτό που ήλπιζα 40 χρόνια να κάνω».

Αλλά η πραγματικότητα είναι πως ο πολυπόθητος πόλεμος του Νετανιάχου με το Ιράν δεν έχει κάνει τη χώρα του ασφαλέστερη. Μάλιστα, θέτει σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια του Ισραήλ.

Υπάρχου δυο βασικοί λόγοι γι’ αυτό. Ο πρώτος είναι πως, για δεκαετίες η μεγαλύτερη εγγύηση για την ασφάλεια του Ισραήλ ήταν η ισχυρή διακομματική υποστήριξη στις ΗΠΑ. Αλλά οι ενέργειες της κυβέρνησης Νετανιάχου –πρώτα στη Γάζα και τώρα στο Ιράν- αποστραγγίζουν αυτή την υποστήριξη.

Ο δεύτερος λόγος είναι πως στον πόλεμο με το Ιράν όλα τα σημάδια δείχνουν ότι πάει στραβά. Η γρήγορη και αποφασιστική νίκη για την οποία μίλησαν και ο Τραμπ και ο Νετανιάχου, δεν έχει συμβεί. Αντιθέτως, ο πόλεμος έχει κλιμακωθεί με τρόπους που δεν περίμεναν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ –με το Ιράν ουσιαστικά να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ.

Ένας μακροχρόνιος πόλεμος αποτελεί άμεση απειλή για τους Ισραηλινούς στρατιώτες και πολίτες –όπως φάνηκε από τους ιρανικούς πυραύλους που έπληξαν μια πόλη στο νότιο Ισραήλ το Σαββατοκύριακο. Θα βλάψει επίσης περαιτέρω την κρίσιμη συμμαχία του Ισραήλ με τις ΗΠΑ.

Οι υποστηρικτές του Νετανιάχου υποστηρίζουν πως το Ιράν αποτελούσε τέτοιον υπαρξιακό κίνδυνο για το Ισραήλ που ο πρωθυπουργός δεν είχε άλλη επιλογή από το να αγνοήσει άλλα ζητήματα και να αναλάβει δράση. Αλλά ορισμένοι κορυφαίοι Ισραηλινοί παρατηρητές του Ιράν αμφισβητούν την ιδέα πως το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής δημοκρατίας αποτελούσε άμεση απειλή.

Ο Ντάνι Κιτρίνοβιτς, πρώην επικεφαλής ερευνών για το Ιράν στην υπηρεσία αμυντικών πληροφοριών του Ισραήλ, υποστηρίζει πως η προηγούμενη ιρανική ηγεσία, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας είναι πλέον νεκροί, ήταν «επιφυλακτικοί» παράγοντες που έκακαν υπολογισμούς.

Φέρεται να είχαν δώσει σήμα στις διαπραγματεύσεις πως το Ιράν ήταν έτοιμο να αραιώσει σημαντικά το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας, έναν κρίσιμο παράγοντα στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Κατά την άποψή του, «οι Αμερικάνοι διαπραγματευτές φάνηκαν να δυσκολεύονται να αντιληφθούν πλήρως τις τεχνικές και στρατηγικές προεκτάσεις αυτής της προσφοράς».

Αναλυτές όπως ο Κιτρίνοβιτς πιστεύουν πως η μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη στρατηγική απειλή για το Ισραήλ δεν είναι το Ιράν, αλλά η πιθανή απώλεια της αμερικανικής υποστήριξης, στην οποία βασίζεται το Ισραήλ. Η διάβρωση αυτής της υποστήριξης βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη.

Στις 27 Φεβρουαρίου, την ημέρα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με το Ιράν, δημοσκόπηση έδειξε πως -για πρώτη φορά από τότε που η Gallup άρχισε να θέτει το ερώτημα- περισσότεροι Αμερικάνοι έδειχναν συμπάθεια προς τους Παλαιστίνιους παρά προς τους Ισραηλινούς.

Η κτηνώδης εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα μετά τις επιθέσεις της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 –που στοίχησαν τη ζωή πολλών χιλιάδων Παλαιστίνιων αμάχων- οδήγησε σε αυτή την αλλαγή συναισθήματος.

Ένας συμβατικά φιλοϊσραηλινός υποψήφιος θα δυσκολευτεί τώρα να κερδίσει το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο Γκάβιν Νιούσομ, που θεωρείται ευρέως ως το φαβορί, έχει χαρακτηρίσει το Ισραήλ «κράτος απαρτχάιντ».

