Σε ευρώ 971 εκατ. διαμορφώθηκαν τα καθαρά κέρδη του Ομίλου της ΕΤΕ το 2009, μειωμένα κατά -37% σε σχέση με το 2008. Μετά την έκτακτη φορολογική εισφορά τα αποτελέσματα του 2009 διαμορφώνονται σε ευρώ 923 εκατ., επιβαρυμένα κυρίως από τις αυξημένες προβλέψεις συνολικού ύψους ευρώ 1 057 εκατ. και τις απομειώσεις του χαρτοφυλακίου ομολόγων και μετοχών συνολικού ύψους ευρώ 238 εκατ.

Αντίθετα, η οργανική κερδοφορία (προ προβλέψεων και φόρων) διαμορφώθηκε σε ευρώ 2 585 εκατ. αυξημένη κατά 2% έναντι του 2008, γεγονός που υπογραμμίζει τη σταθερότητα του επιχειρηματικού μοντέλου του Ομίλου ακόμα και σε περιόδους κρίσης και αναδεικνύει τη σημασία της γεωγραφικής διασποράς των πηγών εσόδων του Ομίλου.

Σε μια περίοδο που χαρακτηρίστηκε από ακραίες συνθήκες στο διεθνές πιστωτικό σύστημα και τη ραγδαία επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών της Εθνικής Οικονομίας, η Εθνική Τράπεζα κατάφερε να διευρύνει περαιτέρω τη ρευστότητα της, να ενισχύσει την κεφαλαιακή της επάρκεια και να διατηρήσει ικανοποιητικά επίπεδα κερδοφορίας θωρακίζοντας παράλληλα τον Ισολογισμό της με υψηλές προβλέψεις.

Οι επιδόσεις αυτές καταδεικνύουν την αντοχή του Ομίλου σε ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες και του επιτρέπει να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις από θέση ισχύος. Τα έσοδα του Ομίλου από Τραπεζικές εργασίες (εξαιρουμένων των διαπραγματευτικών κερδών) κατέγραψαν αύξηση 6% κυρίως λόγω της περαιτέρω ενίσχυσης του επιτοκιακού αποτελέσματος (+10% σε σχέση με το 2008 και+5% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο).

Το επιτοκιακό περιθώριο σημείωσε αύξηση έναντι του προηγούμενου τριμήνου με αποτέλεσμα να διατηρηθεί για το σύνολο του έτους σε επίπεδα άνω του 4%, παρά την εντεινόμενη ανταγωνιστική πίεση στην τιμολόγηση των καταθετικών προϊόντων.
 
Οι λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά +5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος εξαιτίας της αύξησης των δαπανών προσωπικού από την εφαρμογή διαιτητικών αποφάσεων στην Ελλάδα, της έκτακτης δαπάνης πρόσληψης ανέργων στο πλαίσιο της συμβολής της ΕΤΕ στην άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης στην Ελληνική οικονομία και της ετήσιας εισφοράς στο ΙΚΑ ύψους ευρώ 25.5 εκατ. λόγω της ένταξης του Ταμείου Συντάξεων των υπαλλήλων της Τράπεζας σε αυτό. Αντίθετα, αποκλιμάκωση καταγράφεται στην Τουρκία και τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης όπου οι λειτουργικές δαπάνες μειώθηκαν κατά -6% και -2% αντίστοιχα σε ετήσια βάση.

Η εικόνα της κερδοφορίας του Ομίλου ανά περιοχή δραστηριότητας είναι η ακόλουθη:

· Τα καθαρά κέρδη από δραστηριότητες στην Ελλάδα ανήλθαν σε ευρώ 398 εκατ., σημειώνοντας υστέρηση κατά -57% σε σχέση με το 2008. Η κάμψη αυτή οφείλεται στο διπλασιασμό σχεδόν των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις οι οποίες το 2009 ανήλθαν σε ευρώ 618 εκατ. έναντι ευρώ 322 εκατ. το 2008, στη διενέργεια προβλέψεων απομείωσης για ομόλογα και μετοχές ύψους ευρώ 237 εκατ. έναντι μόλις ευρώ 18 εκατ. το 2008 και στην έκτακτη φορολογική εισφορά ύψους ευρώ 49 εκατ..

