Πώς θα γλιτώσουν έξτρα εισφορές μισθωτοί που έχουν μπλοκάκι

Εκδόθηκαν από τον ΕΦΚΑ τα εκκαθαριστικά ασφαλιστικών εισφορών για το έτος 2025, που αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες οι οποίοι παράλληλα απασχολούνται ως μισθωτοί.

Τα σχετικά ειδοποιητήρια έχουν ήδη αναρτηθεί στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Εισφορές Μη Μισθωτών» στην ιστοσελίδα του ΕΦΚΑ και όσοι εμφανίζουν μικτές αποδοχές κάτω των 1.200 ευρώ, καθώς και όσοι για τη μη μισθωτή απασχόληση έχουν επιλέξει να ασφαλιστούν σε υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, καλούνται έως τις 29 Μαΐου να καταβάλουν την πρώτη δόση για τις συμπληρωματικές εισφορές που πρέπει να πληρώσουν.

Οι υπόλοιποι θα λάβουν μηδενικό εκκαθαριστικό, ενώ κάποιοι ενδέχεται να κληθούν να πληρώσουν συνολικές εισφορές υπέρ ανεργίας, ύψους 120 ευρώ.

Η διαδικασία αφορά κυρίως έμμισθους δικηγόρους, εργαζόμενους με «μπλοκάκι», μέλη διοικητικών συμβουλίων με αμοιβές, καθηγητές, ειδικούς συμβούλους, μετακλητούς υπαλλήλους αλλά και γενικότερα όσους συνδυάζουν μισθωτή εργασία με μη μισθωτή δραστηριότητα.

Ο ΕΦΚΑ πραγματοποίησε την ετήσια εκκαθάριση προκειμένου να συμψηφίσει τις ασφαλιστικές εισφορές που ήδη παρακρατήθηκαν μέσω της μισθωτής εργασίας με τις ελάχιστες ασφαλιστικές υποχρεώσεις που προβλέπονται για τη μη μισθωτή δραστηριότητα.

Λάθη

Ωστόσο, η φετινή διαδικασία δεν κύλησε χωρίς προβλήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διοίκηση του φορέα, εντοπίστηκαν λάθη σε μέρος των ειδοποιητηρίων, τα οποία αποδίδονται κυρίως στις μεταπτώσεις του νέου πληροφοριακού συστήματος αλλά και στις αλλαγές που έγιναν στις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ). Τα προβλήματα αφορούν κυρίως ασφαλισμένους με παράλληλη απασχόληση σε τράπεζες και μέσα ενημέρωσης, όπου υπήρξαν αστοχίες στην απεικόνιση των ασφαλιστικών εισφορών.

Η διοίκηση του ΕΦΚΑ διαβεβαιώνει ότι οι απαραίτητες διορθώσεις θα ολοκληρωθούν εντός της εβδομάδας και θα αποσταλούν εκ νέου τα σωστά ειδοποιητήρια στους ασφαλισμένους που επηρεάζονται. Μέχρι τότε, οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους διαπιστώνουν προφανείς ανακολουθίες ή υπερβολικές χρεώσεις να μην προχωρήσουν άμεσα σε πληρωμή, αλλά να περιμένουν την οριστική εκκαθάριση των στοιχείων.

Νέο μοντέλο

Να σημειωθεί πως το υπουργείο Εργασίας και η διοίκηση του φορέα προετοιμάζουν νέο μοντέλο ενιαίας διαχείρισης εισφορών, με στόχο η εκκαθάριση να γίνεται πλέον ανά δίμηνο μέσω αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων.

Εφόσον εφαρμοστεί το νέο σύστημα, μετά την πλήρη εφαρμογή του ΟΠΣ ΕΦΚΑ, οι ασφαλισμένοι θα βλέπουν πολύ νωρίτερα τόσο τις χρεώσεις όσο και τις επιστροφές τους, αποφεύγοντας τα λάθη, αλλά και τις μεγάλες ετήσιες αναδρομικές επιβαρύνσεις που μέχρι σήμερα προκαλούν αιφνιδιασμό στην αγορά.

Για όσους προκύπτει χρεωστικό υπόλοιπο, η οφειλή θα εξοφληθεί σε έξι ισόποσες μηνιαίες δόσεις. Η πρώτη δόση αναμένεται να καταβληθεί στα τέλη Μαΐου, ενώ η τελευταία έως το τέλος Οκτωβρίου. Παράγοντες της αγοράς και επαγγελματικοί φορείς επισημαίνουν ότι το χρονικό περιθώριο που δίνεται στους ασφαλισμένους είναι εξαιρετικά περιορισμένο, ειδικά σε μια περίοδο όπου «τρέχουν» ταυτόχρονα φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Οπως σημειώνουν, πολλοί ασφαλισμένοι καλούνται μέσα σε λίγες μόλις ημέρες να καλύψουν μια πρόσθετη επιβάρυνση, χωρίς να έχουν επαρκή χρόνο οικονομικού προγραμματισμού.

Η πληρωμή των δόσεων γίνεται μέσω των γνωστών ηλεκτρονικών κωδικών πληρωμής του e-ΕΦΚΑ, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης του συνολικού ποσού. Τα ειδοποιητήρια έχουν ήδη αναρτηθεί στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Εισφορές Μη Μισθωτών» στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ, με πρόσβαση μέσω κωδικών Taxisnet και ΑΜΚΑ.

Επιστροφές

Διαφορετική είναι η διαδικασία για όσους εμφανίζουν πιστωτικό υπόλοιπο από την εκκαθάριση. Στην περίπτωση αυτή, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτηση επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του φορέα.

Εάν ο ασφαλισμένος δεν υποβάλει αίτηση επιστροφής, τότε το ποσό παραμένει ως πιστωτικό υπόλοιπο στον e-ΕΦΚΑ και συμψηφίζεται αυτόματα με επόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Στην πράξη, αρκετοί επαγγελματίες επιλέγουν αυτή τη λύση, ώστε να μειώσουν μελλοντικές υποχρεώσεις αντί να περιμένουν την τραπεζική επιστροφή.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις περιπτώσεις ασφαλισμένων που έχουν ληξιπρόθεσμες ή ρυθμισμένες οφειλές στο ΚΕΑΟ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και αν ο ασφαλισμένος αιτηθεί επιστροφή χρημάτων, προηγείται αυτόματος συμψηφισμός με τις υπάρχουσες οφειλές.

Μόνο εφόσον απομένει υπόλοιπο μετά τον συμψηφισμό, καταβάλλεται ποσό στον τραπεζικό λογαριασμό. Αντίθετα, όταν υπάρχει ενεργή ρύθμιση, το πιστωτικό ποσό μπορεί να μειώσει τις επόμενες δόσεις της ρύθμισης, προσφέροντας προσωρινή ανάσα ρευστότητας.

Στην περίπτωση μηδενικής εκκαθάρισης, οι ασφαλισμένοι δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία απολύτως ενέργεια, καθώς δεν προκύπτει ούτε πρόσθετη οφειλή ούτε δικαίωμα επιστροφής.

Παραδείγματα

1. Ασφαλισμένος με χρεωστική εκκαθάριση

Μισθωτός εργαζόμενος σε εταιρεία πληροφορικής με μικτές μηνιαίες αποδοχές 1.450 ευρώ διατηρεί παράλληλα ατομική δραστηριότητα με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών για συμβουλευτικές υπηρεσίες. Κατά τη διάρκεια του 2025 καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές μέσω της μισθωτής εργασίας του, όμως μετά την ετήσια εκκαθάριση του e-ΕΦΚΑ διαπιστώθηκε ότι οι κρατήσεις δεν κάλυπταν πλήρως την ασφαλιστική κατηγορία που είχε επιλέξει ως μη μισθωτός.

Στο ειδοποιητήριο που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ εμφανίζεται χρεωστικό υπόλοιπο 240 ευρώ. Το ποσό αυτό θα καταβληθεί σε έξι μηνιαίες δόσεις των 40 ευρώ, με την πρώτη δόση να πληρώνεται στο τέλος Μαΐου και την τελευταία στο τέλος Οκτωβρίου. Ο ασφαλισμένος έχει επίσης τη δυνατότητα να εξοφλήσει εφάπαξ ολόκληρο το ποσό, εφόσον το επιθυμεί.

2. Ασφαλισμένος με μηδενική εκκαθάριση

Δικηγόρος με πάγια αντιμισθία σε δικηγορική εταιρεία και παράλληλη περιορισμένη ελεύθερη επαγγελματική δραστηριότητα εμφανίζει μέσω της μισθωτής του εργασίας ασφαλιστικές κρατήσεις που καλύπτουν πλήρως την ασφαλιστική υποχρέωση της παράλληλης απασχόλησης.

Μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης του 2025, το ειδοποιητήριο του e-ΕΦΚΑ εμφανίζει μηδενικό αποτέλεσμα, δηλαδή ούτε χρεωστικό ούτε πιστωτικό υπόλοιπο. Στην περίπτωση αυτή ο ασφαλισμένος δεν χρειάζεται να προχωρήσει σε καμία ενέργεια, καθώς δεν προκύπτει πρόσθετη εισφορά προς πληρωμή ούτε ποσό προς επιστροφή ή συμψηφισμό.

3. Ασφαλισμένος με πιστωτική εκκαθάριση

Μισθωτός σε γραφείο έχει και «μπλοκάκι», με το οποίο παρέχει ως ελεύθερος επαγγελματίας τις υπηρεσίες του. Εχει επιλέξει την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, όμως έχει καταβάλει υψηλότερες εισφορές, με αποτέλεσμα η εκκαθάριση να βγάζει πιστωτικό υπόλοιπο.

Στην περίπτωση αυτή, το επιπλέον ποσό επιστρέφεται στον ασφαλισμένο από τον ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τη διαδικασία επιστροφών που προβλέπει η ασφαλιστική νομοθεσία. Προσοχή, όμως: Ο μισθωτός πρέπει αφενός να μην έχει οφειλές, καθώς στην περίπτωση αυτή τα ποσά συμψηφίζονται, αφετέρου να υποβάλει αίτηση στον ΕΦΚΑ.