Αποταμίευση: Χωρίς τόκο το 70% των τραπεζικών καταθέσεων!

Γιατί το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων δεν αναμένεται να πληγεί ιδιαίτερα από την τρέχουσα οικονομική κρίση. Ο «συμβιβασμός των καταθετών» και πού βρίσκονται τοποθετημένα τα κεφάλαια νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Αποταμίευση: Χωρίς τόκο το 70% των τραπεζικών καταθέσεων!

Η φετινή εκδήλωση της πανδημίας Covid-19 θα μπορούσε ενδεχομένως να φρενάρει προσωρινά την αύξηση των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες, ωστόσο μια επιταχυνόμενη οικονομική ανάκαμψη από το 2021 είναι δυνατόν να στηρίξει ένα νέο κύμα επιστροφής κεφαλαίων στα γκισέ του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Αυτό εκτιμά η Euroxx Χρηματιστηριακή, σημειώνοντας πως από τον Ιούνιο του 2015, όταν η χώρα μπήκε σε καθεστώς κεφαλαιακών ελέγχων (capital controls), μέχρι και τον Μάιο του 2020, επέστρεψαν στα γκισέ των ελληνικών τραπεζών 32,7 δισ. ευρώ! Μάλιστα, η αύξηση των καταθέσεων σε συνδυασμό με την πρόσβαση στη διατραπεζική αγορά είχαν ως αποτέλεσμα την εξάλειψη από τον Μάρτιο του 2019 του μεγάλου ανοίγματος που είχαν οι ελληνικές τράπεζες στον Μηχανισμό Παροχής Έκτακτης Ρευστότητας (ELA) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Γενικότερα πάντως, υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις για το πώς τελικά θα εξελιχθεί το ύψος των καταθέσεων κατά το δεύτερο μισό του 2020.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι λόγω της βαθιάς αναμενόμενης ύφεσης, αρκετά νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να «φάνε από τα έτοιμα», περιορίζοντας έτσι το ύψος των καταθέσεών τους μέσα στο δεύτερο φετινό εξάμηνο. Πέραν αυτού, οι καταθέσεις των τελευταίων μηνών ευνοήθηκαν από τις χρονικές αναβολές και εκπτώσεις που δόθηκαν στην πληρωμή φορολογικών και λοιπών υποχρεώσεων προς το κράτος και τα ασφαλιστικά ταμεία. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν θα συνεχιστεί για πάντα.

Κάποιοι άλλοι ωστόσο θεωρούν πως σε μεγάλο βαθμό οι πολίτες θα περιορίσουν δραστικά τις καταναλωτικές τους δαπάνες και έτσι -σε συνδυασμό με τα όποια μέτρα κρατικής στήριξης δοθούν- δεν θα σπεύσουν να αποσύρουν σημαντικά ποσά από τις τράπεζες.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, κανείς δεν φοβάται μια έντονη εκροή καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες στο ορατό μέλλον, σε αντίθεση με τα όσα είχαν συμβεί αρκετές φορές κατά την περίοδο 2011-2016, με αποκορύφωμα το πρώτο εξάμηνο του 2015.

Ο Δημήτρης Τζάνας, διευθυντής επενδύσεων της Κύκλος Χρηματιστηριακής, αναφέρεται στον τελευταίο Economist (10/7/2020), όπου οι καταναλωτές εμφανίζονται κρυμμένοι σε λαγούμια (επιδείνωση κλίματος καταναλωτικής εμπιστοσύνης), διστάζοντας να ξοδέψουν ακόμη και τα λεφτά των επιδομάτων που οι κυβερνήσεις έδωσαν απλόχερα (helicopter money) την περίοδο των lockdown. Κάτι τέτοιο προκύπτει από την αύξηση των αποταμιεύσεων, πράγμα που συνέβη και στην Ελλάδα, καθώς τα μεγέθη των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα σημείωσαν αύξηση τόσο τον Απρίλιο όσο και τον Μάιο.

«Μάλιστα στην Ελλάδα, η αποχή από την κατανάλωση οδηγεί σε επάνοδο του αποπληθωρισμού καθώς ο δείκτης τιμών καταναλωτή ήταν στο -1,6% τον Ιούνιο σε σχέση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Ας ελπίσουμε ότι το σκηνικό σύντομα θα αλλάξει», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Τζάνας.

Αύξηση καταθέσεων στην πανδημία

Με βάση τα τελευταία στοιχεία (Μάιος 2020), κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων στις ελληνικές τράπεζες είχαν αυξηθεί κατά 9,4% (σκαρφαλώνοντας στα 148,1 δισ. ευρώ), συνεχίζοντας την αύξησή τους ακόμη και κατά την περίοδο της πανδημίας.

Στα αξιοσημείωτα επίσης εντάσσεται το γεγονός ότι η τόνωση των καταθέσεων έλαβε χώρα σε μια περίοδο συνεχούς αποκλιμάκωσης των επιτοκίων, με το σχετικό κόστος των τραπεζών να έχει καταστεί πλέον οριακό.

Ειδικότερα, επειδή τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων έχουν υποχωρήσει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (έως 0,12%-0,15% για δωδεκάμηνη δέσμευση), πολλοί αποταμιευτές επιλέγουν να έχουν τα χρήματά τους σε λογαριασμούς όψεως ή ταμιευτηρίου, προκειμένου να έχουν άμεση ρευστότητα, έστω και αν σ’ αυτούς τους λογαριασμούς τα επιτόκια προσεγγίζουν το μηδέν.

Έτσι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του πίνακα, μόλις το 31,6% των συνολικών καταθέσεων επιχειρήσεων και νοικοκυριών ήταν τοποθετημένο στα τέλη Μαΐου σε προθεσμιακούς λογαριασμούς, σε αντίθεση με το υπόλοιπο 68,4%, που ουσιαστικά είναι άτοκο για τους αποταμιευτές (βλέπε σχετικό δημοσίευμα του Euro2day.gr της 27ης Ιουνίου.

«Οι αποταμιευτές έχουν συμβιβαστεί πλέον με τα μηδενικά επιτόκια, ιδίως όταν αντιλαμβάνονται τις αλμυρές χρεώσεις με τις οποίες χρεώνονται στο εξωτερικό ή το σημαντικό ρίσκο που καλούνται να αναλάβουν σε εναλλακτικές μορφές επενδύσεων. Ολοένα και περισσότεροι μάλιστα ιδιώτες μεσαίου εισοδήματος αδιαφορούν για ετήσιες αποδόσεις της τάξεως του 0,1% -ιδίως όταν αυτές φορολογούνται με 15% και στη συνέχεια επιβαρύνονται με εισφορά αλληλεγγύης-, επιλέγοντας να διατηρήσουν τα χρήματά τους στο ταμιευτήριο», δηλώνει στο Euro2day.gr γνωστό στέλεχος της επενδυτικής αγοράς.

Στέφανος Kοτζαμάνης [email protected]

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v