Τις αδυναμίες του σημερινού συστήματος σύνταξης και εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς και τις προτάσεις του Ινστιτούτου για μεταρρύθμιση, παρουσίασε σήμερα το ΙΟΒΕ, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε για το θέμα.

Σύμφωνα με την σχετική μελέτη του καθηγητή κ. Βασίλη Ράπανου, Υπεύθυνου του Παρατηρητηρίου Δημόσιου Τομέα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η αλλαγή της μεθοδολογίας σύνταξης και εκτέλεσης του Προϋπολογισμού μπορεί να οδηγήσει στη μείωση των δημοσίων δαπανών, χωρίς να περιορισθούν οι υπηρεσίες και οι παροχές του Κράτους προς τους πολίτες.

Οι προτάσεις του ΙΟΒΕ αφορούν κατ’ αρχάς μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος αλλά και μέτρα άμεσης εφαρμογής που μπορούν να υλοποιηθούν σύντομα και χωρίς κόστος. Ειδικότερα:

α) Μεταρρύθμιση του συστήματος

Για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων αδυναμιών προτείνεται μια συνολική μεταρρύθμιση των διαδικασιών σύνταξης και εκτέλεσης του Προϋπολογισμού, στηριγμένη στη διεθνή εμπειρία και τις ελληνικές ιδιαιτερότητες. Βασικοί άξονες μιας τέτοιας μεταρρύθμισης, η οποία απαιτεί ένα συντονισμένο πρόγραμμα δράσης, μπορεί να είναι:

1. Ενοποίηση της διαδικασίας σύνταξης του Τακτικού Προϋπολογισμού και του προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Αυτό συνεπάγεται την ενσωμάτωση στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και των υπηρεσιών του πρώην ΥΠΕΘΟ, που ασχολούνται με τη σύνταξη και εκτέλεση του ΠΔΕ και θέσπιση πιο αυστηρών διαδικασιών για τους Προϋπολογισμούς των ΝΠΔΔ και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

2. Σύνταξη του Προϋπολογισμού κάθε έτους με βάση προγράμματα, για τα οποία θα είναι υπεύθυνοι οι αρμόδιοι φορείς (υπουργεία, ΝΠΔΔ κ.α.). Η διαδικασία αυτή, η οποία αποτελεί ριζική αλλαγή για τη σύνταξη του Προϋπολογισμού, μπορεί να αρχίσει να εφαρμόζεται πιλοτικά, σε ένα μικρό αριθμό υπουργείων ώστε να δοκιμασθεί, να εντοπισθούν και να αντιμετωπισθούν τα πιθανά προβλήματα και μετά να επεκταθεί σταδιακά σε όλα τα υπουργεία.

3. Αξιολόγηση των προγραμμάτων δαπανών με βάση τα αποτελέσματα τους και όχι μόνο με το πόσο ξοδεύουμε. Με απλά λόγια πρέπει να εξετάζεται αν τα χρήματα των φορολογουμένων ”πιάνουν τόπο.”

4. Κατάρτιση ετήσιου Προϋπολογισμού στα πλαίσια ενός μεσοπρόθεσμού οικονομικού πλαισίου, το οποίο θα μπορούσε να είναι το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

5. Περιορισμός ή εξάλειψη των επικαλύψεων που δημιουργεί το σημερινό σύστημα πολλαπλών προληπτικών ελέγχων, θέσπιση σε κάθε υπουργείο και κάθε φορέα εσωτερικής υπηρεσίας ελέγχου, με βάση πρότυπα που θα θέσει το ΥΠΟΟ.

6. Αλλαγή των λογιστικών συστημάτων του Δημοσίου, με βάση τα σύγχρονα διεθνή λογιστικά πρότυπα για το Δημόσιο τομέα, βελτίωση της διαδικασίας συλλογής και επεξεργασίας των στατιστικών δεδομένων, τόσο για τα έσοδα όσο και τις δαπάνες.

7. Δημιουργία σύγχρονου συστήματος πληροφορικής παρακολούθησης των δαπανών και γενικότερα της χρηματοοικονομικής διαχείρισης του Δημοσίου.

β) Προτάσεις άμεσης εφαρμογής

Πέρα από την συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος, μπορούν αμέσως να γίνουν αλλαγές χωρίς κόστος, αρκεί να δεσμευθούν κυβέρνηση και κόμματα να τις τηρούν. Τέτοια θέματα θα μπορούσαν να είναι τα εξής:

- Ο απολογισμός ενός οικονομικού έτους να γίνεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη λήξη του έτους, π.χ. κάθε Ιούνιο.

- Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης να υποβάλλεται στην αρμόδια για τα οικονομικά επιτροπή της Βουλής και να συζητείται εκεί πριν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Οι όποιες αλλαγές στους Προϋπολογισμούς των υπουργείων και μεταφορές κονδυλίων, πάνω από ένα μικρό ποσό, να γίνονται με έγκριση της Βουλής.

- Να υποχρεωθούν οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και τα ΝΠΔΔ, να συντάσσουν Προϋπολογισμούς κάθε χρόνο, να γίνεται έλεγχος από ελεγκτές του Δημοσίου ή ορκωτούς ελεγκτές και να δημοσιοποιούνται οι ισολογισμοί αυτοί, όπως γίνεται με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

- Να ενταχθούν σταδιακά όλοι οι εκτός Προϋπολογισμού λογαριασμοί στον Προϋπολογισμό.

- Να γίνει περαιτέρω επεξεργασία του νέου συστήματος κωδικοποίησης δαπανών και της κατάταξης τους με βάση πρόγραμμα.

Ομιλητές στην εκδήλωση ήταν ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιώργος Αλογοσκούφης, η Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κυρία ΄Αννα Διαμαντοπούλου και ο Πρόεδρος του ΙΟΒΕ κ. Μιχαήλ Κορτέσης. Χαιρετισμό απηύθυνε ο Επίτιμος Πρόεδρος του ΙΟΒΕ κ. Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Ραφαήλ Μωϋσής, Αντιπρόεδρος του ΙΟΒΕ, ο οποίος και συνόψισε τα συμπεράσματα της συζήτησης.

* Διαβάστε την μελέτη του ΙΟΒΕ για την Σύνταξη και Εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού, στη δεξιά στήλη ”Συνοδευτικό Υλικό”.