Η ροή των κινεζικών εξαγωγών προς την Ευρώπη συνεχίζει να τροφοδοτεί τους φόβους για το οικονομικό μέλλον της ηπείρου. Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα αγγίζει τα 1 δισ. ευρώ ημερησίως.Το μπλοκ έχει αντιδράσει αναπτύσσοντας ένα οπλοστάσιο προστασίας, από δασμούς μέχρι απαιτήσεις για εγχώρια παραγωγή. Την περασμένη εβδομάδα η Γαλλία και η Γερμανία πίεσαν τις Βρυξέλλες να υιοθετήσουν εξουσίες που θα περιορίζουν τις χώρες από το να έχουν πρόσβαση στην ενιαία αγορά.
Ωστόσο, η κυρίαρχη αφήγηση των φθηνών κινεζικών αγαθών που πλημμυρίζουν την Ευρώπη και οδηγούν σε ευρεία βιομηχανική πτώση χρειάζεται διευκρινίσεις. Μια πιο ακριβής διάγνωση θα βοηθούσε την ΕΕ να βελτιώσει την επιθετική της στρατηγική και όχι μόνον τις άμυνές της.
Πρώτον, η επίπτωση του «σοκ της Κίνας» στην Ευρώπη είναι πιο επικεντρωμένη απ’ όσο εκτιμάται ευρύτερα. Το 2025, σχεδόν τα δυο τρίτα των αγαθών που εισήχθησαν στην ΕΕ από την Κίνα εντάσσονταν σε μόλις πέντε κατηγορίες προϊόντων, όπως ο μηχανολογικός εξοπλισμός, τα χημικά και τα αυτοκίνητα.
Η παραγωγή της ευρωζώνης σε αυτούς τους κλάδους έχει συρρικνωθεί από το 2015, όταν το Πεκίνο εκκίνησε τη βιομηχανική πολιτική «Made in China 2025». Αλλά η δραστηριότητα έχει αυξηθεί σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών προϊόντων και των εξειδικευμένων ηλεκτρονικών. Ως αποτέλεσμα, σε όλη τη νομισματική ένωση η παραγωγή στον τομέα της μεταποίησης, η μικτή πραγματική προστιθέμενη αξία και η απασχόληση έχουν αυξηθεί την τελευταία δεκαετία.
Δεύτερον, πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις επωφελούνται από τις κινεζικές εισαγωγές. Τα φθηνά κινεζικά ανταλλακτικά ανταγωνίζονται προϊόντα που έχουν φτιαχτεί στην Ευρώπη, αλλά επίσης μειώνουν τα κόστη παραγωγής για τις προηγμένες μεταποιητικές εταιρείες της ηπείρου.
Έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας συνδέει τους κλάδους της ΕΕ που είχαν αυξημένη έκθεση σε εισαγωγές κινεζικών ενδιάμεσων προϊόντων από το 2000 έως το 2022 με μια ενίσχυση 0,6% της ετήσιας ανάπτυξης της βιομηχανικής παραγωγής.
Τέλος, ενώ το Πεκίνο στρέφεται ταχύτατα προς την παραγωγή πιο προηγμένων τελικών προϊόντων, η Ευρώπη έχει παραμείνει ανταγωνιστική. Ανάλυση του Simon Evenett, καθηγητή στο IMD Business School, βρίσκει πως η επεκτεινόμενη παγκόσμια βιομηχανική παρουσία της Κίνας από το 2015 έχει οδηγήσει σε συγκρίσιμη αύξηση στον ανταγωνισμό σε αγορές τρίτων χωρών για έναν μικρό μόνο αριθμό των κορυφαίων 500 εξαγωγικών μεταποιητικών προϊόντων της ΕΕ.
Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μια ιδιαιτέρως ισχυρή ζήτηση για την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία σε μεταποίηση υψηλής ακρίβειας, από τα μηχανήματα λιθογραφίας της ASML, μέχρι φακούς Zeiss και καθρέφτες, που χρησιμοποιούνται για την εστίαση του φωτός σε αυτά.
Ευρύτερα μιλώντας, μια πρόσφατη μελέτη του Geostrategic Europe Taskforce ταυτοποίησε 41 κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες στις οποίες η Κίνα εξαρτάται από την ΕΕ για περισσότερο από το 80% των εισαγωγών της. Σε αυτές περιλαμβάνονται ιατρικές πρώτες ύλες και εξειδικευμένα μηχανήματα.
Άρα, δεν έχουμε μια εικόνα αδυσώπητης βιομηχανικής πτώσης. Η Ευρώπη κρατά γερά σε σημαντικούς τομείς, οι βιομηχανίες της προσαρμόζονται και διατηρεί σημαντικά πλεονεκτήματα.
Τα φθηνά κινεζικά προϊόντα, εν μέρει με την υποστήριξη των γενναίων κρατικών επιδοτήσεων και του υποτιμημένου νομίσματος, συνιστούν πραγματικό κίνδυνο. Για να αντιμετωπιστεί ο άδικος ανταγωνισμός, να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και να διατηρηθούν οι ικανότητες σε κρίσιμους τομείς, απαιτούνται βαθμονομημένες άμυνες. Αλλά το να θεωρείται το «σοκ της Κίνας» κυρίως ως απειλή, περιορίζει τις φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Κατ’ αρχάς, η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών κλάδων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας δείχνει πως ο κινεζικός ανταγωνισμός μπορεί να προκαλέσει μια δημιουργική καταστροφή. Καθώς οι φθηνές εισαγωγές υπονομεύουν τους παραδοσιακούς παραγωγούς και παρέχουν εισροές χαμηλού κόστους, τα εργατικά χέρια και τα κεφάλαια έχουν στραφεί προς πιο παραγωγικούς κλάδους.
Πράγματι, τη δεκαετία του 1970, καθώς οι Ιάπωνες παραγωγοί σφυροκοπούσαν τους Γερμανούς κατασκευαστές καμερών, αυτοί που επιβίωσαν στράφηκαν στα οπτικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που τώρα είναι ζωτικής σημασίας για την «έκρηξη» της τεχνητής νοημοσύνης.
Ομοίως, οι αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η BMW επικεντρώνουν την προσοχή τους στις premium γραμμές. Γενικότερα στη Γερμανία, η κατάρρευση των εργοστασίων δίνει τη θέση της σε μια αναδυόμενη έξαρση των start-ups που επικεντρώνονται στην τεχνολογία.
Η ΕΕ μπορεί να μετατρέψει αυτή τη διατάραξη σε ένα πλεονέκτημα με διάρκεια. Αλλά δεν κάνει αρκετά για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν και να κλιμακωθούν, με αποτέλεσμα να είναι ακόμα πιο ευάλωτες στην άνοδο της Κίνας στην αλυσίδα αξίας.
Χρειάζεται να βαθύνει τις κεφαλαιαγορές της, να άρει τα εμπόδια εντός της ενιαίας αγοράς, να ενισχύσει τις προμήθειες ενέργειας και να επικεντρωθεί στην προστασία των εργαζομένων αντί των θέσεων εργασίας, διατηρώντας και καθιστώντας τις αγορές εργασίας πιο ευέλικτες.
Μεγάλο μέρος αυτών περιγράφεται στην έκθεση ανταγωνιστικότητας του πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, αλλά μόλις το 15,7% από τις 383 συστάσεις που έκανε είχε εφαρμοστεί μέχρι τον φετινό Ιούλιο.
Οι ίδιες μεταρρυθμίσεις θα τόνωναν επίσης τις υπάρχουσες βιομηχανικές εξειδικεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών από τις οποίες εξαρτάται η Κίνα. Σε συνδυασμό με νέες εμπορικές συμφωνίες με εταίρους που μοιράζονται τις ίδιες απόψεις, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να μετατρέψουν τα εμπορικά τους δυνατά σημεία σε ένα μεγαλύτερο γεωπολιτικό πλεονέκτημα έναντι του Πεκίνου.
«Στην Ευρώπη, το εκκρεμές έχει τώρα μετατοπιστεί από την παράβλεψη των ισχυρών σημείων της Κίνας, στην εμμονή με αυτά» λέει ο Evenett. Ο κίνδυνος είναι πως, υπό τον φόβο του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της Κίνας, η Ευρώπη θα αμελήσει να ενισχύσει τα δικά της πλεονεκτήματα.
© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation