Η κρίση στη Μέση Ανατολή περνά στο ράφι των σούπερ μάρκετ

Παρότι μέχρι πρόσφατα δεν είχε εκδηλωθεί ένα γενικευμένο κύμα ανατιμήσεων, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι τις τελευταίες ημέρες κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτοι τιμοκατάλογοι στα σούπερ μάρκετ που ενσωματώνουν το αυξημένο κόστος από την κρίση στη Μέση Ανατολή που έχει επηρεάσει ενέργεια, μεταφορές και πρώτες ύλες.

Η χρονοκαθυστέρηση, ασυνήθιστη σε σύγκριση με προηγούμενες κρίσεις, όπως η πανδημία ή ο πόλεμος στην Ουκρανία, αποδίδεται στις αντοχές της κατανάλωσης, στα κυβερνητικά μέτρα που απαγορεύουν τις προωθητικές ενέργειες σε περίπτωση ανατιμήσεων, αλλά και στην ανάγκη προμηθευτών και λιανεμπόρων να σταθμίσουν την κατάσταση, αναζητώντας μια λεπτή ισορροπία χωρίς να αναγκαστούν να προβούν άμεσα σε νέα ανατίμηση, όπως λένε μιλώντας στο Euro2day.gr.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι οι τιμές δεν έχουν ήδη αυξηθεί. Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν επιτάχυνση του πληθωρισμού. Τον Απρίλιο διαμορφώθηκε στην Ευρωζώνη στο 3%, από 2,6% τον Μάρτιο, ενώ στην Ελλάδα εκτινάχθηκε στο 4,6%, εντείνοντας την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Στα σούπερ μάρκετ η αγορά ταχέως κινούμενων καταναλωτικών αγαθών κινήθηκε ανοδικά το πρώτο τρίμηνο. Πρόκειται για περίοδο στην οποία έχει ήδη ενσωματωθεί ένας μήνας από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με την ανάπτυξη να προέρχεται όχι μόνο από ανατιμήσεις, αλλά από τη διατήρηση θετικού όγκου πωλήσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, οι πωλήσεις σε όγκο αυξήθηκαν 4%, ενώ οι τιμές συνέχισαν να ενισχύονται με πιο ήπιο ρυθμό. Η μέση τιμή ανά μονάδα κατέγραψε άνοδο 2,1%, υψηλότερη από το +1,7% του 2025, με τις αυξήσεις να εντοπίζονται στα τρόφιμα (+2,8%), ενώ στα προϊόντα προσωπικής υγιεινής παρέμειναν στάσιμες και στα καθαριστικά σημείωσαν οριακή υποχώρηση (-0,1%). Συνολικά, η αξία της αγοράς διαμορφώθηκε στα 3,494 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας αύξηση 6,9% σε ετήσια βάση.

Από την ανάλυση των πωλήσεων προκύπτει πως η αγορά κινείται πλέον με δύο πυλώνες. Τα τυποποιημένα προϊόντα (fixed barcode) συνεχίζουν να αποτελούν τον βασικό κορμό, αντιπροσωπεύοντας το 76,8% της αξίας. Ωστόσο, τα προϊόντα «πάγκου» ή τα προϊόντα επί ζυγίω (random weight) αυξάνουν το μερίδιο τους, φτάνοντας στο 23,2% και καταγράφοντας ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης στο +9,1% και πωλήσεις στα 811 εκατ. ευρώ.

Η κατηγορία αυτή, που περιλαμβάνει φρέσκα τρόφιμα όπως κρέας, φρούτα, λαχανικά και ψάρια, ενισχύεται σημαντικά, με επιμέρους ρυθμούς αύξησης που σε ορισμένες υποκατηγορίες ξεπερνούν το +13%, όπως ψάρια και λαχανικά.

Η ανάπτυξη της αγοράς κινείται από τα τρόφιμα που αντιπροσωπεύουν πλέον το 83,5% της συνολικής αξίας FMCG, ενώ καταγράφουν αύξηση +7% σε αξία και 4% σε όγκο, υψηλότερη από τις κατηγορίες προσωπικής υγιεινής και φροντίδας (+2,9% σε αξία και όγκο) και τα προϊόντα για το σπίτι / καθαριστικά (+3,2% σε αξία και 3,3% σε όγκο). Εντός των τροφίμων, οι κατηγορίες που «έτρεξαν» πιο γρήγορα το πρώτο τρίμηνο ήταν: τα κατεψυγμένα (+10,2% σε αξία και 9,7% σε όγκο), τα γαλακτοκομικά (+9% σε αξία και 7,8% σε όγκο), τα snacks (+7,6% σε αξία και 2,1% σε όγκο) και τα μη αλκοολούχα ποτά (+9,2% σε αξία και 2,1% σε όγκο).

Γεωγραφικές διαφοροποιήσεις και προωθητικές ενέργειες

Η ανάπτυξη δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα. Περιοχές όπως η Κεντρική Ελλάδα (+7,1%), τα νησιά και η Κρήτη (+7%) υπεραποδίδουν, ενώ η Αττική, παρά το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς (44,8%), κινείται με πιο συγκρατημένο ρυθμό (+5,9%). Παράλληλα, όλοι οι τύποι καταστημάτων εμφανίζουν θετική πορεία, με τα υπερμάρκετ να σημειώνουν ανάπτυξη +8,5%, ενώ τα μεσαίου μεγέθους supermarkets (+4%) υστερούν συγκριτικά.

Την ίδια περίοδο τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος, με ρυθμό ανάπτυξης +7,7% και μερίδιο 27,7% σε αξία. Η επίδοσή τους υπερβαίνει εκείνη των επώνυμων προϊόντων, τα οποία αναπτύσσονται με +5,7%. Αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι οι ανατιμήσεις στα PL είναι υψηλότερες από τα επώνυμα.

Την ίδια στιγμή οι προωθητικές ενέργειες ενισχύονται εκ νέου, ιδιαίτερα στα τρόφιμα όπου το ποσοστό πωλήσεων υπό καθεστώς προσφορών αυξήθηκε στο 26,5% από 24,8%. Στα μη τρόφιμα οι προωθητικές έχουν υποχωρήσει έως και 3 μονάδες.