ΔΝΤ: Η Ελλάδα στην «πρώτη γραμμή» της φορολογικής ψηφιοποίησης

Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην πρωτοπορία της ψηφιακής μετάβασης των φορολογικών διοικήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η οποία αποδίδει τον μετασχηματισμό σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησαν στα χρόνια των μνημονίων και επιταχύνθηκαν μετά το 2019.

Η έκθεση του ΔΝΤ, με τίτλο «Πώς η Φορολογική Διοίκηση υποστήριξε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας», υπογραμμίζει ότι η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση της φοροδιαφυγής, στην αύξηση των δημοσίων εσόδων αλλά και στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Ηλεκτρονικές δηλώσεις και πληρωμές σχεδόν στο 100%

Σύμφωνα με την έκθεση, ήδη από τις αρχές του 2020 σχεδόν όλες οι συναλλαγές με την εφορία και τα τελωνεία μπορούσαν να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, ενώ η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης για την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης.

Η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ έφτασε το 100% το 2022, ενώ για τις δηλώσεις φορολογίας επιχειρήσεων το ποσοστό είχε ήδη αγγίξει το 99,9% από το 2021.

Παράλληλα, οι ηλεκτρονικές πληρωμές φόρων αυξήθηκαν από 86,6% το 2018 σε 99,2% το 2023, με εντυπωσιακή άνοδο μεταξύ 2021 90,4% και 2022 98,8%.

Το ΔΝΤ σημειώνει ότι από το 2018 έως το 2023 τα ποσοστά ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων στην Ελλάδα ξεπέρασαν τον μέσο όρο τόσο της ΕΕ όσο και των χωρών του ΟΟΣΑ

«Βουτιά» στη φοροδιαφυγή

Η έκθεση αποδίδει στις ψηφιακές μεταρρυθμίσεις και τη μεγάλη μείωση της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν που επικαλείται το ΔΝΤ, το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» -δηλαδή ο φόρος που δεν εισπράττεται- μειώθηκε από 30% το 2011 στο 9% το 2024.

Το ΔΝΤ χαρακτηρίζει τη μείωση αυτή «σημαντικό επίτευγμα στον περιορισμό της μη συμμόρφωσης».

Κομβικό ρόλο στην μείωση της φοροδιαφυγής έπαιξαν:

• η πλατφόρμα myAADE,
• τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA,
• οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις,
• αλλά και η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών.

Η υποχρεωτική διαβίβαση στοιχείων στο myDATA και η online σύνδεση POS-ταμειακών από τον Μάιο του 2024 θεωρούνται από το ΔΝΤ κρίσιμες παρεμβάσεις για την επιβολή φορολογικής συμμόρφωσης σε πραγματικό χρόνο.

Η ΑΑΔΕ και ο «ενάρετος κύκλος»

Το ΔΝΤ χαρακτηρίζει τη δημιουργία της ΑΑΔΕ το 2017 ως τη σημαντικότερη φορολογική μεταρρύθμιση της περιόδου 2013-2017.

 Όπως σημειώνει, η ανεξαρτητοποίηση της φορολογικής διοίκησης επέτρεψε την επιτάχυνση των αλλαγών στην ψηφιοποίηση, στη διαχείριση κινδύνου και στη φορολογική διακυβέρνηση.

«Οι μεταρρυθμίσεις δημιούργησαν έναν ενάρετο κύκλο: η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία βελτίωσε τη συμμόρφωση και ενίσχυσε τα δημόσια έσοδα», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, ο λόγος φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ αυξήθηκε στο 28% το 2025, από 20,5% το 2009.

Η επόμενη πρόκληση: AI και data analysis

Το Ταμείο επισημαίνει ότι η επόμενη φάση των μεταρρυθμίσεων θα βασιστεί ακόμη περισσότερο στην ανάλυση δεδομένων και στην τεχνητή νοημοσύνη.

Στόχος, όπως αναφέρει, είναι:

• η ενίσχυση της διαχείρισης φορολογικών κινδύνων,
• η περαιτέρω βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πολίτες,
• αλλά και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των φορολογουμένων απέναντι στο σύστημα.

Το μήνυμα του ΔΝΤ είναι ότι η ατζέντα των μεταρρυθμίσεων στην χώρα δεν έχει τελειώσει, αλλά η έκταση -και η εξέλιξη- της ανάκαμψης της Ελλάδας προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για άλλες χώρες που επιδιώκουν φορολογική μεταρρύθμιση.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