Ράχμαν: Ο Τραμπ καίει γέφυρες, η Κίνα χτίζει «ήπια ισχύ»

Μετά από πολυετείς προσπάθειες να φτάσει την παγκόσμια δημοφιλία των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας, η εικόνα του Πεκίνου βελτιώνεται. Γιατί μπορεί ο Τραμπ να βρεθεί «στριμωγμένος» από τον Σι.

Ράχμαν: Ο Τραμπ καίει γέφυρες, η Κίνα χτίζει «ήπια ισχύ»
Ο αρθρογράφος των Financial Times Gideon Rachman
  • του Gideon Rachman
Καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Snooker φτάνει στο αποκορύφωμά του στο Σέφιλντ –με τον 22χρονο Wu Yize να δίνει μάχη για την υπεροχή με τον Βρετανό Shaun Murphy. Αν κερδίσει ο Wu, θα είναι ο δεύτερος Κινέζος παίκτης που θα στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής, μετά τη νίκη του Zhao Xintong πέρυσι.

Σε μια απρόσμενη ανατροπή, η Κίνα και η Βρετανία έχουν προκύψει ως τα δύο κέντρα της παγκόσμιας αριστείας στο snooker. Το Σέφιλντ, που κάποτε ήταν η παγκόσμια πρωτεύουσα της χαλυβουργίας, έχει γίνει η πρωτεύουσα του snooker.

Ο Wu μετακόμισε εκεί στα 16 του χρόνια με τον πατέρα του και ζούσε σε ένα διαμέρισμα χωρίς παράθυρα, ενώ τελειοποιούσε το παιχνίδι του. Σήμερα λέγεται πως υπάρχουν 150 εκατ. οπαδοί του snooker στην Κίνα. Ο Peter Wilson, πρέσβης της Βρετανίας στο Πεκίνο, έχει εγκαταστήσει ένα τραπέζι snooker στο σαλόνι του ως φόρο τιμής σε αυτόν τον απίθανο δεσμό.  

Η ανάδυση της Κίνας ως υπερδύναμη στο snooker είναι μια μικρή ένδειξη πως η χώρα αρχίζει να αναπτύσσει «ήπια ισχύ» -την πολιτιστική «σφραγίδα» που μπορεί να «γυαλίσει» την παγκόσμια εικόνα μιας χώρας.

Για πολλά χρόνια, οι σύγχρονες μορφές της ήπιας ισχύος διέφευγαν από την Κίνα. Η Ιαπωνία είχε τα manga. Η Νότια Κορέα την K-pop. Αυτά τα φαινόμενα αναδύθηκαν από την κοινωνία και όχι από κυβερνητικά διατάγματα -που μπορεί να είναι ένας λόγος για τον οποίον η Κίνα, υπό την ασφυκτική εξουσία του Κομμουνιστικού Κόμματος, δυσκολεύονταν να ανταγωνιστεί.

Αλλά τα δεδομένα αλλάζουν. Δεν είναι μόνο το snooker. Το TikTok είναι μια εξαιρετικά επιτυχημένη κινεζική εφαρμογή που έχει συμβάλλει στη δημιουργία πολιτισμικών memes με διεθνή απήχηση. Η πόλη της Chongqing κερδίζει τώρα την παγκόσμια προσοχή λόγω της «cyberpunk» αρχιτεκτονικής της, με σιδηροδρομικές γραμμές να περνάνε μέσα από κτίρια.

Η φράση «μια πολύ κινεζική περίοδος στη ζωή μου» έχει γίνει viral στο TikTok και στο Instagram. Μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε, από το να φοράς παντόφλες μέσα στο σπίτι μέχρι το να πίνεις ζεστό νερό.

Η σχέση μεταξύ της ήπιας ισχύος και της γεωπολιτικής είναι δύσκολο να προσδιοριστεί -αλλά οπωσδήποτε υπάρχει. Οι ΗΠΑ και η Δύση θριάμβευσαν στον Ψυχρό Πόλεμο, εν μέρει επειδή η αμερικανική κοινωνία έμοιαζε πολύ πιο ελκυστική και δυναμική έναντι της αντίπαλης σοβιετικής.

Ο πόθος για τα τζιν Levi’s και τη ροκ μουσική πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα ήταν πραγματικός και είχε σημασία. Άρα, είναι δυνητικά σημαντικό που η Κίνα αναπτύσσει ήπια ισχύ, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ «καίει» το αμερικανικό απόθεμα της παγκόσμιας καλής θέλησης.

Μια έρευνα για τις απόψεις των ελίτ στη νοτιοανατολική Ασία, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο μήνα, ρωτούσε με ποιον θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν τα κράτη της νοτιοανατολικής Ασίας, στην περίπτωση που αναγκαστούν να επιλέξουν μεταξύ Αμερικής και Κίνας.

Για δεύτερη φορά στην οκταετή ιστορία της έρευνας, μια ισχνή πλειοψηφία επέλεξε την Κίνα. Μια δημοσκόπηση που διενεργήθηκε νωρίτερα φέτος έδειξε σημαντικές πλειοψηφίες στη Γερμανία, στη Γαλλία, στη Βρετανία και στον Καναδά να λένε πως είναι «καλύτερα να εξαρτώμαστε από την Κίνα παρά από τις ΗΠΑ» -ένα αξιοπρόσεκτο αποτέλεσμα για τους παραδοσιακούς συμμάχους της Αμερικής.