Αντίθετα, τα οργανικά κέρδη προ φόρων και προβλέψεων σημείωσαν μικρή μόνο κάμψη -4% επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα των οργανικών πηγών κερδοφορίας της Τράπεζας παρά την ύφεση της οικονομικής δραστηριότητας. · Τα καθαρά κέρδη της Finansbank στο 2009 αυξήθηκαν 14% έναντι του 2008 και ανήλθαν σε TRY 916 εκατ. (ευρώ 425 εκατ.) παρά τον υπερδιπλασιασμό των προβλέψεων στο 2009 και τη δριμεία ύφεση που αντιμετώπισε η γειτονική χώρα.

Το ύψος των προβλέψεων της Finansbank για το 2009 ανήλθε σε TRY 539 εκατ., έναντι μόλις TRY 217 εκατ. το προηγούμενο έτος. Ειδικά τα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη αυξήθηκαν κατά +28% έναντι του 2008. Είναι χαρακτηριστικό της δυναμικής της Finansbank το γεγονός ότι οι επιδόσεις αυτές, που πραγματοποιήθηκαν σε μια εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία για την οικονομία της γειτονικής χώρας, υπερβαίνουν τις προ-κρίσης επιδόσεις της.

· Τέλος, τα καθαρά κέρδη των μονάδων που δραστηριοποιούνται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (περιλαμβανομένης και της Κύπρου) προσέγγισαν τα ευρώ 100 εκατ. Εν τούτοις, τα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη διαμορφώνονται σε ευρώ 298 εκατ. μειωμένα σε σχέση με το προηγούμενο έτος μόλις κατά -5%. Παρά τα αυξημένα επίπεδα προβλέψεων (αύξηση μεγαλύτερη του 100%) και τις γενικότερες επιπτώσεις της αρνητικής συγκυρίας των οικονομιών της περιοχής, ο Όμιλος συνεχίζει να εμφανίζει κέρδη σε όλες τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης.

Ποιότητα χαρτοφυλακίου:

Περιορισμένη επίπτωση παρά την ύφεση Τα παραπάνω αποτελέσματα επιτεύχθηκαν μέσα σε ένα δυσμενές περιβάλλον που συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά τον τραπεζικό κλάδο και επιβαρύνει ιδιαίτερα την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών. Ο Όμιλος της ΕΤΕ επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σε αυτές τις προκλήσεις.

Η σχέση των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς το σύνολο των χορηγήσεων διαμορφώθηκε σε 5.4% ενώ οι καθυστερήσεις ανέρχονται σε 6.4% του συνολικού χαρτοφυλακίου. Είναι σημαντικό ότι το τελευταίο 3μηνο του έτους η τάση δημιουργίας νέων καθυστερήσεων σταθεροποιείται παρά το ότι δεν έχει ακόμα αρχίσει η προσπάθεια αναδιάρθρωσης και αναχρηματοδότησης των χαρτοφυλακίων αυτών.

Ο Όμιλος διενήργησε πάνω από ευρώ 1 δισ. προβλέψεις το 2009 με αποτέλεσμα οι συσσωρευμένες προβλέψεις να προσεγγίζουν ήδη τα ευρώ 2.5 δισ., ήτοι 3.4% των συνολικών χορηγήσεων του Ομίλου. Το ποσοστό κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε σε 64%, πριν βεβαίως ληφθούν υπόψη οι πάσης φύσεως εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Το χαμηλό ποσοστό των δανείων σε καθυστέρηση αλλά και η υπερκάλυψη τους από προβλέψεις και εμπράγματες εξασφαλίσεις είναι απόρροια της διαχρονικά συντηρητικής διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την επικέντρωση του δανειακού χαρτοφυλακίου σε κλάδους χαμηλού κινδύνου και υψηλών διασφαλίσεων σε ποσοστό που υπερβαίνει το 82% του συνολικού χαρτοφυλακίου χορηγήσεων του Ομίλου.

Επέκταση χαρτοφυλακίου χορηγήσεων

Ο Όμιλος της ΕΤΕ συνεχίζει με συνέπεια την πολιτική στήριξης της Εθνικής Οικονομίας αλλά και των πελατών του στην ευρύτερη περιοχή. Ο Όμιλος αύξησε τις χορηγήσεις κατά ευρώ 5.5 δισ. σε ετήσια βάση (+8%) και ειδικά από το τέλος του προηγούμενου τριμήνου κατά ευρώ 1.7 δισ. (+2%), με αποτέλεσμα το ύψος των χορηγήσεων να υπερβαίνει τα ευρώ 71.5 δισ. Η αύξηση των χορηγήσεων οφείλεται κατά κύριο λόγο στην πιστωτική επέκταση στην Ελλάδα και την Τουρκία ενώ τα χαρτοφυλάκια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν ελαφρά κάμψη.

Ελλάδα: ευρώ 4.5 δισ. αύξηση των δανείων
 
Σε ευρώ 4.5 δισ. ή 10% σε ετήσια βάση διαμορφώθηκε η καθαρή αύξηση του δανειακού χαρτοφυλακίου στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την προσήλωση της Τράπεζας στην απρόσκοπτη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Τα στεγαστικά δάνεια και οι χορηγήσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δύο από τους πλέον ευαίσθητους τομείς της ελληνικής οικονομίας πρωταγωνιστούν στην προσπάθεια ενίσχυσης της χρηματοδότησης.

Συγκεκριμένα:

· Αύξηση κατά +10% σε σχέση με το 2008 και +2% από το 3ο τρίμηνο του 2009 καταγράφουν τα στεγαστικά δάνεια τα οποία πλέον υπερβαίνουν τα ευρώ 20.5 δισ. · Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκαν σε ευρώ 3 δισ. το 2009 και αντιπροσωπεύουν το 38% των συνολικών εκταμιεύσεων της αγοράς ενισχύοντας περαιτέρω το μερίδιο αγοράς της ΕΤΕ στα νέα στεγαστικά δάνεια κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2008.

Σημαντική αύξηση κατά +25% σε σχέση με το 2008 σημειώνουν οι χορηγήσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις το ύψος των οποίων στο τέλος του έτους ξεπέρασε τα ευρώ 5 δισ. Οι εκταμιεύσεις προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΜΕ) προσεγγίζουν τα ευρώ 1.7 δισ. και αφορούν σε 18 χιλιάδες επιχειρήσεις, αντιστοιχούν δε σε μερίδιο της τάξης του 34% στο σύνολο του προγράμματος. · Τα καταναλωτικά δάνεια (συμπεριλαμβανομένων των υπολοίπων των πιστωτικών καρτών) αυξήθηκαν με ρυθμό 10% σε σχέση με το 2008.

Η τάση αυτή είναι αντίθετη με τη γενικότερη συρρίκνωση του μεγέθους της καταναλωτικής πίστης με αποτέλεσμα να ενισχύεται το μερίδιο αγοράς της ΕΤΕ κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες από την αρχή του έτους σε περίπου 20%.
 
· Τέλος, το δανειακό χαρτοφυλάκιο της ΕΤΕ προς μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις ενισχύεται κατά 6% σε ετήσια βάση και υπερβαίνει τα ευρώ 17.5 δισ. Ενίσχυση της καταθετικής βάσης παρά τον εντεινόμενο ανταγωνισμό Αύξηση +3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος καταγράφουν οι καταθέσεις στην Ελλάδα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι διατηρείται η τάση ενίσχυσης των καταθέσεων ταμιευτηρίου που αποτελούν βασική δεξαμενή χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων της Τράπεζας ενώ παραμένουν αμετάβλητα τα υπόλοιπα των καταθέσεων προθεσμίας σε σχέση με το 2008.

Η επιτυχής έκδοση καλυμμένων ομολογιών ευρώ 1.5 δισ. 7ετους διάρκειας στο 4ο τρίμηνο του 2009 σε συνδυασμό με το σημαντικό μέγεθος του αποθέματος καλύμματος για μελλοντικές εκδόσεις καλυμμένων ομολογιών τα προσεχή έτη, προσδίδουν περαιτέρω ευελιξία στον Όμιλο για άντληση μακροπρόθεσμης ρευστότητας από τις διεθνείς αγορές σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικό κόστος.
 
Το ύψος και η σταθερότητα των πηγών ρευστότητας του Ομίλου σε συνδυασμό με τα χαμηλά επίπεδα μόχλευσης (σχέση δανείων προς καταθέσεις 97%) αποτελούν ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ιδίως στην τρέχουσα συγκυρία.

Finansbank: Διατήρηση της κερδοφορίας στα προ κρίσης επίπεδα

Τα καθαρά κέρδη της Finansbank το 2009, ανήλθαν σε TRY 916 εκατ. (ευρώ 425 εκατ.), αυξημένα κατά +14% έναντι του 2008 αντιπροσωπεύοντας το 46% των συνολικών κερδών του Ομίλου. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα από τις οργανικές πηγές κερδοφορίας της Finansbank ενισχυθήκαν κατά 28% σε σχέση με το 2008.

Η επίδοση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική δεδομένου ότι υπερβαίνει τις προ-κρίσης επιδόσεις της Finansbank σε μία περίοδο όπου η οικονομία της γειτονικής χώρας αντιμετώπισε ακραίες υφεσιακές πιέσεις.

Η διαγραφόμενη ανάκαμψη της Τουρκικής οικονομίας δημιουργεί εύλογες προσδοκίες για περαιτέρω ενίσχυση της αναπτυξιακής πορείας της Finansbank. Συγκεκριμένα: · Αύξηση κατά +23% καταγράφεται στο καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσμα το οποίο ανήλθε στο 2009 σε TRY 2 037 εκατ. (ευρώ 944 εκατ.). · Οριακή κάμψη -1% κατέγραψαν τα έσοδα από προμήθειες που ανήλθαν σε TRY 549 εκατ. (ευρώ 255 εκατ.).
 
· Τα μέτρα περιστολής του κόστους της Finansbank είχαν ως αποτέλεσμα ο ρυθμός αύξησης των λειτουργικών δαπανών να περιοριστεί σημαντικά στα επίπεδα του 7% έναντι του 2008 με το δείκτη αποτελεσματικότητας να διαμορφώνεται σε 40%, επίπεδο που την τοποθετεί μεταξύ των πλέον αποδοτικών τραπεζών διεθνώς.
 
Στο τέλος του 2009, οι συνολικές χορηγήσεις της Finansbank ανέρχονταν σε TRY 25.3 δισ. (ευρώ 11.8 δισ.) σημειώνοντας αύξηση κατά +11% σε ετήσια βάση, παρά το γεγονός ότι ο αρνητικός ρυθμός ανάπτυξης της Τουρκικής οικονομίας κατά τη διάρκεια του 2009 είχε σαν αποτέλεσμα τη δραματική αποκλιμάκωση της πιστωτικής επέκτασης. Οι χορηγήσεις λιανικής τραπεζικής εξακολουθούν να αποτελούν την αιχμή της αναπτυξιακής προοπτικής της Finansbank και συνεχίζουν να αυξάνονται με εντυπωσιακούς ρυθμούς της τάξης του +28% ετησίως.

Το 2009 ανήλθαν σε TRY 12.8 δισ. (ευρώ 5.9 δισ.). Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζουν οι χορηγήσεις στεγαστικής και καταναλωτικής πίστης. Συγκεκριμένα: · Το μερίδιο αγοράς της Finansbank στη στεγαστική πίστη ανήλθε σε 11% το Δεκέμβριο 2009 από 10.2% στο τέλος
2008.

· Στα καταναλωτικά δάνεια το μερίδιο διαμορφώθηκε σε 4.7% από 3.5% το 2008. · Στις πιστωτικές κάρτες ο Όμιλος ελέγχει το 11.8% της αγοράς έναντι 10% το 2008. Οι χορηγήσεις επιχειρηματικής πίστης ανήλθαν σε TRY 12.5 δισ. (ευρώ 5.8 δισ.) σημειώνοντας αύξηση 4% μέσα στο τελευταίο 3μηνο παρά την αναπροσαρμογή της τιμολόγησης των πιστωτικών κινδύνων στην Τουρκία, αντανακλώντας τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος κατά το τελευταίο τρίμηνο.

Η ποιότητα του χαρτοφυλακίου επηρεάστηκε από την οικονομική συγκυρία με αποτέλεσμα το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων να διαμορφωθεί σε 5.7% επί του συνολικού χαρτοφυλακίου, σημειώνοντας αύξηση κατά 2.5 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 2008 και 0.4 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 3ου τριμήνου.
 
Η αύξηση των επισφαλειών κατά το τελευταίο 3μηνο υπολείπεται σημαντικά του αντίστοιχου ρυθμού αύξησης των επισφαλειών του 3ου (60 μονάδες βάσης), εξέλιξη που συμβαδίζει με τη σταδιακή ανάκαμψη της Τουρκικής οικονομίας και σηματοδοτεί τη σταδιακή αποκλιμάκωση του ρυθμού των νέων επισφαλειών. Θετικές επιδόσεις επιτεύχθηκαν στα συνολικά υπόλοιπα καταθέσεων της Finansbank τα οποία εξακολουθούν να αυξάνονται σαν αποτέλεσμα της στρατηγικής της τράπεζας να διευρύνει την καταθετική της βάση, ιδίως όσον αφορά τις καταθέσεις σε τοπικό νόμισμα, οι οποίες κατέγραψαν αύξηση 20%.
 
Η επέκταση της καταθετικής βάσης της Finansbank είχε σαν αποτέλεσμα η σχέση χορηγήσεων προς καταθέσεις της τράπεζας να διαμορφωθεί σε 115% έναντι 125% το 2008, εξέλιξη θετική αν ληφθεί υπόψη ότι το υπερβάλλον ύψος χορηγήσεων χρηματοδοτείται από μεσοπρόθεσμο δανεισμό από τις διεθνείς αγορές (εκτός Ομίλου) με λήξεις που εκτείνονται ως το 2013.
 
ΝΑ Ευρώπη: Ικανοποιητική οργανική κερδοφορία

Σε ευρώ 93 εκατ. ανήλθαν τα καθαρά κέρδη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη το 2009 έναντι ευρώ 190 εκατ. το 2008 λόγω υψηλών προβλέψεων που ανήλθαν σε ευρώ 177 εκατ. Tα οργανικά κέρδη προ προβλέψεων ανήλθαν σε ευρώ 278 εκατ. Παρά το σχηματισμό υψηλών προβλέψεων όλες οι θυγατρικές του Ομίλου στην περιοχή παρέμειναν κερδοφόρες σε επίπεδο καθαρών κερδών, αφού η διατήρηση της οργανικής κερδοφορίας στα επίπεδα του προηγούμενου έτους απορρόφησε τις αυξημένες προβλέψεις για επισφαλή δάνεια.

Τα λειτουργικά έξοδα στη ΝΑ Ευρώπη περιορίστηκαν περαιτέρω κατά -5% έναντι του προηγούμενου έτους ως αποτέλεσμα της επίμονης και διαρκούς προσπάθειας περικοπής δαπανών και η σχέση εξόδων προς έσοδα διαμορφώνεται στο 4ο τρίμηνο σε 50%. Το συνολικό ύψος χορηγήσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη διαμορφώθηκε σε ευρώ 8.0 δισ. μειωμένο -4% έναντι του 2008 λόγω της γενικότερης συρρίκνωσης της αγοράς εξαιτίας της συνεχιζόμενης απομόχλευσης των οικονομιών της περιοχής.
 
Το συνολικό ύψος των καταθέσεων διαμορφώθηκε σε ευρώ 4.7 δισ., παρουσιάζοντας αύξηση κατά +10% έναντι του 2008 και +2% από το προηγούμενο τρίμηνο, εξέλιξη ιδιαίτερα θετική καθώς ο Όμιλος διευρύνει έτσι τις πηγές χρηματοδότησής του με αποτέλεσμα να βελτιώνεται ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις στη ΝΑ Ευρώπη κατά 41 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε ένα έτος και 8 ποσοστιαίες μονάδες κατά το τελευταίο τρίμηνο.

Η ποιότητα του χαρτοφυλακίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αντανακλά το γενικότερο αρνητικό περιβάλλον της τοπικής αγοράς με τα δάνεια σε καθυστέρηση να διαμορφώνονται στο 5.8% του συνολικού χαρτοφυλακίου από 2.4% στο τέλος του 2008. Η εξέλιξη αυτή, αν και δυσμενής, επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις μας για την πορεία των επισφαλειών στην περιοχή, επιβαρύνοντας σημαντικά τον Όμιλο παρά το ότι η συντριπτική πλειοψηφία των χορηγήσεων του Ομίλου στην περιοχή καλύπτονται από εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Ισχυρή κεφαλαιακή βάση

Το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου στο τέλος του 2009 διαμορφώθηκε στα ευρώ 8.5 δισ. αυξημένο κατά ευρώ 2.5 δισ. έναντι του 2008. Το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά ευρώ 1.2 δισ., την έκδοση των προνομιούχων μετοχών ύψους ευρώ 350 εκατ. υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και την κερδοφορία του έτους.

Ο Δείκτης Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Tier I) διαμορφώνεται σε 11.3% με βάση τον οποίο η Εθνική κατατάσσεται στις ισχυρότερες κεφαλαιακά τράπεζες της Ευρώπης. Εξαιρουμένων των υβριδικών κεφαλαίων, των προνομιούχων μετοχών του Δημοσίου και των δικαιωμάτων μειοψηφίας ο Δείκτης Κύριων Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Core Tier I) υπολογίζεται σε 9.5% επίπεδο κορυφαίο και από πλευράς τόσο απόλυτου μεγέθους όσο και ποιοτικής διάρθρωσης των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου.