Τουρκικά παιχνίδια με τη συμμετοχή της Κύπρου στην COP31

Οι Τούρκοι διοργανωτές της φετινής διάσκεψης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα έχουν αποκλείσει την Κύπρο από προπαρασκευαστικές ενημερώσεις και αρνούνται αιτήματα για διμερείς συναντήσεις που απέστειλε η Λευκωσία εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσαν στο POLITICO πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχοι.

Η Κύπρος ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι ενεργεί ως ουδέτερος εκπρόσωπος ολόκληρου του μπλοκ των 27 κρατών-μελών. Ο αποκλεισμός της έχει, συνεπώς, μετατραπεί σε διπλωματικό πονοκέφαλο για τις Βρυξέλλες ενόψει των φετινών συνομιλιών του ΟΗΕ για το κλίμα, γνωστών ως COP31, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στο τουρκικό θέρετρο της Αττάλειας.

Οπως είναι γνωστό Η Κυπριακή Δημοκρατία με έδρα τη Λευκωσία αναγνωρίζεται διεθνώς ως η μοναδική κυβέρνηση του νησιού. Ωστόσο, η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το κράτος-μέλος της ΕΕ. Αντ’ αυτού, αναγνωρίζει ως ανεξάρτητο το αποσχισμένο τουρκοκυπριακό βόρειο τμήμα του νησιού, αποτελώντας τη μοναδική κυβέρνηση στον κόσμο που πράττει κάτι τέτοιο.

Ως αποτέλεσμα, η τουρκική κυβέρνηση δεν προσκάλεσε την Κύπρο σε αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις φέτος, ανέφεραν τέσσερις Ευρωπαίοι διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της ΕΕ. Τους παραχωρήθηκε ανωνυμία, καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν επισήμως.

Οι διπλωμάτες υπογράμμισαν περιστατικό του Μαρτίου στη Νέα Υόρκη, κατά το οποίο η τουρκική προεδρία δεν προσκάλεσε την Κύπρο σε ενημέρωση για την COP31 στην έδρα του ΟΗΕ και στη συνέχεια αντέδρασε όταν οι Κύπριοι εμφανίστηκαν μαζί με την αντιπροσωπεία της ΕΕ. Το περιστατικό, το οποίο μεταδόθηκε από τοπικά μέσα ενημέρωσης τον περασμένο μήνα, δεν ήταν μεμονωμένο, δήλωσαν τρεις από τους διπλωμάτες.

Οι διπλωμάτες, καθώς και η Κύπρος, υποστηρίζουν ότι ο αποκλεισμός της Λευκωσίας από την Τουρκία δεν συνάδει με τη συμπεριφορά που αναμένεται από διοργανωτές εκδηλώσεων του ΟΗΕ, οι οποίοι υποτίθεται ότι πρέπει να περιλαμβάνουν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ.

«Διοργανώνουν άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο της COP31 για τις οποίες δεν έχουμε λάβει καμία πρόσκληση», δήλωσε Κύπριος αξιωματούχος.

«Αυτό είναι απαράδεκτο, καθώς δεν συνάδει με την ιδιότητά τους ως χώρας υποδοχής της COP31. Οφείλουν να προσκαλούν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία διαδραματίζει επίσης συντονιστικό ρόλο ως προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ», πρόσθεσε.

Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες συμμερίστηκαν την ίδια άποψη. «Δεν συνάδει με την ευθύνη θεματοφυλακής της διαδικασίας του ΟΗΕ», δήλωσε ένας εξ αυτών.

Καμία απάντηση

Μετά το περιστατικό του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της προς την Άγκυρα, δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. Δύο από τους διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, έθεσε το ζήτημα σε Τούρκους αξιωματούχους τον περασμένο μήνα.

Ωστόσο, η Τουρκία αγνοεί ή απορρίπτει επίσης όλα τα αιτήματα για διμερείς συναντήσεις με την ΕΕ που αποστέλλονται από την Κύπρο, η οποία ενεργεί υπό την ιδιότητά της ως προεδρία του Συμβουλίου.

«Η Τουρκία δεν έχει καμία επαφή με την [Κύπρο] και απέρριψε όλες τις διμερείς συναντήσεις», δήλωσε ένας διπλωμάτης, αναφερόμενος στις διμερείς συνομιλίες μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ.

Η Κύπρος συμμετείχε σε δύο υψηλού επιπέδου συναντήσεις για το κλίμα στο Βερολίνο και την Κοπεγχάγη τον τελευταίο μήνα, αν και αυτές φιλοξενήθηκαν από τη Γερμανία και τη Δανία.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη ότι η χώρα θα αντιμετωπίσει προβλήματα συμμετοχής σε επίσημες συναντήσεις του ΟΗΕ που σχετίζονται με την COP31 ή στη σύνοδο της Αττάλειας τον Νοέμβριο.

Παρ’ όλα αυτά, δύο από τους διπλωμάτες εξέφρασαν ανακούφιση για το γεγονός ότι η Ιρλανδία θα ασκεί την προεδρία της ΕΕ κατά τη διάρκεια της ίδιας της COP31. Η Λευκωσία θα παραδώσει τη σκυτάλη στο Δουβλίνο τον Ιούλιο.

Η τουρκική προεδρία της COP31 δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Μετά την κριτική της ΕΕ τον Μάρτιο, κυπριακά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι υπερασπίστηκαν τη στάση τους έναντι της Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι η συνάντηση «δεν είχε εξουσιοδότηση από τον ΟΗΕ και, ως εκ τούτου, η αποστολή προσκλήσεων επαφίετο στη διακριτική ευχέρεια του διοργανωτή».

Η Τουρκία διοργανώνει τη φετινή σύνοδο για το κλίμα σε συνεργασία με την Αυστραλία, η οποία θα διευθύνει τις διαπραγματεύσεις, ενώ η Άγκυρα θα ενεργεί ως επίσημη οικοδέσποινα και προεδρία της COP31. Οι διπλωμάτες και οι αξιωματούχοι δεν άφησαν να εννοηθεί ότι η Καμπέρα εμπλέκεται στον αποκλεισμό της Κύπρου.