Η αντιπαλότητα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας έχει όλο και περισσότερο να κάνει με το ποιο κράτος θα κάνει περισσότερα για να διαμορφώσει το παγκόσμιο οικονομικό και τεχνολογικό μέλλον. Οι τρίτες χώρες θα υιοθετήσουν τα κινεζικά ή τα αμερικανικά τεχνολογικά πρότυπα; Θα κυριαρχήσουν τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα στην παγκόσμια αγορά οχημάτων;

Η παγκόσμια εικόνα μιας χώρας μπορεί να επηρεάσει δυναμικά αυτές τις επιλογές. Οι πωλήσεις των Tesla έκαναν «βουτιά» στην Ευρώπη το 2025, γεγονός που μπορεί να αποδοθεί στη στενή σχέση του ιδρυτή της εταιρείας, Ίλον Μασκ, με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η τοπική μου αντιπροσωπεία Tesla στο δυτικό Λονδίνο έκλεισε πρόσφατα και τώρα είναι εκθεσιακός χώρος για τα ταχέως αναπτυσσόμενα κινεζικά brands αυτοκινήτων Omoda και Jaecoo.

Οι Αμερικάνοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιμένουν συχνά πως η υιοθέτηση κινεζικής τεχνολογίας μπορεί να εκθέσει τον κόσμο στην κινεζική κατασκοπεία. Πριν από λίγα χρόνια, οι ΗΠΑ έκαναν το παν για να πείσουν τους παγκόσμιους συμμάχους τους να μην υιοθετήσουν το ασύρματο 5G από τον κινεζικό πάροχο Huawei. Αυτή η εκστρατεία ήταν σχετικά επιτυχημένη.

Η Βρετανία, για παράδειγμα, αντέστρεψε την απόφασή της να πάει με την Huawei. Αλλά είναι αμφισβητήσιμο το αν παρόμοιες αμερικανικές εκστρατείες θα είχαν τώρα επιτυχία.

Το βασικό επιχείρημα που προέβαλαν οι ΗΠΑ κατά της Huawei ήταν πως η υιοθέτηση της τεχνολογίας της θα άνοιγε τις χώρες σε παρακολούθηση και οικονομικό εξαναγκασμό. Αλλά τώρα ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο ο οικονομικός εξαναγκασμός είναι βασικός πυλώνας της αμερικανικής διπλωματίας και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δέχονται συστάσεις να παίρνουν μαζί τους στις ΗΠΑ κινητά τηλέφωνα μιας χρήσης.

Εν τω μεταξύ, το Πεκίνο ενισχύει την ήπια ισχύ του. Πολλοί Ευρωπαίοι μπορούν τώρα να ταξιδέψουν εκεί χωρίς βίζα. Το κινεζικό DeepSeek έχει κάνει το μοντέλο ΑΙ του ανοικτού πηγαίου κώδικα, κάτι που έχει οδηγήσει στην ταχεία υιοθέτησή του ανά τον κόσμο. Και την περασμένη εβδομάδα, η Κίνα ήρε τους δασμούς στις εισαγωγές από σχεδόν όλες τις αφρικανικές χώρες.

Αυτό έρχεται σε εντυπωσιακή αντίθεση με την ανακοίνωση της Ουάσινγκτον πως σκοπεύει να επιβάλλει δασμούς 25% στα οχήματα από την ΕΕ.

Οι ΗΠΑ από καιρό θεωρούν την Ινδία κρίσιμο εταίρο στη μάχη για περιορισμό της κινεζικής επιρροής. Αλλά ο Τραμπ φαίνεται πως κάνει το παν για να αποξενώσει την κυβέρνηση Μόντι -επιβάλλοντας μεγάλους δασμούς στην Ινδία, επαινώντας το Πακιστάν και πρόσφατα μοιράζοντας σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που περιγράφουν την Ινδία ως «κόλαση».

Τον Μάρτιο, η κυβέρνηση Μόντι ανακοίνωσε πως θα επιτρέψει τώρα την fast-track έγκριση των τεχνολογικών επενδύσεων με μειοψηφική κινεζική ιδιοκτησία σε επτά στρατηγικούς τομείς.

Η ειρωνεία είναι πως οι προειδοποιήσεις των ΗΠΑ για τους κινδύνους της οικονομικής εξάρτησης από την Κίνα έχουν κάποια βάση. Το Πεκίνο έχει δείξει πως είναι πρόθυμο και ικανό να χρησιμοποιήσει την κυριαρχία του στις σπάνιες γαίες και στην παραγωγή κρίσιμων ορυκτών ως γεωπολιτικό όπλο.

Για να πολεμήσουν την αυξανόμενη οικονομική δύναμη της Κίνας ανά τον κόσμο, οι ΗΠΑ θα χρειαστεί να δημιουργήσουν διεθνείς συνεργασίες. Αυτό θα απαιτήσει ανοικοδόμηση του αμερικανικού αποθέματος της ήπιας ισχύος.

Αλλιώς o Σι μπορεί πράγματι να «τη φέρει» στον Τραμπ.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v
Απόρρητο