Γιατί δεν ήρθε ακόμα η... καταστροφή στην αγορά πετρελαίου

Θεωρητικά, ακόμα και μια μικρή ανατάραξη θα έπρεπε να στείλει τις τιμές στα ύψη –για να μην πούμε για τον πόλεμο που έχει κλείσει τη θαλάσσια οδό μέσω της οποίας ρέει το ένα πέμπτο του πετρελαίου. Στην πραγματικότητα, το πλήγμα έχει αμβλυνθεί κάπως από τα πλεονάσματα που συγκεντρώθηκαν πριν αρχίσει ο πόλεμος.

Με εξαίρεση τη μικρή ροή των πλοίων που διακινδυνεύουν να περάσουν τα Στενά του Ορμούζ και των ροών που έχουν αναδρομολογηθεί μέσω αγωγών, ο πόλεμος εξάλειψε περίπου 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια προσφορά αργού πετρελαίου και προϊόντων τον Απρίλιο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, από μια αγορά που μετρούσε 105 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Αλλά πριν από αυτό, η προσφορά ξεπερνούσε τη ζήτηση κατά 3,5 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με την Wood Mackenzie, κάτι που θα σήμαινε πως η πραγματική έλλειψη είναι ένα πιο διαχειρίσιμο μέγεθος, 10-11 εκατ. βαρέλια, ή κάπου εκεί.

Η επαρκής παραγωγή σήμαινε επίσης πως ο κόσμος εισήλθε σε αυτή την κρίση με πολύ αποθηκευμένο πετρέλαιο. Αυτά τα αποθέματα εξαντλούνται τώρα με αμείωτο ρυθμό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας θα μειωθούν κατά περισσότερο από 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το β’ τρίμηνο.

Μεγαλύτερη έκπληξη, ωστόσο, προκαλούν οι απρόβλεπτοι θύλακες ευελιξίας που έχουν εμφανιστεί σε αυτή την κρίση. Εν μέσω της διατάραξης, χώρες εκτός του Περσικού Κόλπου έχουν καταφέρει να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου τους κατά περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την Rystad Energy.

Μέρος αυτής της αύξησης θα είναι προσωρινό –αποτέλεσμα της καθυστέρησης των σχεδιαζόμενων εργασιών συντήρησης σε μονάδες παραγωγής. Και κατά κάποιον τρόπο η αγορά είναι πράγματι πιο ευέλικτη απ’ ότι στα προηγούμενα πετρελαϊκά σοκ: οι Αμερικάνοι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου, για παράδειγμα, μπορούν να μπουν σε λειτουργία ταχύτερα απ’ ότι οι παραγωγοί συμβατικού πετρελαίου.

Η ζήτηση, που συνήθως θεωρείται αρκετά ανελαστική, επίσης φαίνεται να έχει συρρικνωθεί λίγο. Ο κόσμος κατανάλωσε 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως λιγότερα τον Απρίλιο σε σχέση με το περασμένο έτος, σε μεγάλο βαθμό λόγω των καθυστερήσεων στις ασιατικές μονάδες πετροχημικών.

Αυτό παρά το γεγονός ότι το Brent κόστιζε 92 δολάρια το βαρέλι, πολύ λιγότερο από τα 200 δολάρια -σε σημερινό χρήμα- που χρειάστηκαν για να επέλθει η ισορροπία στην αγορά κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.  

Αυτό έχει να κάνει και με τη μεταβαλλόμενη φύση των καταναλωτών πετρελαίου: οι αναδυόμενες οικονομίες που έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές αντιπροσωπεύουν τώρα πάνω από το ήμισυ της αγοράς. Και η πρόσφατη αύξηση της ζήτησης καθοδηγείται από τις αερομεταφορές και τα πετροχημικά. Και τα δυο είναι πιο ευάλωτα στα κόστη καυσίμων απ’ ότι είναι οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές: οι αερομεταφορές είναι λίγο πιο ελαστικές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον τουρισμό, απ’ ότι είναι πολλές άλλες μορφές μεταφοράς εμπορευμάτων. Και οι καταναλωτές πετροχημικών μπορεί να βρουν περισσότερο από αυτό που χρειάζονται από τις αμερικανικές μονάδες που λειτουργούν με φθηνή πρώτη ύλη φυσικού αερίου.

Εν ολίγοις, τα επαρκή ακόμα αποθέματα και κάποιοι πιο ευέλικτοι παραγωγοί και καταναλωτές φαίνεται να έχουν κάνει τον κόσμο καλύτερα προετοιμασμένο απ’ ότι ήταν στο παρελθόν για να αντιμετωπίσει μια αναταραχή στην αγορά πετρελαίου.

Αλλά, φυσικά, αυτό ισχύει μόνο για όσο διαρκούν τα αποθέματα. Κάποιες στιγμές, ακόμα και αυτοί οι νέοι αποσβεστήρες κραδασμών θα φθαρούν. Είναι μια προσωρινή ανάπαυλα, όσο ευπρόσδεκτη και αν είναι.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation