Την απόσυρση του ασφαλιστικού νομοσχεδίου ζήτησαν σήμερα σε συνέντευξη τύπου οι συνδικαλιστικές ομοσπονδίες ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ.

Στη συνέντευξη - οπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΓΣΕΕ -

αναλύθηκαν διεξοδικά τα σημαντικότερα άρθρα του Ασφαλιστικού Νομοσχεδίου που πλήττουν βάναυσα και σημαντικά όλες τις κατηγορίες των ασφαλισμένων, ενώ αποδείχθηκε η κοινωνική και οικονομική αναποτελεσματικότητα του.

Γι΄ αυτό το σκοπό πραγματοποιείται αύριο ΤΕΤΑΡΤΗ 12/3/08 3ωρη στάση εργασίας 12:00 έως 15:00 και Συγκέντρωση – Συλλαλητήριο των εργαζομένων στις 13:00 στο ΣΥΝΤΑΓΜΑ.

*** Οι παρατηρήσεις της ΓΣΕΕ στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Η ανισομέρεια των ρυθμίσεων του ν.σχ.

Το ν.σχ. χαρακτηρίζεται από την ανισομέρεια των επιχειρούμενων αλλαγών. Το μέγιστο τμήμα του (139 από ένα σύνολο 154 άρθρων, Κεφάλαια Α΄- ΙΓ) αναφέρεται σε ζητήματα ”Οργανωτικής και Διοικητικής μεταρρύθμισης” των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), ενώ μόλις 13 άρθρα του ν.σχ. (Κεφάλαια ΙΔ΄ - ΙΣΤ΄) περιλαμβάνουν ρυθμίσεις ουσιαστικού ασφαλιστικού περιεχομένου ασφαλιστικές διατάξεις).

Επισημαίνεται, όμως, ότι, στο Κεφάλαιο ΙΣΤ΄ (”Λοιπά ασφαλιστικά θέματα”, άρθρα 146 - 154) του ν.σχ., περιλαμβάνονται και ρυθμίσεις οργανωτικού και λειτουργικού η / και οικονομικού (χρηματοδοτικού) περιεχομένου (π.χ. άρθρο 153 περί αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης, άρθρο 151 περί Μέτρων κατά της εισφοροδιαφυγής, άρθρο 149 περί σύστασης Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών κλπ).

Εννοείται, ότι, οι ειδικότερες αυτές ρυθμίσεις, παρά την ένταξή τους στο Β΄ Μέρος του ν.σχ., ανήκουν στο Α΄ Μέρος του, αφού δεν αναφέρονται σε συγκεκριμένα ”ουσιαστικά” θέματα δηλαδή σε συγκεκριμένα ασφαλιστικά δικαιώματα, της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Τέλος, σημαντικά ζητήματα όπως η αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής και η σύσταση του ΑΚΑΓΕ αντιμετωπίζονται όλως επιδερμικά και ως εκ τούτου αναποτελεσματικά.

2. Δραματική μεταβολή όρων, προϋποθέσεων, ύψους και είδους των παροχών των ενοποιούμενων φορέων.

Σελίδα 4 της Εισηγητικής Έκθεσης του ν.σχ. αναφέρεται, ως οιονεί ”διακήρυξη”, ότι, με τη δημιουργία νέων Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και με τις επιχειρούμενες ενοποιήσεις η εντάξεις Φορέων και Κλάδων ”δεν μεταβάλλονται οι όροι, οι προϋποθέσεις, το ύψος και το είδος των παροχών των υπό ενοποίηση Φορέων και Κλάδων”.

Επισημαίνεται, ότι, ο ισχυρισμός αυτός είχε προβληθεί, από κυβερνητικής πλευράς και πριν από την κατάθεση του υπό κρίση ν.σχ. για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους.

Αναλυτικότερη, όμως, προσέγγιση των επί μέρους διατάξεων του ν.σχ. οδηγεί στην ανατροπή της ”διακήρυξης” αυτής, αφού διαπιστώνεται, ότι, σε πολλές περιπτώσεις, αλλοιώνονται δραματικά, οι σημερινές αντίστοιχες ρυθμίσεις των επί μέρους Καταστατικών, σε σχέση με ”τους όρους, τις προϋποθέσεις, το ύψος και το είδος των παροχών των υπό ενοποίηση Φορέων και Κλάδων”.

