Πώς θα εφαρμοστεί το μπλόκο στα social media σε ανηλίκους κάτω των 15 στην Ελλάδα

Το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων βάσει του οποίου θα εφαρμοστεί το νέο μέτρο της απαγόρευσης της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών που ανακοίνωσε σήμερα ο πρωθυπουργός παρουσίασαν οι υπουργοί Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.

«Δεν περιορίζουμε την ελευθερία του λόγου. Παίρνουμε προληπτικά μέτρα για να προσαρμοστούμε στο νέο κόσμο που έχει εξελιχθεί», υπογράμμισε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Από την πλευρά του ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι η απαγόρευση θα αφορά τις πλατφόρμες Tiktok, Snapchat, Instagram και Facebook, ενώ δεν θα αφορά τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων. Επίσης, το ηλικιακό όριο αφορά παιδιά που έχουν γεννηθεί από 1/1/2012. Σημειώνεται ότι το μέτρο θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Ποιες είναι οι κύριες ρυθμίσεις

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, οι κύριες ρυθμίσεις που θα περιλαμβάνει το νομοσχέδιο είναι οι εξής:

• Θέσπιση ηλικιακού ορίου (15 έτη): Απαγορεύεται η πρόσβαση των ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες.
• Υποχρέωση επαλήθευσης ηλικίας: Οι πλατφόρμες εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας.
• Συμβατότητα με το ευρωπαϊκό δίκαιο (DSA και Κατ. Γραμμές του άρθρου 28 της DSA)
• Το νομοσχέδιο εναρμονίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο
• Ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού εποπτείας της DSA
• Έλεγχος και επιβολή από Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και Συντονιστή της χώρας εγκατάστασης της πλατφόρμας (π.χ. Ιρλανδία για Instagram, TikTok) σε συνεργασία με ΕΕΤΤ

Η διαδικασία επαλήθευσης της ηλικίας

Όσον αφορά τη διαδικασία επαλήθευσης της ηλικίας και τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν, ο κ. Παπαστεργίου επισήμανε ότι υπάρχει συμβατότητα με την Digital Services Act (άρθρο 28 - Προστασία Ανηλίκων).

Όπως σημείωσε ο υπουργός, ως ενδεικτικοί μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας προτείνονται το Gov.gr Wallet και KidsWallet. Ωστόσο, ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να υποχρεώσει τις πλατφόρμες να χρησιμοποιούν το KidsWallet, αλλά μπορεί να τις υποχρεώσει να προχωρούν σε επαλήθευση ηλικίας.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι μηχανισμοί αυτοί πληρούν όλα τα κριτήρια που αναφέρονται στις ευρωπαϊκές Κατ. Γραμμές του άρθρου 28 της DSA.

Ειδικότερα, οι μηχανισμοί αυτοί:

• βασίζονται σε αξιόπιστες και ακριβείς τεχνικές επαλήθευσης της ηλικίας

• λειτουργούν αποτελεσματικά σε πραγματικές συνθήκες χρήσης

• δεν δύνανται να παρακαμφθούν

• είναι προσβάσιμοι και κατάλληλοι για όλους τους χρήστες

• μη παρεμβατικοί ως προς τα δικαιώματα των χρηστών

• δεν χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα τα οποία δεν είναι απολύτως αναγκαία

Επιπροσθέτως, υπάρχει προοπτική διασύνδεσης των εργαλείων αυτών με EUDI Wallet.

Το πλαίσιο κυρώσεων

Όσον αφορά το πλαίσιο κυρώσεων, ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε ότι με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο υπάρχει ευθύνη των πλατφορμών για την εφαρμογή age verification και τον περιορισμό της πρόσβασης στους κάτω των 15 ετών. Σε αυτή την περίπτωση ενεργοποιείται το υφιστάμενο πλαίσιο της DSA σχετικά με την εποπτεία και την επιβολή της DSA που απαιτεί διασυνοριακή συνεργασία και αρμοδιότητα της ΕΕ για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Μάλιστα, σύμφωνα με τον υπουργό, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, οι κυρώσεις μπορούν να φτάσουν μέχρι και το 6% του παγκόσμιου τζίρου των πλατφορμών.

Αρμόδιες εθνικές αρχές για την DSA είναι:

• ΕΕΤΤ (Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών)

• ΕΣΡ (εποπτεία για το άρθρο 28 της DSA στην Ελλάδα)

• ΑΠΔΠΧ (εποπτεία για το άρθρο 28(1) της DSA στην Ελλάδα)

Συγχρόνως, η διαδικασία θα είναι η εξής:

• Εάν υπάρχει καταγγελία από χρήστη ή ενημέρωση της ΕΕΤΤ από άλλη αρχή ή φορέα τότε:

• Διαβίβαση στη χώρα εγκατάστασης της πλατφόρμας (π.χ. Ιρλανδία) εάν αφορά “πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες” (very large online platforms - VLOP) θα ενημερωθεί ταυτόχρονα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επιβολή κυρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της απαγόρευσης

Από την πλευρά του, ο Άκης Σκέρτσος δήλωσε ότι το scrolling χωρίς όρια κάνει κακό στην ψυχική υγεία των παιδιών, ενώ τόνισε ότι «το επιχειρηματικό μοντέλο κέρδους που θεωρεί αναλώσιμη την ψυχική υγεία των παιδιών μας αλλά και τη δημοκρατία τελειώνει εδώ».

Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, το νέο πλαίσιο απαγόρευσης θα εφαρμοστεί με βάση το παρακάτω χρονοδιάγραμμα:

• Τρίμηνη διαδικασία ευρωπαϊκής διαβούλευσης (TRIS) κατά το Β’ τρίμηνο του 2026
• Ψήφιση νόμου: Καλοκαίρι 2026
• Εντατική εθνική διπλωματική προσπάθεια σε επίπεδο ΕΕ: Β’ έως Δ’ τρίμηνο 2026
• Έναρξη εφαρμογής απαγόρευσης: Ιανουάριος 2027

Τέλος, ο κ. Σκέρτσος μίλησε και για την επιστολή που έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξηγώντας πως συνοπτικά περιλάμβανε τις εξής προτάσεις:

• Επέκταση του ευρωπαϊκού πιλοτικού προγράμματος επαλήθευσης ηλικίας πανευρωπαϊκά.
• Υποχρεωτική χρήση του μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών.
• Θέσπιση μιας ευρωπαϊκής «Ψηφιακής Ηλικίας Ενηλικίωσης» στα 15 έτη.
• Υποχρέωση για εξαμηνιαία επανεπαλήθευση ηλικίας από τις πλατφόρμες.
• Δημιουργία ενός απλουστευμένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ και κρατών-μελών.