της Έλενας Λάσκαρη

Δραματική επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας καταδεικνύουν τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατέγραψε πέρυσι εκρηκτική αύξηση, φτάνοντας το 14,1% του ΑΕΠ από 11,1% το 2006.

Η ραγδαία επιδείνωση γίνεται ακόμα πιο ευκρινής αν αναλογιστεί κανείς ότι το έλλειμμα ήταν 14,743 δισ. ευρώ το 2005, εκτινάχτηκε στα 23,668 δισ. ευρώ το 2006 και άγγιξε το ρεκόρ των 32,261 δισ. ευρώ το περασμένο έτος.

Το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την εξέλιξη αυτή φέρει το εμπορικό ισοζύγιο, το έλλειμμα του οποίου διογκώθηκε από τα 35,286 δισ. ευρώ στα 41,499 δισ. ευρώ, με τις δαπάνες για εισαγωγές καυσίμων αλλά και τις δαπάνες για αγορές πλοίων να διαδραματίζουν μεν καθοριστικό ρόλο. Βέβαια, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην ετεροβαρή σχέση εισαγωγών – εξαγωγών, με την αξία των πρώτων να παραμένει υπερτριπλάσια σε σχέση με τις τελευταίες.

Τα στοιχεία δείχνουν αύξηση των εισαγωγών κατά 14,5% στα 58,944 δισ. ευρώ (από 51,440 δισ. ευρώ), όταν οι εξαγωγές με αύξηση περίπου 8% ανήλθαν σε 17,445 δισ. ευρώ (από 16,154 δισ. ευρώ). Επιμέρους, οι εισαγωγές καύσιμων στοίχησαν πέρυσι συνολικά 12,256 δισ. ευρώ, με αύξηση 38% σε σχέση με τα περίπου 8,9 δισ. ευρώ του 2005.

Συνολικά, η διεύρυνση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 6,213 δισ. ευρώ οφείλεται κυρίως στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος των αγαθών εκτός καυσίμων και πλοίων (κατά 3,625 δισ. ευρώ) και των καθαρών πληρωμών για αγορές πλοίων (κατά 2,130 δισ. ευρώ), καθώς και -σε πολύ μικρότερο βαθμό- στην αύξηση των καθαρών πληρωμών για εισαγωγές καυσίμων (κατά 458 εκατ. ευρώ).

Όσον αφορά στο εμπορικό ισοζύγιο εκτός πλοίων και καυσίμων, οι εισπράξεις από εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 550 εκατ. ευρώ ή 4,7%, δηλαδή πολύ λιγότερο απ’ ό,τι οι πληρωμές για εισαγωγές, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 4,175 δισ. ευρώ ή 12%.

Επιβαρυντικά στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών επέδρασαν επίσης η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου εισοδημάτων και η μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου τρεχουσών μεταβιβάσεων. Αντίθετα, το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών αυξήθηκε, αλλά αντιστάθμισε μόνο σε μικρό βαθμό τις εξελίξεις αυτές.

----Επενδύσεις

Επενδύσεις 519 εκατ. ευρώ έκαναν μέσα σε έναν μήνα οι ελληνικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό τον περασμένο Δεκέμβριο και στο σύνολο του έτους οι άμεσες επενδύσεις εμφάνισαν καθαρή εκροή 2,499 δισ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου η εικόνα είναι θετική καθώς καταγράφηκε σημαντική εισροή κεφαλαίων μη κατοίκων για τοποθετήσεις σε ομόλογα Δημοσίου (25,7 δισ. ευρώ ) και σε μετοχές (8,1 δισ. ευρώ), στο σύνολο του έτους.

Ειδικότερα, η καθαρή εισροή κεφαλαίων μη κατοίκων για άμεσες επενδύσεις ανήλθε σε 1,401 δισ. ευρώ , ενώ η καθαρή εκροή κεφαλαίων κατοίκων για άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό έφτασε τα 3,900 δισ. ευρώ. Το 2007 σημειώθηκε καθαρή εισροή ύψους 17,442 δισ. ευρώ στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, δεδομένου ότι η εισροή κεφαλαίων μη κατοίκων για τοποθετήσεις στην Ελλάδα (κυρίως σε ομόλογα και σε έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου και σε μετοχές ελληνικών επιχειρήσεων, ύψους 25,7 και 8,1 δισ. ευρώ αντίστοιχα) υπεραντιστάθμισε σε σημαντικό βαθμό την εκροή κεφαλαίων κατοίκων κυρίως για τοποθετήσεις σε ομόλογα και σε έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού (ύψους 15,4 δισ. ευρώ).

Τέλος, στην κατηγορία των ”λοιπών” επενδύσεων, η καθαρή εισροή ύψους 12,741 δισ. ευρώ ευρώ οφείλεται στο ότι η εισροή κεφαλαίων μη κατοίκων, κυρίως για τοποθετήσεις σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα, ήταν σχεδόν διπλάσια από τις αντίστοιχες εκροές, οι οποίες κατά κύριο λόγο αφορούσαν σε τοποθετήσεις κατοίκων σε καταθέσεις και repos του εξωτερικού.

Στο τέλος Δεκεμβρίου του 2007 τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 2,5 δισ. ευρώ.

Επιμέρους, τον Δεκέμβριο οι επενδύσεις στο εξωτερικό από κατοίκους της Ελλάδας ανήλθαν σε 519 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις αυτές κυρίως αφορούσαν σε εκροές:

1. Ύψους 90 εκατ. ευρώ από την ALAPIS ΑΒΕΕ για την αύξηση της συμμετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο της MICROPRISM SERVICES LTD. (Κύπρος).

2. Ύψους 87 εκατ. ευρώ από την εφοπλιστική εταιρία DRYSHIPS INC. για τη μερική εξαγορά της OCEAN RING (Νορβηγία).

3. Ύψους 85 εκατ. ευρώ από την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ τόσο για την κάλυψη της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής της στη Σερβία VOJVODJANSKA BANKA (ύψους 53 εκατ. ευρώ) όσο και για την κεφαλαιακή ενίσχυση του υποκαταστήματός της NBG BEOGRAD (ύψους 32 εκατ. ευρώ).

4. Ύψους 50 εκατ. ευρώ από ιδιώτες για τη συμμετοχή τους στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της LADISK LTD. (Ελβετία).

Την ίδια περίοδο οι επενδύσεις στην Ελλάδα από μη κατοίκους ανήλθαν σε 409 εκατ. ευρώ. Οι σημαντικότερες από αυτές αφορούσαν στην εισροή 300 εκατ. ευρώ για την εξαγορά της INFOTE από τις εταιρίες RHONE CAPITAL PLC. και ZARKONA TRADING LTD. και στην εισροή 88 εκατ. ευρώ για την ολοκλήρωση της εξαγοράς της WIND HELLAS από τον όμιλο WIND.