Ο Νετανιάχου από καιρό συμμαχούσε κυρίως με τους Ρεπουμπλικάνους. Αλλά η εξάπλωση του αντι-ισραηλινού αισθήματος –που τείνει σε ξεκάθαρο αντισημιτισμό- είναι πλέον ευρέως διαδεδομένη στο κίνημα Maga του Τραμπ.

Αυτά τα αισθήματα έχουν ενταθεί από τον πόλεμο με το Ιράν και την παραίτηση του Τζο Κεντ, του επικεφαλής αντιτρομοκρατίας της κυβέρνησης Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε το Ισραήλ ότι χειραγώγησε την Αμερική ώστε να εμπλακεί στον πόλεμο.

Αυτή η εκδοχή των γεγονότων δείχνει στην πραγματικότητα μεγάλη καλοσύνη για τον Τραμπ. Είναι απόλυτα δυνατό ένας πρόεδρος των ΗΠΑ να απορρίψει το αίτημα ενός πρωθυπουργού του Ισραήλ για πόλεμο με το Ιράν. Ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Τζο Μπάιντεν αυτό ακριβώς έκαναν.

Ο Τραμπ έπεσε στην παγίδα. Μια γρήγορη νίκη στο Ιράν μπορεί να διατηρούσε ή ακόμα και να ενίσχυε την αμερικανο-ισραηλινή συμμαχία. Αλλά αν οι ΗΠΑ παρασυρθούν σε ένα τέλμα που θα στοιχίσει ζωές Αμερικάνων και θα οδηγήσει σε οικονομική κατάρρευση, η αντίδραση κατά του Ισραήλ θα γίνει ακόμα ισχυρότερη.

Ως αποτέλεσμα, είναι τώρα απόλυτα εύλογο στην προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές του 2028 οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικάνων να επιχειρηματολογήσουν για τον περιορισμό της υποστήριξης προς το Ισραήλ. Αυτό θα ήταν μια στρατηγική καταστροφή για τους Ισραηλινούς, που από καιρό εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική πολιτική και στρατιωτική στήριξη.

Μετά την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ, οι ΗΠΑ έχουν δώσει στο Ισραήλ πάνω από 16 δισ. δολάρια σε άμεση στρατιωτική βοήθεια –συμπεριλαμβανομένων βομβών, πυρομαχικών και πυραύλων αναχαίτησης που είναι κρίσιμης σημασίας για την αποτροπή των ιρανικών επιθέσεων.

Η τρομερή στρατιωτική μηχανή του Ισραήλ έχει επίσης επιτρέψει στον Νετανιάχου να προωθήσει έναν επικίνδυνο μύθο –πως ο μόνος δρόμος προς την διαρκή ασφάλεια περνάει μέσα από τον πόλεμο.

Αλλά οι στρατιωτικές νίκες που ο Νετανιάχου παρουσίασε στον Ισραηλινό λαό ως αποφασιστικές, αποδείχθηκε πως δεν ήταν. Η Χαμάς εξακολουθεί να είναι περιχαρακωημένη στη Γάζα. Η δολοφονία της ηγεσίας της Χεζμπολά το 2024 δεν έβαλε τέλος στην απειλή της Λιβανέζικης ένοπλης οργάνωσης –και το Ισραήλ έχει τώρα επιστρέψει και δίνει μεγάλη μάχη στον Λίβανο.

Μετά τις επιθέσεις κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος τον περασμένο Ιούνιο, ο Νετανιάχου κήρυξε μια «ιστορική νίκη» που θα «κρατούσε για γενιές». Αλλά εδώ είμαστε πάλι.

Ο Νετανιάχου αποκηρύσσει τακτικά αυτούς που θέλουν συνομιλίες με το Ιράν και τους Παλαιστίνιους, ως αφελή κορόιδα. Στην πραγματικότητα, οι πολιτικές και διπλωματικές οδοί είναι ο μόνος βιώσιμος μακροπρόθεσμος δρόμος προς την ισραηλινή ασφάλεια.

Ο τρόπος του Νετανιάχου είναι συνταγή αέναου πολέμου εν μέσω ενός σκηνικού ταχύτατα φθίνουσας διεθνούς υποστήριξης προς το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης αυτής των ΗΠΑ.

Αυτή είναι μια συνταγή καταστροφής.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation