S. Nixon: Ο Τσίπρας θα πρέπει να κάνει και άλλες υποχωρήσεις

Το μέλλον της Ελλάδας στην ευρωζώνη φαινόταν λιγότερο επισφαλές στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας σε σχέση με την αρχή της, ωστόσο ακόμη βρίσκεται σε μια κρίσιμη ισορροπία, αναφέρει ο Simon Nixon του Reuters.

Αντιμέτωπη με μια κλιμακούμενη απόσυρση των καταθέσεων και ραγδαία επιδεινούμενα δημόσια οικονομικά η Αθήνα υπέκυψε στο αναπόφευκτο και έπραξε αυτό που είχε ορκιστεί να μην κάνει: Ζήτησε την παράταση του προγράμματος και δεσμεύτηκε με καλή πίστη να το ολοκληρώσει.

Λίγα συμφωνήθηκαν την Παρασκευή το βράδυ που δεν μπορούσαν να έχουν συμφωνηθεί όταν η κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία. Η Ελλάδα επένδυσε το μεγαλύτερο μέρος του μήνα επιχειρώντας την πολιτικά αδύνατη φαντασία της παροχής δανείων χωρίς όρους από την ΕΚΤ και τους ευρωπαίους φορολογουμένους.

Αλλά ήταν πάντα σαφές ότι η μόνη «πηγή» χρημάτων που διατίθενται για την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων αναγκών χρηματοδότησης στην Ελλάδα ήταν το σχέδιο διάσωσης που συμφωνήθηκε το 2012 και λήγει στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι προσπάθειες της Αθήνας να αναιρέσει αυτή τη συμφωνία ήταν καταδικασμένες σε αποτυχία, διότι κάθε νέα ρύθμιση θα πρέπει να επικυρωθεί από μια σειρά κοινοβουλίων, συμπεριλαμβανομένου του γερμανικού.

Το καλύτερο που ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα μπορούσε να πετύχει από τις εβδομάδες κόντρας ήταν μια συμφωνία που να επιτρέπει η Αθήνα να αντικαταστήσει ορισμένα από τα «μέτρα» που απαιτούσε η τρόικα των Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ με δικά της, τονίζει ο S. Nixon.

Αλλά αυτά θα πρέπει και πάλι να διευθετηθούν με την τρόικα - μετονομάστηκε σε θεσμούς – η οποία θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πρόοδό τους.

Η Αθήνα θα λάβει κάποιο ακαθόριστο περιθώριο για τους φετινούς δημοσιονομικούς στόχους, αναπόφευκτο λόγω του «πλήγματος» που άφησαν στα δημόσια οικονομικά οι τρεις μήνες κρίσης. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι πως η συμφωνία που πέτυχε ο Αλ. Τσίπρας είναι ουσιαστικά η ίδια που συμφώνησε το Α. Σαμαράς το Δεκέμβριο.

Ακόμη και αυτή δεν είναι μια «κλεισμένη» υπόθεση. Στην πραγματικότητα, το μόνο που συμφωνήθηκε την περασμένη εβδομάδα ήταν ότι οι χώρες που απαιτούν κοινοβουλευτική έγκριση για την παράταση της διάσωσης θα ξεκινήσουν την διαδικασία επικύρωσης.

Το πότε και αν αυτή η διαδικασία ολοκληρωθεί θα εξαρτηθεί από το αν η Ελλάδα έλθει σε συμφωνία με την τρόικα για τις μεταρρυθμίσεις.

Αυτή (η συμφωνία) δεν θα είναι μια απλή υπόθεση. Τόσο η ΕΚΤ όσο και το ΔΝΤ έχουν μια νομική υποχρέωση να μην «υπερβαίνουν τις εντολές τους». Επέμειναν ο κ. Σαμαράς να εκπληρώσει τους όρους της συμφωνίας διότι θεώρησαν ότι η χαλάρωση των όρων θα συνιστούσε μια παρέμβαση στην ελληνική πολιτική σκηνή. Θα ήταν παράδοξο κάποιο θεσμικό όργανο να αποφάσιζε να μαλακώσει την προσέγγισή του και για να δώσει μια χείρα βοηθείας στον κ. Τσίπρα.

Η Αθήνα έχει περιθώριο έως τη Δευτέρα το απόγευμα να καταθέσει τις μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο θα υπάρξει νέα κόντρα στο μέλλον αν δεν δείξει υπερβάλλοντα ζήλο για τις μεταρρυθμίσεις.

Άλλωστε ο κ. Τσίπρας είχε δεσμευθεί να «αποσύρει» τις δύο απαιτήσεις της τρόικας που βύθισαν το Σαμαρά: Τις αλλαγές στη φορολογία και τις συντάξεις.

Η τρόικα πιστεύει ότι η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος ώστε να παταχθεί η φοροδιαφυγή και η διαφθορά είναι κρίσιμη, στόχο που και ο κ. Τσίπρας μοιράζεται.

Η τρόικα πιστεύει επίσης πως η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος, μέσω του οποίου το 40% αυτών που βγήκαν στη σύνταξη πέρυσι ήταν κάτω από το όριο ηλικίας, είναι επίσης κρίσιμη για την βιωσιμότητα του χρέους. Ο κ. Τσίπρας θα πρέπει να προσφέρει κάτι ουσιαστικό σε αντάλλαγμα.

Ακόμα και αν η Ελλάδα λάβει την επέκταση αυτή την εβδομάδα τα προβλήματά της δεν έχουν παρέλθει. Η Ελλάδα δεν μπορεί να λάβει δάνεια έως τον Απρίλιο και αυτά μόνο αν έχει η Βουλή εγκρίνει την συμφωνία με την τρόικα. Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο καθώς ένα κομμάτι από το κόμμα του βρίσκεται πιο αριστερά από τον Τσίπρα αλλά και το Βαρουφάκη.

Πράγματι ο κ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασαν τρία χρόνια αντιστεκόμενοι στις περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις του τρέχοντος προγράμματος. Αλλά στο μεταξύ η Αθήνα μπορεί να ξεμείνει από ρευστό τον επόμενο μήνα.

Η Αθήνα και η ευρωζώνη θα πρέπει να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για ένα νέο πρόγραμμα. Αυτό πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούνιο ώστε να μπορέσει η Ελλάδα να αντιμετωπίσει μεγάλες πληρωμένες χρέους τον Ιούλιο και Αύγουστο. Αξιωματούχοι της ευρωζώνης προειδοποιούν ότι μια συμφωνία για ένα νέο deal θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο δύσκολη από την παράταση του τρέχοντος προγράμματος.

Αλλά υπάρχει λίγος χώρος για ευελιξία μεταξύ των κόκκινων γραμμών της ευρωζώνης για καμία μείωση στο ονομαστικό χρέος και των απαιτήσεων της χώρας για χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής. Ακόμα και αν η ευρωζώνη συμφωνήσει σε ελάφρυνση των όρων για τα υπάρχοντα δάνεια, θα είναι δύσκολο αυτά να μπουν σε καθοδική τροχιά αν η Αθήνα καταγράφει μικρότερα πλεονάσματα.

Ο στόχος περιπλέκεται από την ζημιά που δημιουργήθηκε τους τελευταίους μήνες. Η πρόσβαση στις αγορές που η κυβέρνηση, οι τράπεζες και οι εταιρίες είχαν αρχίσει να αποκτούν έχει χαθεί και οι τράπεζες είναι πιο αδύναμες λόγω της φυγής των καταθέσεων.

Η τρόικα δεν αναμένεται να μοιρασθεί τις θέσεις της τρόικας για ανάκαμψη μέσω κατανάλωσης και κατά πάσα πιθανότητα θα επιμείνει σε «φιλελεύθερα» μέτρα που θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις.

Μια επιτυχημένη διαπραγμάτευση τελικά θα εξαρτηθεί από ζητήματα εμπιστοσύνης. Όπως έχουν τα πράγματα η εμπιστοσύνη βρίσκεται σε έλλειψη.

Οι κ.κ. Τσίπρας και Βαρουφάκης κατανάλωσαν τον περισσότερο από τον προηγούμενο μήνα προσβάλλοντας πιθανούς συμμάχους.

Ο χρόνος που κέρδισε η Ελλάδα με την παράταση είναι επίσης χρόνος για τους κ.κ. Τσίπρα και Βαρουφάκη να αποδείξουν ότι μπορεί να μεταλλαχθούν σε πολιτικούς, να καταστούν αξιόπιστοι «αντισυμβαλλόμενοι» που σέβονται τους κανόνες που διέπουν το ευρώ.

Έως τώρα αυτό είναι ένα ανοικτό ερώτημα. Ο κ. Τσίπρας έχει συνθηκολογήσει σε πολλά θέματα την τελευταία εβδομάδα, έχοντας «συναντηθεί» με τον πολιτικό και οικονομικό ρεαλισμό.

Αλλά θα πρέπει να συνθηκολογήσει και σε άλλα πολλά αν θέλει την Ελλάδα στο ευρώ πέρα από κάθε αμφιβολία.