Ως ενδεικτικά, απλώς, παραδείγματα της διαπίστωσης αυτής, μπορούμε να καταγράψουμε:

• Τις ρυθμίσεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 143 του ν.σχ. με τις οποίες αναπροσαρμόζονται, επί το δυσμενέστερον, οι ισχύουσες καταστατικές προβλέψεις συνταξιοδότησης, λόγω 35ετίας, των ασφαλισμένων τόσο των Ειδικών Ταμείων (που εντάσσονται στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), όσο και των ασφαλισμένων των πρώην Ταμείων Τύπου (που εντάσσονται στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ). Αποκαλυπτική, άλλωστε, εν προκειμένω, είναι και η ρητή ”ομολογία” της Εισηγητικής Έκθεσης (σελ. 104) του ν.σχ. που αναφέρει, ότι, η προτεινόμενη ρύθμιση χειροτέρευσης των όρων συνταξιοδότησης, λόγω 35ετίας, ”επιβάλλεται τόσο για την ενιαία αντιμετώπιση όλων των από 1.11983 μέχρι 31.12.1992 ασφαλισμένων στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης του ΕΤΑΠ-ΜΜΕ όσο και για την ίση μεταχείριση των κατ’ αντιστοιχία ασφαλισμένων των πρώην Ειδικών Ταμείων Μισθωτών με τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ –ΕΤΑΜ στο οποίο εντάσσονται οι Κλάδοι Σύνταξής τους”.

• Τις ρυθμίσεις της παρ. 2 του άρθρου 144 του ν.σχ. με τις οποίες εναρμονίζεται (δηλαδή επιμηκύνεται) το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των από 1.1.1983 μέχρι 31.12.1992 ασφαλισμένων μητέρων ανηλίκων τέκνων στα πρώην Ειδικά Ταμεία Μισθωτών που εντάσσονται στο ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, με το όριο ηλικίας που προβλέπεται για την ίδια κατηγορία ασφαλισμένων στο Ίδρυμα. Όπως ομολογείται στην Εισηγητική Έκθεση του ν.σχ. (σελ. 107 – 108): ”Με δεδομένη την ένταξη των Κλάδων Σύνταξης των πρώην Ειδικών Ταμείων Μισθωτών στο ως άνω Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών, συνεκτιμωμένου και του γεγονότος ότι οι γυναίκες ασφαλισμένες αυτών έχουν, συγκριτικά με τις ασφαλισμένες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ομαλότερο και συνεχή εργασιακό βίο, θεωρείται επιβεβλημένη η εναρμόνιση των προαναφερθέντων ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης των μητέρων ανηλίκων τέκνων. Η εναρμόνιση αυτή επιτυγχάνεται με τη σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας που προβλέπεται για τις ασφαλισμένες μητέρες στα εντασσόμενα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ειδικά Ταμεία, κατά ένα χρόνο, κάθε έτος από 1.1.2013 μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους. Η πλήρης εναρμόνιση θα επιτευχθεί το 2017”.

• Τις ρυθμίσεις της παρ. 3 του άρθρου 144 του ν.σχ., με τις οποίες εναρμονίζονται (δηλαδή επιδεινώνονται) σταδιακά, στα πρώην Ταμεία Τύπου που εντάσσονται στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης του ΕΤΑΠ – ΜΜΕ, ως Τομείς Σύνταξης και Ασφάλισης, τόσο τα όρια ηλικίας όσο και ο συντάξιμος χρόνος που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση των ασφαλισμένων τους μητέρων ανηλίκων τέκνων από 1.1.1983 μέχρι 31.12.1992. Επισημαίνεται, ότι και στην περίπτωση αυτή η Εισηγητική Έκθεση του ν.σχ. είναι εξόχως αποκαλυπτική (σελ. 108-109).

• Με τη ρύθμιση του άρθρου 38 του ν.σχ., προβλέπεται η έκδοση Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας (σε είδος και σε χρήμα) για το σύνολο των ασφαλισμένων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητων Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ), με τον οποίο καθορίζεται (δηλαδή ανακαθορίζεται έναντι των οικείων ρυθμίσεων των επί μέρους καταστατικών των εντασσόμενων Ταμείων) ”η έκταση, το ύψος των παροχών αυτών, ο τρόπος και η διαδικασία χορήγησής τους”. Η ρητή μνεία στην ίδια διάταξη, ότι, της έκδοσης του Κανονισμού αυτού θα προηγηθεί οικονομική μελέτη προκαθορίζει και τη δυσμενέστερη κατεύθυνση των τροποποιήσεων που θα επιχειρηθούν.

• Με τη ρύθμιση του άρθρου 83 του ν.σχ. προβλέπεται ανάλογη με εκείνη τουτ άρθρου 38, διαδικασία έκδοσης Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας για το σύνολο των ασφαλισμένων του Ταμείου Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφέλειας (ΤΑΥΤΕΚΩ), με βάση αντίστοιχη οικονομική μελέτη (συνεπώς, είναι βεβαία η επιδείνωση των όρων της υγεινομικής περίθαλψης του συνόλου των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων όλων των ασφαλισμένων στο ενοποιημένο ΤΑΥΤΕΚΩ).

• Με τη ρύθμιση του άρθρου 103 παρ. 3 του ν.σχ. προβλέπεται η δυνατότητα, έπειτα από Απόφαση του Υπουργού Απασχόλησης και με βάση σχετική οικονομική μελέτη, τροποποίησης των καταστατικών διατάξεων των Κλάδων Επικουρικής Ασφάλισης, Πρόνοιας και Υγείας του ΤΕΑΠΑΣΑ η και ενοποίησης των κλάδων αυτών.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός, ότι, οι ενοποιήσεις και εντάξεις έχουν καθαρώς διοικητικό χαρακτήρα χωρίς να θίγουν τα υφιστάμενα δικαιώματα των ασφαλισμένων των υπό ενοποίηση Ταμείων, είναι ανακριβής και παραπλανητικός: αντιθέτως, με τις ενοποιήσεις και τις εντάξεις πλήττονται και τα ήδη υφιστάμενα ασφαλιστικά δικαιώματα των ασφαλισμένων των υπό ενοποίηση Ταμείων και κλάδων.

Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι, η υποκρυπτόμενη αληθής στόχευση του ν.σχ. βαίνει ακόμη μακρύτερα: οι διοικητικές αλλαγές φαίνεται, ότι, αποτελούν το προστάδιο μέλλουσας, σε δεύτερο φάση (και σε ευθετότερο, προφανώς, χρόνο), ασφαλιστικής προσαρμογής (δηλαδή επιδείνωσης) του συνόλου των υφιστάμενων ασφαλιστικών δικαιωμάτων όλων ανεξαιρέτως των εργαζομένων.

3. Έλλειψη προκαταρκτικών μελετών για την εφαρμογή της επιχειρούμενης διοικητικής ”μεταρρύθμισης”.

Οι επιχειρούμενες διοικητικές αλλαγές επαπειλούν να οδηγήσουν σε διοικητικό χάος και λειτουργικά αδιέξοδα, μετά την ψήφιση και θέση σε ισχύ των ρυθμίσεων του ν.σχ.

Ειδικότερα, επαπειλείται επαύξηση της γραφειοκρατίας και των φαινομένων δυσλειτουργίας των νέο-δημιουργούμενων Φορέων και συνεπώς, κίνδυνοι κατά-ταλαιπώρησης των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων.(Τρανό παράδειγμα η ενοποίηση του ΟΑΕΕ)

4. Ανατροπή των όρων θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 143 του ν.σχ., ανατρέπονται οι υφιστάμενες ρυθμίσεις του άρθρου 10 παρ. 3 του Ν. 1902/1990 και του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 1976/1991, με τις οποίες ορίζεται, ότι, η θεμελίωση του ασφαλιστικού δικαιώματος ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση απαιτούμενου συντάξιμου χρόνου. Η αρχή αυτή ανατρέπεται με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 143 του νσχ που ορίζει, ότι, δεν αρκεί η συμπλήρωση του συντάξιμου χρόνου αλλά απαιτείται και η σωρευτική συνδρομή και του κατά περίπτωση απαιτούμενου αντίστοιχου ορίου ηλικίας οπότε και μόνον θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Ο ΣΤΟΧΟΣ για τους ασφαλισμένους είναι προφανής αφού μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας είναι ενδεχόμενο να έχει αυξηθεί ο αναγκαίος κατά περίπτωση συντάξιμος χρόνος.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

5. Άρθρο 2 παρ. 3: απαράδεκτη επιμήκυνση του χρόνου έναρξης και ολοκλήρωσης της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών των ασφαλισμένων των εντασσόμενων Ταμείων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Με την επιχειρούμενη μεταβολή των όρων του Ν. 3029/2002 τα ποσοστά των ασφαλιστικών εισφορών ασφαλισμένου και εργοδότη των εντασσόμενων Ταμείων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μειώνονται ισόποσα και σταδιακά κάθε τρία χρόνια και μέσα σε μια 10ετία, αρχής γενομένης από 1.1.2013. Η μείωση αυτή δηλαδή θα απαιτήσει την παρέλευση 15 ετών (!) μέχρι να επέλθει η εξίσωση με τα ισχύοντα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

6. Άρθρο 2 παρ. 4: αγνόηση των μετά το 1992 οργανικών ελλειμμάτων των Τραπεζών Ελλάδος και Εθνικής (αντιφατική η Εισηγητική Έκθεση σε σχέση με το ύψος του οφειλομένου οργανικού ελλείμματος).

Ειδικότερα στην Εθνική Τράπεζα μένει ακάλυπτο το οργανικό έλλειμμα του Ταμείου Συντάξεων του έτους 2005 που ξεπέρασε τα 25 εκ ευρώ και που αν δεν καλυφθεί από την Τράπεζα θα μεταφερθεί σε βάρος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

7. Άρθρο 52 σε συνδυασμό με άρθρο 53 παρ. 6 του ν.σχ.: έλλειψη οικονομικής βιωσιμότητας του ΕΤΕΑΜ.

Προβλέπεται η ένταξη στο ΕΤΕΑΜ του Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Ηλεκτροτεχνιτών (ΤΕΑΗΕ), του Ταμείου Πρόνοιας και Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Ιπποδρομιών (ΤΑΠΕΑΠΙ) και του Κλάδου Σύνταξης του Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Εταιρειών Τσιμέντων (ΤΕΑΠΕΤ), χωρίς προηγούμενη οικονομική εξυγίανση του ΕΤΕΑΜ.

Υπενθυμίζεται, ότι, σύμφωνα με την τελευταία αναλογιστική μελέτη, το ΕΤΕΑΜ εμφανίζει μακροχρόνιο αναλογιστικό έλλειμμα 48 δις ευρώ, με συνέπεια να κρίνεται ως μη βιώσιμο οικονομικά.

Εξάλλου, η προβλεπόμενη με την παρ. 6 του άρθρου 53 του ν.σχ. μακροχρόνια (15ετής) διαδικασία εξόφλησης της οφειλής του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ προς το ΕΤΕΑΜ (2,5 δις ευρώ) είναι αυθαίρετη (η 15ετία δε στηρίζεται σε οποιαδήποτε σχετική αναλογιστική μελέτη) και πάντως, αδυνατεί να καλύψει την έλλειψη βιωσιμότητας του ΕΤΕΑΜ: το μακροχρόνιο αναλογιστικό έλλειμμα των 48 δις ευρώ θα βελτιωθεί ελάχιστα, ακόμη και αν η οφειλή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ εξοφληθεί στο σύνολό της αμέσως. Έτσι οδηγείται σε χρεοκοπία το ΕΤΕΑΜ.

8. Οι στοχευμένες παρεμβάσεις των άρθρων 143 και 144 και η επιλογή ως στόχων συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων για τη μείωση των ασφαλιστικών τους δικαιωμάτων.

Παραμένουν αδιευκρίνιστα τα κριτήρια επιλογής των συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων (γυναίκες, μητέρες, ασφαλισμένοι με 35ετία, υπαγόμενοι στα ΒΑΕ, ασφαλισμένοι με 37ετία κλπ) για την επιδείνωση των ασφαλιστικών τους δικαιωμάτων. Το μόνο καθαρό είναι ότι περικόπτονται δραματικά.

Επισημαίνεται, άλλωστε, ότι, οι πληθυσμιακές αυτές ομάδες εμφανίζουν αυξημένο κοινωνικό ενδιαφέρον σε βαθμό που να είναι σκόπιμη η μεγιστοποίηση της προς τις ομάδες αυτές οφειλόμενης μέριμνας και προστασίας.

9. Άρθρο 143 παρ. 9 σε συνδυασμό με άρθρο 2 παρ. 11 του ν.σχ.

Η ρύθμιση αφήνει συνταξιοδοτικώς ακάλυπτους τους ασφαλισμένους που απολύονται χωρίς δική τους υπαιτιότητα.( Μακροχρόνια άνεργοι)

10. Η μείωση των επικουρικών συντάξεων

Η επιχειρούμενη μείωση είναι απαράδεκτη, ενώ εξάλλου δεν συνεκτιμάται η διαπίστωση ότι την ευθύνη για την εξέλιξη των αποθεματικών των επικουρικών ταμείων την φέρει το κράτος.

11. Ο διπλασιασμός των προϋποθέσεων παροχής υγειονομικής περίθαλψης (άρθρο 148)

Η τυχόν προβολή του ισχυρισμού ότι με το διπλασιασμό των απαιτουμένων ημερών εργασίας αντιμετωπίζεται η εισφοροδιαφυγή πάσχει αφού δεν λαμβάνεται οποιαδήποτε ειδικότερη μέριμνα προστασίας για την κάλυψη των ανέργων και των περιοχών με αυξημένα προβλήματα ανεργίας.

12. Η σύσταση του ΑΚΑΓΕ (άρθρο 149)

Η ιδέα δημιουργίας του ”ασφαλιστικού κουμπαρά” αποτελεί κακή αντιγραφή αντίστοιχης δικής μας πρότασης, αφού η πρόβλεψη χρηματοδότησής του μέσω του ΦΠΑ λειτουργεί ως προπέτασμα καπνού για την αύξηση του ΦΠΑ κατά 2 – 3 ποσοστιαίες μονάδες, προοπτική που απορρίπτουμε απολύτως και κατηγορηματικά.

13. Εισφοροδιαφυγή (άρθρο 151)

Η αντιμετώπισή της δυσχεραίνεται με τις προβλέψεις του ν.σχ. Αντιθέτως, η ισχύουσα νομοθεσία είναι πλήρης, το πρόβλημα, όμως, είναι, ότι, η νομοθεσία αυτή δεν εφαρμόζεται γιατί λείπει η αναγκαία πολιτική βούληση.

14. ΑΜΚΑ (άρθρο 153) – θέμα εφαρμογής ισχύουσας νομοθεσίας

Με τη διατύπωση της παρ. 2 του άρθρου 153 μεταφέρεται η ανικανότητα και η αδυναμία του κράτους, σε βάρος των εργαζομένων και των ασφαλισμένων (ενώ είναι οι μόνοι που δεν έχουν ευθύνη – αυτή ανήκει στο κράτος και τους ΦΚΑ).

15. Άρθρο 138 παρ. 1– Γενικά Θέματα – εξουσιοδότηση Υπουργού για τροποποίηση αρμοδιοτήτων Διοικητικών Συμβουλίων κλπ.

Εξαιρετικά επικίνδυνη η παρεχόμενη δυνατότητα στον εκάστοτε Υπουργό Απασχόλησης να τροποποιεί με Απόφασή του (κατά την κρίση του και άνευ ορίων) όλες τις διατάξεις που προβλέπουν τις αρμοδιότητες των Προέδρων, των Διοικητικών Συμβουλίων, των Διοικουσών Επιτροπών του ΕΤΑΑ κσι των Τοπικών Διοικητικών Επιτροπών του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και του ΟΑΕΕ.

Μια παρόμοια ρύθμιση καθιστά ασταθείς και εξαρτά τις αρμοδιότητες των οργάνων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης από τις εκάστοτε πολιτικές επιλογές και σκοπιμότητες και αναιρεί την αναγκαία σταθερότητα δικαίου και πλαισίων λήψης των αποφάσεων που αποτελεί ουσιώδες προ-απαιτούμενο για την αποτελεσματική και πέραν των σκοπιμοτήτων της εκάστοτε πολιτικής συγκυρίας λειτουργία των Οργάνων αυτών.

Όσον αφορά την περίφημη ορθολογικοποίηση και ενίσχυση της βιωσιμότητας του συστήματος οι εκτιμήσεις αποδεικνύουν ότι σε βάθος 30ετίας οι εξοικονούμενοι πόροι θα καλύπτουν μόνο το 6% του ελλείμματος και σε βάθος 50ετίας μόλις το 7,8% ο χρόνος επιμήκυνσης της βιωσιμότητας του συστήματος κατά 2 χρόνια. Αν εισπράττονταν μόνο το 20% της εισφοροδιαφυγής θα αυξάνονταν τα έσοδα κατά 40% ενώ το σύστημα θα εξασφάλιζε βιωσιμότητα τουλάχιστον κατά 7,5 χρόνια!

Δυστυχώς η λογική του Νομοσχεδίου κινείται σε τελείως αντίθετη κατεύθυνση, γι΄αυτό και συναντά την Καθολική αντίδραση των εργαζομένων.