Ψηφιακό νόμισμα προτείνει ο διοικητής της ΒοΕ

Ρηξικέλευθη πρόταση από τον Μαρκ Κάρνεϊ για γενική αναδιάρθρωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αμφισβητεί τη χρησιμότητα της παντοκρατορίας του δολαρίου. Πώς το Bitcoin μπορεί να αντικαταστήσει τον χρυσό.

Ψηφιακό νόμισμα προτείνει ο διοικητής της ΒοΕ
  • του Βασίλη Παζόπουλου (vpazopoulos@gmail.com)

Όταν σηκώθηκε το πρωί ο Mark Carney, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας, άνοιξε τις κουρτίνες και είδε τη λίμνη να απλώνεται μπροστά από το παράθυρό του ήρεμη. Ένας αχνός ήλιος αγωνιζόταν να φανεί ανάμεσα στα σύννεφα, ενώ στο βάθος δέσποζαν οι χιονισμένες βουνοκορφές του Grand Teton. Αν και δεν φαίνονταν από το πολυτελές δωμάτιό του, ήξερε πως λίγο πιο μακριά κυκλοφορούσαν ελεύθερα βίσωνες, ελάφια, αρκούδες.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που επισκεπτόταν το κομψό χιονοδρομικό κέντρο του Jackson Hole, στο Wyoming των ΗΠΑ. Η ελίτ των Κεντρικών Τραπεζών έχει τις συνήθειές της. Κάθε χρόνο διοργανώνεται το συμπόσιο των Κεντρικών Τραπεζιτών από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Κάνσας. Διεξήχθη για πρώτη φορά το 1978, αν και μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση το 1982. Πρόκειται για έναν διακριτικό και κλειστό τόπο για τις συνευρέσεις τους, για ανεπίσημες κουβέντες σε φιλικό κλίμα. Δεν κρατούνται ποτέ πρακτικά, κάτι που τους επιτρέπει να εκφράζονται ελεύθερα. Η γραβάτα όχι μόνο δεν είναι προαιρετική αλλά απαγορεύεται.

Η παρουσία του Τύπου είναι περιορισμένη, για να μην επηρεάζει τη διαδικασία. Σε αντίθεση με τα άλλα συνέδρια, χρεώνονται ακόμη και τα μέλη των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης. Παρ' όλα αυτά, ο Mark, στην τελευταία του παρουσία, μια που λήγει σε λίγους μήνες η θητεία του, κατάφερε να διαταράξει την ηρεμία, κλέβοντας την παράσταση. 

Αμφισβήτησε άμεσα τη χρησιμότητα της παντοκρατορίας του δολαρίου, προτείνοντας μια ριζοσπαστική πρόταση για μια γενική αναδιάρθρωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μεταξύ των άλλων και ένα ψηφιακό νόμισμα που θα λειτουργεί σαν αποθεματικό νόμισμα (reserve currency) για όλες τις Κεντρικές Τράπεζες!

Το επιχείρημά του έχει δύο σκέλη. Το πρώτο είναι πως σε έναν κόσμο με παραστατικό χρήμα (fiat money)* μπορεί κανείς να υποτιμήσει το νόμισμά του μόνο σε σχέση με κάποιο άλλο νόμισμα. Το δεύτερο είναι πως η άνευ προηγουμένου πιστωτική επέκταση έφτασε στο σημείο όπου είναι απαραίτητο να υπάρξει κάποιου είδους «χρυσός κανόνας» (gold standard). Στη συνέχεια, θεωρεί πως κάθε νόμισμα θα πρέπει να υποτιμηθεί σε σχέση με αυτό το «σκληρό» περιουσιακό στοιχείο, το οποίο πρέπει να είναι εκτός του νομισματικού συστήματος.

Οι αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση είναι κάτι που συζητιέται αρκετό καιρό στα ανώτατα κλιμάκια του χρηματοοικονομικού κλάδου. Η Pimco είχε προτείνει πριν από δύο χρόνια στη Fed να αγοράσει χρυσό για να υποτιμήσει το δολάριο έναντι του χρυσού. Προφανώς δεν είναι τυχαίο που οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν περισσότερο χρυσό το 2018 από οποιοδήποτε έτος από το 1967.

Ο Carney υποστήριξε ότι λόγω της κυριαρχίας του δολαρίου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αυξάνονται οι κίνδυνοι να παγιδευτεί η παγκόσμια οικονομία σε εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια  και ασθενή ανάπτυξη. Οι ΗΠΑ επωφελήθηκαν για δεκαετίες με το να είναι το δολάριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Όμως οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Η διατήρησή του πλήττει όχι μόνο την αμερικανική οικονομία αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν αυξήσει το μερίδιό τους στην παγκόσμια δραστηριότητα στο 60% από περίπου 45% πριν από μια δεκαετία. Κι όμως, το δολάριο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για τουλάχιστον τις μισές συναλλαγές του διεθνούς εμπορίου. Πέντε φορές περισσότερο από το μερίδιο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Δεν φτάνει που η ιδέα είναι ριζοσπαστική από μόνη της, ο Carney έθεσε την πτυχή ότι η αλλαγή πρέπει να λάβει χώρα σύντομα. Ο επικεφαλής της BoE προειδοποίησε ότι τα πολύ χαμηλά επιτόκια και οι εμπορικοί και νομισματικοί πόλεμοι, στο παρελθόν συνέπεσαν με πραγματικούς πολέμους, οικονομικές κρίσεις και απότομες αλλαγές στο τραπεζικό σύστημα.

Μια λύση που πρότεινε για την αναδιάταξη του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, προκειμένου να αποφευχθεί η οικονομική καταστροφή, είναι να γίνουν τα Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα (Special Drawing Rights-SDR) αποθεματικό νόμισμα. Τα SDR είναι ένα είδος διεθνούς νομίσματος που εκδίδει το ΔΝΤ, τα οποία δημιουργήθηκαν το 1969, τότε που ίσχυε ακόμα ο κανόνας του χρυσού. Δεν είναι νόμισμα με τη συμβατική έννοια, καθώς δεν μπορούν να αποκτηθούν ή να χρησιμοποιηθούν από ιδιώτες. Αποτελούν λογιστική καταχώριση και αντιπροσωπεύουν την αξία των συναλλαγματικών αποθεμάτων των χωρών-μελών του ΔΝΤ (ευρώ, γιεν, λίρες, δολάρια κ.λπ.).

Μια άλλη εναλλακτική του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ψηφιακό νόμισμα. Η τεχνολογία έχει φτάσει στο σημείο που οι συνθήκες είναι ώριμες, εξήγησε. Αποδεικνύεται από τις ότι όλο και περισσότερες συναλλαγές που γίνονται ηλεκτρονικά παρά με μετρητά.

Όπως ισχυρίζεται ο Carney, ένα ψηφιακό νόμισμα μπορεί να μην είναι ακόμα έτοιμο να αντικαταστήσει το δολάριο ως παγκόσμιο νόμισμα, αλλά «η ιδέα είναι ενδιαφέρουσα». Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να περιορίσει την «κυρίαρχη επιρροή» του δολαρίου ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο. Το Libra της Facebook δεν μπορεί να παίξει αυτό τον ρόλο, αν και πληροί κάποιες από τις προϋποθέσεις, γιατί εγείρει τεράστια ζητήματα, που για την ώρα τουλάχιστον φαίνονται άλυτα.

Αν υλοποιηθεί η ιδέα του Carney ή έστω αρχίσει να εξετάζεται σοβαρά, ο χρυσός και το Bitcoin θα φτάσουν σε επίπεδα τιμών που σήμερα φαίνονται αδιανόητα. Καλά ο χρυσός, αλλά το Bitcoin γιατί; Ο Jerome Powell, ο διοικητής της Fed, ήταν αυτός που άνοιξε τον χορό των αναφορών, όταν το παρομοίασε με τον χρυσό. Συγκεκριμένα είχε αναφέρει πως σχεδόν κανένας δεν το χρησιμοποιεί για πληρωμές. Το χρησιμοποιούν κυρίως ως εναλλακτικό στον χρυσό. Είναι ένα κερδοσκοπικό μέσο αποθήκευσης αξίας, όπως ο χρυσός.

Έχουμε και άλλες φορές υποστηρίξει πως το ενδεχόμενο να αντικαταστήσει στο μέλλον το Bitcoin τον χρυσό αποτελεί, ίσως όχι το πιθανότερο, αλλά ένα ρεαλιστικό σενάριο. Ο λόγος είναι πως διαθέτει εξασφαλισμένη σπανιότητα και σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι του χρυσού. Αν λοιπόν περάσουμε σε έναν κόσμο που το δολάριο δεν θα αποτελεί πλέον αποθεματικό νόμισμα, ποιος μπορεί να αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο;

Η αγορά σήμερα

Αυτή την ώρα το Bitcoin διαπραγματεύεται στις 10.147 δολάρια, ακριβώς στην ίδια τιμή που είχε 24 ώρες πριν. Μικρές διακυμάνσεις έχουμε και στα υπόλοιπα από τα σημαντικότερα κρυπτονομίσματα.

*χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας είναι το μέσον πληρωμής το οποίο δεν καλύπτεται από αποθεματικό άλλων υλικών (π.χ. χρυσός) και επομένως στερείται εσωτερικής αξίας, έστω και έμμεσα.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v